Thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật hộ tịch, đa số các đại biểu cho rằng, giấy khai sinh có giá trị toàn cầu, còn thẻ căn cước công dân chỉ có giá trị trong nước, là giấy thông hành khi đi lại, vì vậy đề nghị cấp giấy khai sinh cho trẻ em như trước đây.

Đại biểu Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang) đề nghị, nên quy định bắt buộc đăng ký giấy khai sinh, bởi khai sinh là quy định của quyền trẻ em. Hơn nữa, Việt Nam là nước thứ 2 tham gia công ước quốc tế về quyền trẻ em nên bắt buộc phải đăng ký khai sinh cho trẻ em.

Đại biểu Tính cũng cho rằng, giấy khai sinh không có hạn sử dụng, có giá trị suốt đời, có giá trị toàn cầu, trong khi thẻ căn cước công dân không có giá trị toàn cầu.

Đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) cho rằng, thẻ căn cước công dân không thể thay thế được giấy khai sinh. Giấy khai sinh là cơ sở cấp các giấy tờ khác nhau. Bởi vậy, căn cước công dân không thể thay thế được giấy khai sinh. Vì vậy, không nên cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi.

Đại biểu Bờ Hồng Vân (Lai Châu) không đồng ý cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi. Đại biểu Vân lý giải, trẻ dưới 14 tuổi chiếm 24 % dân số, nếu cấp thẻ căn cước chỉ để cất giữ sẽ gây lãng phí một khoản tiền rất lớn.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết, Chính phủ cũng nhất quán với quan điểm đề nghị Quốc hội vẫn nên duy trì quy định về cấp giấy khai sinh.

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Thanh (Quảng Nam) cho rằng, giấy khai sinh là loại giấy tờ đầu tiên rất quan trọng cho một công dân vừa chào đời với đầy đủ thông tin cơ bản làm cơ sở pháp lý cho các loại giấy tờ khác. Việc cấp và sử dụng giấy khai sinh thời gian qua không có vướng mắc gì. "Tôi đề nghị cấp giấy khai sinh cho trẻ em để đảm bảo trẻ em được hưởng quyền lợi của mình", đại biểu Thanh nhấn mạnh.

Cũng tại phiên thảo luận đa số các đại biểu cho rằng, căn cước công dân cũng không thể hiện được nhận dạng của trẻ em trước đủ 14 tuổi vì trẻ có nhiều thay đổi. Chưa kể việc cấp căn cước cho trẻ em từ khi sinh đến năm14 tuổi lại phải đổi lại sẽ gây ra tốn kém không cần thiết.

Làm rõ thêm ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết, Chính phủ cũng nhất quán với quan điểm đề nghị Quốc hội vẫn nên duy trì quy định về cấp giấy khai sinh, bởi đây là loại giấy rất quan trọng đối với đời người, với trẻ em và phù hợp với các luật hiện hành.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Hòa Bình) kiến nghị, đưa đăng ký khai sinh cho trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em chưa xác định được cha... vào dự thảo Luật để đảm bảo quyền lợi của trẻ em.

Đồng quan điểm, Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Hòa Bình) nêu dẫn chứng cụ thể thực tế trường hợp cụ thể tại chùa Bồ Đề thời gian qua.

Đại biểu Hải nhấn mạnh, dù tiếp nhận nuôi trẻ bị bỏ rơi nhưng nhà chùa chưa đáp ứng được điều kiện vật chất cũng như thủ tục pháp lý cho trẻ. Cụ thể, tại thời điểm thanh kiểm tra tại chùa Bồ Đề trong số 112 trẻ đang được nuôi dưỡng thì có tới 80 trẻ chưa được đăng ký khai sinh. Điều này đã ảnh hưởng trực tiếp tới quyền của trẻ và vi phạm quyền trẻ em theo công ước quốc tế.

Tuy khi phát hiện sự việc, chính quyền địa phương đã tích cực giải quyết, song Đại biểu Nguyễn Thanh Hải đặt câu hỏi: “cơ quan nào, cá nhân nào sẽ chịu trách nhiệm với 80 trẻ em không được làm giấy khai sinh?”. Trách nhiệm quản lý Nhà nước về cấp giấy khai sinh đối với trẻ em bị bỏ rơi… quy định vẫn còn rất chung chung. Sai phạm thực tế nhưng khó chỉ ra ai phải chịu trách nhiệm ”.

Vì vậy, dự thảo Luật Hộ tịch có phạm vi điều chỉnh lớn, cần bổ sung thêm những quy định cụ thể về trách nhiệm kê khai sinh đối với đối tượng trẻ em bị bỏ rơi, cơ nhỡ./.

Hồng Chi