ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai).

ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai) nhấn mạnh như vậy khi trao đổi với phóng viên bên lề hành lang kỳ họp 9, Quốc hội khóa XIII.

PV: Ông đánh giá thế nào về chất lượng phát biểu đóng góp vào các dự án Luật của các vị đại biểu Quốc hội tại kỳ họp này?

ĐB Dương Trung Quốc: Tôi nghĩ rằng, kỳ họp nào cũng bị sức ép rất lớn đó là xây dựng luật. Cá nhân tôi thấy rằng, chất lượng phát biểu đóng góp cho luật ngày càng tốt hơn. Tuy nhiên, hiện nay các luật ngày càng đi vào chuyên sâu, qua đó bộc lộ yếu tố không chuyên nghiệp, khiến chất lượng không thể cao được như mong muốn.

Ví dụ, thảo luận về dự thảo Bộ Luật hình sự (sửa đổi), nhiều đại biểu phản đối quy định “không áp dụng hình phạt tử hình đối với người phạm tội từ 70 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử”, nhưng lại không đọc phần dưới ghi rõ đối với những vụ việc nghiêm trọng thì vẫn áp dụng hình phạt tử hình, phải đến khi viện trưởng kiểm sát nhắc, phần dưới có nêu trong trường hợp nghiêm trọng vẫn phải xử lý thì đại biểu mới biết.

ĐB Quốc hội phần lớn góp ý theo kinh nghiệm, không chuyên trách giống như tôi nên điều kiện tiếp cận thông tin rất khó. Các nước ĐB Quốc hội có bộ máy tư vấn chuyên nghiệp, ĐB chỉ lựa chọn phương án nào vì lợi ích nào đó, trách nhiệm nào đó.

Tôi nghĩ rằng, Quốc hội có xu thế đổi mới ngày càng tích cực nhưng chắc chắn không theo kịp sự thay đổi của xã hội. Như thế có nghĩa là vẫn có khả năng tùy hứng. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, dù chúng ta muốn nói đặc thù của chúng ta thì cuối cùng Quốc hội cũng phải là bộ máy chuyên nghiệp.

PV: Có nhiều ý kiến cho rằng tại kỳ họp này có rất nhiều dự án Luật quan trọng lấy ý kiến hoặc thông qua, như vậy quá nặng. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

ĐB Dương Trung Quốc: Kỳ họp này rất nhiều luật, thậm chí quá lớn như Luật tố tụng dân sự, hình sự… Tôi cũng thấy băn khoăn và có cảm giác chúng ta thiếu quy hoạch tổng thể, vẫn gặp đâu làm đấy, nhất là phụ thuộc nhiều vào cơ quan hành pháp, cơ quan soạn thảo luật. Chúng ta làm luật nhưng lại thiếu người "nhạc trưởng".

Tôi lấy ví dụ, trong quá trình giám sát chúng tôi có chất vấn Bộ Giáo dục và Đào tạo sao hơn 3 năm mà chưa ra văn bản dưới luật đầy đủ? Ông Bộ trưởng gửi lời xin lỗi vì chưa làm kịp. Nhưng tôi nói thật nếu ông làm đúng hạn thì luật của ông “vứt đi”, bởi ngay sau khi Luật thông qua chúng ta có ngay một Nghi quyết về thay đổi căn bản toàn diện giáo dục. Bản thân nó chênh với Luật, sau đó lại chênh với Luật về đào tạo nghề…

Tôi nghĩ rằng chúng ta làm luật thì phải theo hướng ngày càng chuyên nghiệp.

PV: Tại kỳ họp này chúng ta cụ thể hóa những điểm mới trong Hiến pháp 2013 qua các dự án Luật. Ông đánh giá thế nào?

ĐB Dương Trung Quốc: Từ sau khi có Hiến pháp 2013 gần như tất cả dự luật đều coi đó là chuẩn mực để cụ thể hóa, biến nó vào đời sống. Từ câu chuyện biểu tình, trưng cầu ý dân ai cũng thấy nó nhạy cảm, nhưng chúng ta đã và đang làm rất tốt. Tôi thấy đây là nét rõ nhất tác động của hiến pháp đến xây dựng luật, tránh tình trạng hiến pháp treo.

PV: Là một trong những đại biểu chất vấn sắc nét trong các kỳ họp, ông đánh giá thế nào về lời hứa của Bộ trưởng qua các kỳ chất vấn?

ĐB Dương Trung Quốc: Tôi cho rằng, chất vấn nên đặt vấn đề của đời sống chứ không nên quá quan tâm đến lời hứa của các Bộ trưởng. Ví dụ, Bộ trưởng Bộ Y tế hứa khắc phục tình trạng 1 giường nhiều bệnh nhân, nhưng nếu không có tiền thì không làm gì được.

Chúng ta nên cải tiến hình thức chất vấn. Các chất vấn bộ trưởng chỉ nên diễn ra giữa 2 kỳ họp khi có vấn đề nổi cộm của đời sống. Còn tại mỗi kỳ họp chỉ cần nêu một số vấn đề để Thủ tướng, Phó Thủ tướng Chính phủ đứng ra trả lời cùng một số bộ trưởng liên quan. Như vậy chất lượng chất vấn sẽ cao hơn.

PV: Xin cảm ơn ông!

Hồng Chi