Cán bộ hải quan hướng dẫn DN cách thức áp dụng Danh mục HH XNK VN. Ảnh: Hải Anh

Vì vậy, mới đây Bộ Tài chính đã ban hành thông tư 09/2019/TT-BTC (09) sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại các phụ lục của Thông tư 65 ban hành Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam (Danh mục HH XNK VN 2018), có hiệu lực từ 1/4/2019.

Danh mục HH XNK VN - cánh cửa hội nhập kinh tế thế giới

Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, do đó việc ban hành Danh mục HH XNK VN áp dụng các chuẩn mực quốc tế vào hoạt động nghiệp vụ hải quan, XNK là vô cùng quan trọng. Sau khi Việt Nam tham gia Công ước HS (mã số phân loại hàng hóa), trên cơ sở các thỏa thuận quốc tế và khu vực, các văn bản pháp lý, ngày 13/6/2003 lần đầu tiên Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 82/2003/QĐ-BTC về việc ban hành Danh mục HH XNK VN.

Mới đây, Bộ Tài chính đã ban hành Danh mục HH XNK VN 2018 (kèm theo Thông tư 65 có hiệu lực từ 1/1/2018) gồm 21 phần, 97 chương, 1.039 nhóm ở cấp độ 4 số, 1.859 phân nhóm ở cấp độ 6 số và được chi tiết thành 10.813 mã hàng ở cấp độ 8 số.

Danh mục HH XNK VN mới này đã chuẩn hóa các khái niệm trong việc phân loại hàng hóa xuất, nhập khẩu; giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp (DN) hoạt động XNK sử dụng các tên gọi và mã số có tính chuẩn mực; giúp DN phân loại các sản phẩm giao dịch được dễ dàng, tránh tình trạng bất đồng giữa DN và cơ quan hải quan, đồng thời ngăn chặn được hành vi gian lận thương mại qua việc khai báo mã số hàng hóa.

Hơn nữa, Danh mục HH XNK VN được xây dựng trên cơ sở phiên bản từ Danh mục thuế hài hòa ASEAN (AHTN) được mã hóa ở cấp độ 8 số, dựa trên Danh mục HS và mô tả hài hòa của Tổ chức Hải quan thế giới (HS-6 số).

So với Danh mục HS và mô tả hài hòa của Tổ chức Hải quan thế giới, AHTN được 10 nước ASEAN bổ sung thêm 2 số để chi tiết thêm danh mục hàng hóa phục vụ mục đích thống kê và cam kết thực hiện thống nhất trong nội khối.

Yêu cầu khách quan

Về việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 09 sửa đổi, bổ sung, chuyên gia về hải quan cho rằng, Danh mục HH XNK VN được xây dựng chuyển ngữ từ AHTN nên sau một năm áp dụng cũng phát sinh những yêu cầu cần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh đa dạng của các loại hình hàng hóa XNK.

Trên thực tế, Danh mục HH XNK VN được xây dựng trên cơ sở áp dụng hoàn toàn danh mục HS và chi tiết ở cấp độ 8 chữ số hoàn toàn theo danh mục AHTN của ASEAN, bao gồm hai thứ tiếng là tiếng Anh và tiếng Việt. Vì vậy, khi chuyển ngữ không tránh khỏi nhiều mặt hàng chưa thực sát với thực tế.

Việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong phụ lục thông tư hướng dẫn Danh mục HH XNK VN 2018 là hoạt động phù hợp với thông lệ quốc tế. Cụ thể, tại phụ lục I, Thông tư 09, sửa đổi, bổ sung 25 chú giải về phân loại hàng hóa; phụ lục II sửa 3 chú giải để thống nhất cách hiểu và cách gọi tên mặt hàng phục vụ việc phân loại HS. Ví dụ, thay đổi cụm từ “cây cừu ly hương” thành cụm từ “cây cửu lý hương”, “đèn hồ quang” thành cụm từ “bóng đèn hồ quang”…

Việc bổ sung phụ lục tại Thông tư 09 là yêu cầu khách quan. Bởi lẽ, Việt Nam phải tuân thủ việc xây dựng ban hành Danh mục HH XNK VN và biểu thuế XNK trên nền AHTN (có hiệu lực trong 5 năm). Tuy nhiên, do khoa học kỹ thuật có nhiều thay đổi, nội dung Công ước HS cũng sửa đổi, Biểu thuế quan hài hòa ASEAN có thay đổi nên Danh mục HH XNK VN cũng có sự bổ sung phụ lục hàng hóa nhằm thích ứng với yêu cầu thực tế.

Hàng năm các nước ASEAN sẽ nhóm họp để rà soát AHTN, chuẩn bị cho phương án xây dựng AHTN phiên bản mới.

Hải Linh