Nợ thuế của ngành Thuế tăng cao do phát sinh khoản phạt chậm nộp. Ảnh: TL.

Cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết về khoanh tiền nợ thuế, xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước, đại biểu Phan Văn Tường cũng như nhiều đại biểu đồng tình cao với sự cần thiết ban hành nghị quyết.

Theo đại biểu, nghị quyết sẽ nhằm giải quyết một phần tồn tại về thuế, góp phần những con số trong báo cáo liên quan đến tài chính sát thực hơn, tháo gỡ những khó khăn cho một số người nộp thuế có phát sinh nợ thuế.

“Nghị quyết đã thể hiện tính nhân văn của chế độ khi Nhà nước đã chủ động xóa nợ thuế đối với người nộp thuế là những người đã chết, người bị tòa án tuyên bố đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự. Với người nộp thuế bị thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ hoặc gặp những tình huống bất khả kháng thì được xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp. Với người cung ứng hàng hóa, dịch vụ thanh toán bằng vốn ngân sách nhà nước nhưng chưa được thanh toán nên không có nguồn nộp kịp thời dẫn đến phát sinh số tiền nợ thuế… Với những đối tượng này thì quy định tại nghị quyết chính là chủ động giải quyết những bất cập trong sử dụng vốn ngân sách nhà nước”, đại biểu nói.

Không chỉ bày tỏ đồng tình với dự thảo nghị quyết, đại biểu Phan Văn Tường còn đề nghị Chính phủ xem xét, đề xuất Quốc hội mở rộng đối tượng được xử lý nợ thuế thay vì chỉ có 7 đối tượng quy định như trong dự thảo nghị quyết.

Bởi theo đại biểu, trên thực tế, nếu Quốc hội thông qua nghị quyết này thì vẫn tồn tại khoảng 843.095 đối tượng nộp thuế không có khả năng nộp ngân sách nhà nước và cùng với đó là cơ quan thuế vẫn phải rà soát trong vòng từ 1 đến 10 năm kể từ 1/7/2020 với số tiền nợ thuế là 38.399 tỷ đồng, trong đó khoanh nợ là 22.041 tỷ đồng và chỉ xóa được tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp là 16.358 tỷ đồng tính theo thời điểm báo cáo của Chính phủ trình nghị quyết.

Trong khi đó, với những đối tượng nợ thuế không còn khả năng nộp là những trường hợp đã nêu trên và người thu, tức cơ quan thuế cũng không thể thu được, vậy mà phải đợi đến 10 năm mới được xóa nợ. “Quy định như vậy e rằng gây lãng phí thời gian, công sức trong quản lý với cơ quan thuế và người nộp thuế. Vì vậy, tôi đề nghị Quốc hội xem xét có thể quy định xóa nợ thuế ngay trong nghị quyết này với những đối tượng nợ thuế là những người đã chết hoặc bị tòa tuyên bố là đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự”, đại biểu Phan Văn Tường nói.

Dẫn chứng, đại biểu phân tích bằng các con số: hiện nay có 1.227 người với số tiền nợ thuế chậm nộp, tiền phạt chậm nộp là 362 tỷ đồng. Như vậy, dự thảo nghị quyết chỉ xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp là 162 tỷ đồng, còn 200 tỷ đồng là khoanh nợ. Song trên thực tế ai cũng hiểu số tiền 200 tỷ đồng này là không thể thu hồi.

Đại biểu đề nghị Chính phủ cần rà soát lại số doanh nghiệp đã phá sản, giải thể và cơ quan thuế đã áp dụng đầy đủ các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật nhưng không còn tài sản và tiền để nộp thuế, để đề xuất phương án báo Quốc hội xem xét các nội dung trong nghị quyết. Bởi hiện nay, có 23.651 doanh nghiệp tự giải thể nhưng không thực hiện giải thể theo quy định. Lý do không làm thủ tục có nhiều, song lý do chung nhất là không đủ các điều kiện do chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính và khi không cân đối được tài chính thì trả nợ thuế là thứ yếu. Theo Nghị quyết 42/2017/QH14 của Quốc hội thì thứ tự trả nợ thuế còn đứng sau ngân hàng, vì vậy khả năng trả nợ thuế là không nhiều, thậm chí là không khả thi.

Do đó, đại biểu đề nghị xem xét mở rộng đối tượng thực xóa nợ thuế thay vì khoanh nợ.

Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) vẫn với cách trao đổi thẳng thắn, đại biểu cho rằng "nếu xóa được thì xóa", bởi vì chỉ có như vậy mới giảm được chi phí quản lý của nhà nước, khi phải quản lý khoản thuế nợ mà không có khả năng thu hồi.

Trong khi một số đại biểu Quốc hội lo lắng xóa nợ thuế thì mất tiền của ngân sách, một số đại biểu cho rằng đây chỉ là các khoản nợ ảo, thì đây là một góc nhìn khác. Bởi vì, thực chất đối với một số đối tượng, việc nộp thuế là không thể, thì chúng ta có khoanh nợ, treo nợ, thì họ cũng không thể thực hiện được nghĩa vụ với nhà nước.

Phân tích, làm rõ thêm ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng khẳng định, dự thảo nghị quyết Chính phủ trình Quốc hội chỉ xử lý tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp, chưa xử lý đến số tiền nợ thuế gốc và đây thực chất là tiền nợ ảo.

Tiền nợ thuế gốc sẽ tiếp tục theo dõi và sẽ xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 vừa được QH thông qua./.

Minh Anh