Ảnh TL minh họa
Thuận lợi để lãi suất cho vay giảm, “thúc” tín dụng?
Thị trường tiền tệ tháng 8 và những tuần đầu tháng 9 đang xảy ra một hiện tượng hiếm có, đó là việc lãi suất liên ngân hàng giảm về mức thấp kỷ lục. Việc giảm lãi suất này không chỉ xảy ra với kỳ hạn qua đêm, mà nhiều kỳ hạn phổ biến của thị trường này cũng ghi nhận mức kỷ lục. Điều này chắc chắn cho thấy, nhu cầu vay mượn trong hệ thống đang ở mức rất thấp. Đồng thời cũng dễ hiểu khi Ngân hàng Nhà nước đã rất tích cực sử dụng công cụ tín phiếu để dung hòa lượng tiền dư thừa trong hệ thống ngân hàng, với mức lãi suất cũng thấp kỷ lục.
Tuy nhiên, theo VDSC, về thực chất, công cụ tín phiếu ngân hàng chỉ có tác dụng trung hòa trong ngắn hạn, tình trạng thanh khoản dư thừa kéo dài đã nhiều tháng nay cho thấy nút thắt nằm ở khối ngân hàng thương mại.
Công ty này cho biết thêm, nhu cầu vốn cho nền kinh tế không còn bị chèn lấn bởi khu vực công, tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn chậm hơn huy động dẫn đến khó khăn trong việc điều tiết cung-cầu của NHNN. Đối với nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, nhu cầu vay vốn cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng còn khá lớn, nhưng sự sàng lọc doanh nghiệp trong những năm qua, việc xử lý nợ xấu chưa triệt để cùng nhiều điều kiện về an toàn hoạt động khiến sự thận trọng của ngân hàng gia tăng.
“Dù nhiều điều kiện thuận lợi về thanh khoản, nhưng chúng tôi chưa nhận thấy sự quyết liệt của NHNN trong việc điều chỉnh giảm lãi suất điều hành; thay vào đó, mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tùy thuộc nhiều vào khả năng cân đối nguồn vốn của các ngân hàng thương mại”, VDSC cho hay.
Do vậy, theo VDSC, ở thời điểm này, bớt thận trọng để gia tăng thị phần tín dụng sẽ phù hợp với các ngân hàng khỏe mạnh đã trải qua giai đoạn tái cơ cấu. Làn sóng này có lẽ đang diễn ra tại một nhóm các ngân hàng thương mại, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong nửa cuối năm.
"Ứng xử" với tỷ giá qua cán cân thương mại
Không ồn ào như câu chuyện thanh khoản, tỷ giá trung tâm đang nhích lên trong những ngày gần đây. So với mức điều chỉnh giảm của hai tháng liền trước thì tỷ giá trung tâm vẫn không có nhiều biến động nếu không nói là tương đối “bình lặng”.
Tuy nhiên, VDSC cho rằng, “đã đến thời điểm thích hợp để NHNN điều chỉnh giảm giá tiền đồng”.
Phân tích của Công ty này bắt đầu với câu chuyện cán cân thương mại năm nay. Theo đó, về tổng thể, cả nước xuất siêu hơn 2 tỷ USD trong 8 tháng. Con số này gần như tương đồng với thặng dư thương mại hơn 2,8 tỷ USD của cùng kỳ hai năm trước. Tuy vậy, bên trong là một câu chuyện khác hẳn, đó là sự khác biệt rõ hơn bao giờ hết giữa cán cân thương mại khối FDI và khối trong nước.
Trong 8 tháng của năm 2014, khối FDI thặng dư thương mại là 6,7 tỷ USD, khối trong nước thâm hụt khoảng 3,9 tỷ USD; số liệu này của hai năm sau lần lượt là 14,1 tỷ USD (thặng dư của khối FDI) và 12,1 tỷ USD (thâm hụt của khối trong nước). Thực tế này một phần do giá cả hàng hóa đi xuống khiến giá trị xuất khẩu nhiều mặt hàng giảm mạnh, nhưng đồng thời xoáy sâu vào năng lực cạnh tranh ngày càng kém của khối trong nước chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
Trong bối cảnh lợi ích do các hiệp định thương mại mang lại chưa xảy ra, tỷ giá vẫn được coi là một công cụ để nhà điều hành hỗ trợ nhà sản xuất trong nước. VDSC cho rằng, những yếu tố đầu cơ gây sốc hệ thống cần được loại bỏ để tránh những tổn thất kinh tế và lòng tin đối với nhà điều hành; nhưng dừng lại trong sự ổn định khó có thể là lời giải cho nguy cơ tăng trưởng đi xuống trong tương lai.
Công ty này phân tích thêm, từ đầu năm đến nay, đồng NDT đã mất giá gần 3% và dự kiến có thể mất giá thêm khoảng 1,8% từ nay đến cuối năm. Giai đoạn cuối năm cũng là thời gian kỳ vọng FED nâng lãi suất tăng lên, do đó, cơ chế tỷ giá mới là công cụ để NHNN có thể thực hiện trước những bước thăm dò nhằm giảm thiểu rủi ro từ những thay đổi của điều kiện bên ngoài./.
D.T
