Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu đánh giá tuân thủ pháp luật thuế là cơ sở để phân loại DN chấp hành tốt pháp luật về thuế Ảnh: NM

bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho rằng, nếu Bộ chỉ tiêu được ban hành, sẽ là cơ sở để làm rõ DN nào thực hiện tốt pháp luật thuế, tạo sự công bằng đối với cộng đồng DN.

* PV: Bà đánh giá như thế nào việc Tổng cục Thuế xây dựng Bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế?

- Bà Nguyễn Thị Cúc: Tôi cho rằng đó là động thái tốt của Tổng cục Thuế, điều này cho thấy cơ quan thuế đang cố gắng để chính sách thuế ngày càng minh bạch, công bằng hơn. Nếu chúng ta xây dựng được bộ tiêu chí tốt, sẽ phân loại được đối tượng nộp thuế nào thực hiện chính sách pháp luật thuế tốt, đối tượng nào ở mức độ trung bình và đối tượng nào thực hiện ở mức độ thấp. Căn cứ vào những tiêu chí đó, cơ quan thuế có sự ứng xử phù hợp với từng đối tượng DN. Ví như các DN thuộc nhóm tuân thủ tốt thì sẽ có những ưu đãi hơn trong việc khai nộp thuế, hoàn thuế. DN sẽ được ưu tiên hoàn thuế trước, kiểm tra sau, có thể không cần đóng dấu DN vào bên trái của hóa đơn, không bị thanh tra, kiểm tra khi hoàn thuế, giống như cơ quan hải quan phân loại “luồng xanh” khi DN làm thủ tục xuất, nhập khẩu… Tóm lại, nếu DN được xếp vào nhóm tuân thủ pháp luật thuế tốt sẽ có nhiều thuận lợi hơn rất nhiều các nhóm khác.

Còn đối với đối tượng tuân thủ pháp luật trung bình, hoặc mức độ tuân thủ pháp luật về thuế thấp, thì phải có biện pháp quản lý rủi ro phù hợp. Cơ quan thuế có thể khoanh vùng các rủi ro, có thể rủi ro trong hoàn thuế, rủi ro trong việc khai nộp thuế… Nếu làm được như vậy, việc thanh tra, kiểm tra sẽ không mất nhiều thời gian, tránh được sự chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra giữa các cơ quan quản lý nhà nước, mà DN cũng được tạo thuận lợi hơn, có thời gian để tập trung vào sản xuất kinh doanh.

* PV: Theo bà, có căn cứ nào để xác định chất lượng bộ chỉ tiêu đó là tốt hay chưa tốt. Và việc đưa ra bộ chỉ tiêu để xác định mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế có ảnh hưởng như thế nào đến DN?

- Bà Nguyễn Thị Cúc: Việc phân tích các đối tượng thực hiện nghĩa vụ thuế rất quan trọng đối với DN. Nếu bộ tiêu chí đưa ra dễ hiểu, DN có thể nhìn vào đó, soi chiếu vào đó để biết được mình đang ở mức độ nào, tuân thủ tốt hay chưa tốt. Nếu đạt mức độ tốt thì DN có thể có chính sách phát triển phù hợp, còn nếu thực hiện chưa tốt cũng phải điều chỉnh chính sách sao cho việc tuân thủ pháp luật thuế tốt hơn, để DN phát triển bền vững hơn. Còn nếu bộ tiêu chí quá phức tạp, DN không hiểu và khó áp dụng, không biết mình đang ở nhóm đối tượng tốt hay không tốt thì rõ ràng là khó phát huy được tác dụng cũng như mục đích yêu cầu đề ra.

Tôi cho rằng, việc đưa ra bộ tiêu chí đánh giá mức độ thực hiện chính sách pháp luật thuế của DN ảnh hưởng rất lớn đến người nộp thuế nói chung và DN nói riêng. Nếu DN được xếp vào nhóm thực hiện tốt sẽ được cơ quan thuế tạo điều kiện thuận lợi như đã nói trên. Vì thế việc xếp loại này có ảnh hưởng rất nhiều đến DN.

* PV: Là người tiếp xúc nhiều với DN, bà thấy mức độ quan tâm của DN về vấn đề này như thế nào?

- Bà Nguyễn Thị Cúc: DN là người hưởng lợi, hoặc nằm trong đối tượng thanh tra, kiểm tra, thì hơn ai hết DN phải tham gia và góp ý về nội dung này. Nhưng tôi thấy các DN chưa thực sự quan tâm lắm. Khi xây dựng chính sách thì không tham gia, đến khi chính sách được thực thi thì lại phản ánh là tiêu chí đó không phù hợp, hay không thực hiện được, như thế là không nên. Tôi cho rằng trách nhiệm xây dựng bộ tiêu chí này phải từ hai phía, từ phía cơ quan thuế và phía DN. Chỉ khi nào chính sách được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu kỹ của cơ quan Thuế và ý kiến tham gia của DN thì mới có một bộ tiêu chí chuẩn, rõ ràng, minh bạch và phù hợp với tình hình thực tiễn.

* PV: Xin cảm ơn bà!

Nhật Minh (ghi)