Ám ảnh dịch cúm Vũ Hán

Không thể tìm thấy lý do nào khác để lý giải biến động của thị trường hôm nay, ngoài yếu tố bất định từ bên ngoài. Trong khi thị trường Việt Nam ung dung nghỉ Tết âm lịch thì thế giới rúng động bởi đại dịch cúm Vũ Hán. Chứng khoán toàn cầu đều lao dốc cực mạnh và hôm nay có thể thị trường trong nước mới kịp phản ánh.

VN-Index kết thúc phiên giao dịch đầu năm đáng quên với mức giảm 3,22% ở VN-Index, tương đương sụt giảm 31,88 điểm. Mức giảm này rất mạnh và cũng vẫn chưa là gì khi so sánh với mấy phiên giảm liên tiếp của chứng khoán quốc tế. Riêng hôm nay, chứng khoán Nhật cũng giảm 1,72%, Trung Quốc giảm 2,75%, Hồng Kông giảm 2,65%, Đài Loan giảm 5,75%, Hàn Quốc giảm 1,71%.

Đại dịch cúm Vũ Hán chưa lan đến Việt Nam, nhưng thị trường chứng khoán đã hòa chung với đà giảm toàn cầu. Thực tế nhà đầu tư lo sợ cũng không phải là vô cớ. Việc phong tỏa giao thông, hạn chế đi lại có nguy cơ ảnh hưởng mạnh lên nền kinh tế. Thậm chí Trung Quốc còn được dự báo có thể sụt giảm tới 2% tăng trưởng 2020 nếu dịch cúm này không được kiềm chế.

Trong bối cảnh chứng khoán toàn cầu vừa tăng cực mạnh cuối năm 2019, sự kiện bùng nổ đại dịch càng dễ khiến nhà đầu tư quay về phòng thủ. Trong nước, thị trường cũng đã tăng gần 4,5% chỉ trong 10 phiên trước kỳ nghỉ Tết âm lịch. Đặc biệt các cổ phiếu ngân hàng tăng cực mạnh và bị bán tháo ào ạt ngay phiên đầu năm đã ảnh hưởng nghiêm trọng lên chỉ số.

Nhóm cổ phiếu ngân hàng hôm nay giảm đồng loạt cực mạnh là điều không bất ngờ: VCB giảm 4,82%, BID giảm 5,05%, CTG giảm 4,88%, HDB giảm 3,62%, MBB giảm 5,13%, STB giảm 5,05%, TCB giảm 5,37%, VPB giảm 3,81%, ACB giảm 3,67%, SHB giảm 2,6%...

Ngoài ra, một số cổ phiếu chịu tác động rất mạnh khác cũng có nguyên nhân riêng: Cổ phiếu hàng không lao dốc khi khả năng vận chuyển bị hạn chế do dịch cúm: HVN giảm 6,86%, VJC giảm4,44%. Cổ phiếu chứng khoán không có bất kỳ cơ hội nào khi cả thị trường giảm: SSI giảm 4,15%, HCM giảm 6,98%... Hai cổ phiếu nổi bật của nhóm bia rượu là SAB và BHN chứng kiến một mùa kinh doanh cuối năm ảm đạm, giá giảm tương ứng 6,24% và 4,86%.

Chỉ số VN30Index của nhóm blue-chips lớn nhất sàn HSX đóng cửa giảm tới 3,66%, còn mạnh hơn cả VN-Index và có tới 22 cổ phiếu trong nhóm giảm quá 3%. Đây là mức giảm cực mạnh đối với cổ phiếu blue-chips. Nhưng cổ phiếu vốn hóa lớn nhất cũng giảm chóng mặt: VHM giảm 2,24%, VNM giảm 3,87%, VRE giảm 5,06%, MSN giảm 6,18%, HPG giảm 3,8%, GAS giảm 3,06%...

Nguy cơ bán tháo chưa dừng

Thị trường bị ảnh hưởng từ các yếu tố đột biến bên ngoài trong kỳ nghỉ nên phản ứng mạnh là điều không tránh khỏi. Tuy nhiên lực bán hôm nay cực lớn sẽ dẫn tới hệ lụy khác.

Sớm nhất sẽ là áp lực giảm vốn vay lan tràn trên thị trường. Trước Tết, thị trường tăng rất khá và chắc chắn việc sử dụng đòn bẩy là lớn vì đa số nghĩ rằng thị trường sau Tết sẽ còn tăng nữa. Thị trường bất ngờ quay đầu với tốc độ cao sẽ nhanh chóng khiến các giao dịch mua và nắm giữ đột nhiên bị ảnh hưởng. Không nói đâu xa, hai phiên liền trước kỳ nghỉ (ngày T2 tính đến hôm nay), có hơn 7.500 tỷ đồng giá trị giao dịch còn chưa về đến tài khoản. Các nhà đầu tư mua bằng vốn vay chắc chắn sẽ chịu áp lực cực lớn nếu thị trường tiếp tục giảm nữa.

Tiếp đến có thể là nguy cơ đảo chiều trong giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Trong 5 phiên trước khi thị trường tạm nghỉ Tết, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng liên tục. Phiên này khối ngoại bán ra tới trên 1.000 tỷ đồng ở sàn HSX và bán ròng khoảng 200 tỷ đồng. Trên toàn cầu xu hướng rút khỏi tài sản rủi ro cũng tăng mạnh và giá vàng quay đầu tăng liên tiếp.

Ít nhất hai yếu tố khiến thị trường gặp rất nhiều khó khăn vào lúc này: Thứ nhất là nhịp tăng quá tốt trước đó đưa các thị trường lên đỉnh cao nên rất dễ bị bán ra chốt lời. Thứ hai, các thông tin không rõ ràng về quy mô ảnh hưởng của đại dịch cúm Vũ Hán khiến tâm lý nhà đầu tư kém tích cực, thậm chí là lo sợ.

Tuy nhiên thị trường cũng không hẳn sẽ sụp đổ vì các đại dịch trước đây như dịch SARS tháng 4.2003, Zika tháng 1/2016... cũng chỉ khiến thị trường suy giảm mạnh trong ngắn hạn sau đó phục hồi. Các thống kê từ Morgan Stanley hay Nomura đều chỉ ra rằng những bùng phát đại dịch chỉ khiến thị trường ảnh hưởng trong ngắn hạn. Mặc dù vậy, trước khi có các diễn biến phục hồi nhờ chuyển biến tốt lên, thị trường vẫn luôn phải chịu những sức ép rất lớn.

VN-Index kết thúc phiên hôm nay chỉ còn 959,58 điểm, tức là 10 phiên nỗ lực tăng trước Tết đã bị xóa sạch trong một ngày. Đó là một diễn biến rất tệ, nhưng cũng chỉ đưa thị trường trở về điểm xuất phát.

Khánh Nhi