Quản lý chặt chẽ thu, chi NSNN, bảo đảm thu đúng, thu đủ, chống thất thu, giảm nợ đọng thuế. Ảnh T.L minh họa
Đó là thông tin được bà Lê Thị Mai Liên- Trưởng ban Chính sách tài chính công, Viện Chiến lược và chính sách tài chính, Bộ Tài chính cho biết, trong cuộc trao đổi mới đây với phóng viên TBTCVN.
Thu nội địa chiếm tỷ trọng ngày càng cao
Bà Lê Thị Mai Liên cho biết, thực hiện Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh giai đoạn 2013- 2020 (Quyết định 339/QĐ-TTg ngày 19/02/2013), Bộ Tài chính đã ban hành các chính sách thuế, phí, lệ phí theo hướng tăng cường tính minh bạch, đơn giản, phù hợp với các cam kết về hội nhập, góp phần tạo môi trường đầu tư ổn định, hấp dẫn, bình đẳng và tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp.
Tỷ lệ huy động thu NSNN giai đoạn 2011- 2015 bình quân đạt 23,4% GDP, trong đó tỷ lệ huy động từ thuế, phí đạt 21,6% GDP. So với giai đoạn 2006 - 2010, quy mô thu NSNN 5 năm 2011- 2015 tăng gấp hai lần.
Tính từ đầu năm đến hết tháng 11/2016, tổng thu cân đối NSNN đạt 911,2 nghìn tỷ đồng, bằng 89,8% dự toán, bằng 87,7% mức đánh giá thực hiện cả năm báo cáo Quốc hội, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm 2015.
Trong đó, cơ cấu thu NSNN chuyển biến tích cực, thu nội địa chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng thu NSNN, con số này là 67,8% giai đoạn 2011-2015 và riêng năm 2015, tỷ trọng này đạt 74,2%. Con số lũy kế thu nội địa 11 tháng của năm 2016 đạt 728,6 nghìn tỷ đồng, bằng 92,8% dự toán, bằng 87,9% mức đánh giá thực hiện cả năm báo cáo Quốc hội, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm 2015.
Tổng số thu từ thuế GTGT chiếm tỷ trọng 25,88% tổng thu NSNN. Thu thuế TNDN chiếm tỷ trọng gần 16,16% tổng thu. Số thu thuế TNCN chiếm tỷ trọng 5,66% tổng thu.
Thu từ đất bình quân đạt khoảng 60 nghìn tỷ đồng/năm, chiếm khoảng 10% tổng thu. Tỷ trọng thu từ dầu thô đã giảm; 11 tháng của năm 2016 ước đạt 35,6 nghìn tỷ đồng, bằng 65,3% dự toán, bằng 90,1%% mức đánh giá thực hiện cả năm báo cáo Quốc hội, bằng 58,9% so với cùng kỳ năm 2015.
Thực hiện chính sách tài khóa chặt chẽ
Bên cạnh tăng thu cho NSNN, theo bà Mai Liên, Bộ Tài chính cũng đã phối hợp thực hiện nhiều biện pháp nhằm giảm chi NSNN ở mức tối đa nhất. Theo đó, Bộ Tài chính đã kịp thời trình Chính phủ ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị nhằm thực hiện chính sách tài khóa chặt chẽ.
Tính theo GDP, quy mô chi NSNN bình quân giai đoạn 2011- 2015 khoảng 29% GDP. Tính trong 11 tháng của năm 2016, tổng chi đạt 1.078,5 nghìn tỷ đồng, bằng 84,7% dự toán, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm 2015.
Lũy kế 11 tháng của năm 2016, chi đầu tư phát triển 173,4 nghìn tỷ đồng, bằng 68% dự toán với số chi cấp bù chênh lệch lãi suất tín dụng ưu đãi nhà nước đạt 99% dự toán; chi hỗ trợ các doanh nghiệp quốc phòng hoạt động công ích đạt 100% dự toán; chi bổ sung dự trữ quốc gia đạt 39%; chi cấp bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 29,7% dự toán.
Riêng giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) được khoảng 171,5 nghìn tỷ đồng, đạt 68% dự toán. Chi trả nợ và viện trợ 145 nghìn tỷ đồng, đảm bảo thanh toán đầy đủ, kịp thời các khoản nợ đến hạn theo cam kết; chi phát triển các sự nghiệp kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý hành chính 751,9 nghìn tỷ đồng, bằng 91,3% dự toán, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm 2015.
Bội chi NSNN ước 11 tháng 167,25 nghìn tỷ đồng, bằng xấp xỉ 65,8% mức bội chi Quốc hội quyết định từ đầu năm.
Bộ Tài chính đã chủ động bố trí NSNN theo hướng ưu tiên đầu tư thực hiện cải cách tiền lương, chính sách an sinh xã hội và xóa đói giảm nghèo, nhất là đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng bào ở các xã đặc biệt khó khăn miền núi vùng sâu, vùng xa,...; tăng cường chi cho giáo dục đào tạo, y tế, khoa học và công nghệ, sự nghiệp bảo vệ môi trường tiếp tục được đảm bảo.
Nhà nước đồng thời tăng cường quản lý quỹ NSNN, kiểm soát, thanh toán các khoản chi; quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, quy chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công và cơ quan hành chính nhà nước...
Nghiên cứu cơ chế chính sách tiếp tục tái cơ cấu NSNN
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, bà Lê Thị Mai Liên cũng cho biết, trong thời gian qua vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Cụ thể như:
Hiệu quả sử dụng nguồn vốn NSNN chưa cao, nợ đọng trong đầu tư XDCB còn lớn, nhất là ở địa phương, việc xử lý nợ đọng XDCB còn chậm; tốc độ tăng nợ công ở mức cao và đang có xu hướng tăng nhanh; cân đối NSNN mới bố trí đủ chi trả nợ lãi, chi trả nợ gốc ở mức thấp, ảnh hưởng đến nợ công...
Hiệu quả quản lý huy động, sử dụng nợ công chưa cao, vừa làm tăng nhu cầu vay nợ, vừa hạn chế khả năng tạo nguồn để trả nợ; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ vượt các giới hạn nợ.
Nhằm khắc phục những hạn chế trên, trong thời gian tới, bà Liên cho biết: "Bộ Tài chính sẽ tập trung chỉ đạo xây dựng và nghiên cứu các đề án, cơ chế chính sách trọng tâm".
Trong đó, đảm bảo hoàn thành đúng thời hạn với chất lượng tốt các đề án để trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, nhất là các đề án về hoàn thiện thể chế để phục vụ cho quá trình tái cơ cấu nền kinh tế trong lĩnh vực tài chính- ngân sách.
Đồng thời, thực hiện nghiêm Luật NSNN, Luật Phí và lệ phí và các luật thuế; quản lý chặt chẽ thu, chi NSNN, bảo đảm thu đúng, thu đủ, chống thất thu, giảm nợ đọng thuế.
"Đặc biệt, ngành Tài chính chú trọng cơ cấu lại thu, chi NSNN, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển; kiểm soát chính sách nuôi dưỡng nguồn thu; tăng cường quản lý và sử dụng hiệu quả vốn vay, giảm dần vay bảo lãnh chính phủ, vay để cho vay lại; kiểm soát chặt chẽ các khoản vay của chính quyền địa phương và các quỹ đầu tư có nguồn gốc từ NSNN"- bà Mai Liên nhấn mạnh./.
Sâm Linh
