Người thu nhập thấp vẫn cần hỗ trợ của Nhà nước để có thể tiếp cận nhà ở. Ảnh: H.Y

Đây là quan điểm của Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) trong văn bản gửi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các cơ quan liên quan về việc giải ngân gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng theo Nghị quyết 02.

Nghị quyết không quy định thời hạn của gói 30.000 tỷ đồng

Theo Hiệp hội, năm 2013, Nghị quyết 02 của Chính phủ đã đặt ra 3 mục tiêu cho thị trường bất động sản là giải quyết hàng tồn kho, nợ xấu trên thị trường bất động sản (thực chất là hỗ trợ các chủ đầu tư, các ngân hàng thương mại) và hỗ trợ người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở. Với sự nỗ lực của các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng và sự hưởng ứng của người tiêu dùng, thị trường bất động sản đã bắt đầu phục hồi kể từ cuối năm 2013 và tiếp tục đà tăng trưởng cho đến nay.

Để triển khai thực hiện Nghị quyết, NHNN đã ban hành Thông tư 11/2013/TT-NHNN ngày 15/5/2013, có hiệu lực kể từ ngày 1/6/2013, quy định: "Việc giải ngân cho vay hỗ trợ nhà ở của ngân hàng đối với khách hàng từ nguồn tái cấp vốn của NHNN kết thúc khi NHNN giải ngân hết số tiền tái cấp vốn, nhưng tối đa là 36 tháng kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực".

Như vậy, Hiệp hội nhận thấy về chủ trương, NHNN vẫn đặt mục tiêu giải ngân hết gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng trong 3 năm, và thời hạn 36 tháng (đến hết ngày 31/5/2016) là do NHNN ấn định, bởi vì Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 7/1/2013 của Chính phủ không quy định thời hạn này.

Đến nay, NHNN cho biết các ngân hàng thương mại đã cam kết cho vay 28.884 tỷ đồng đạt 96,28%, và đã giải ngân lên tới hơn 20.000 tỷ đồng đạt 66,6%, với gần 43.000 hộ gia đình đã tạo lập được nhà ở mới, trong đó khoảng 70% là đối tượng mua căn hộ nhà ở thương mại có giá bán dưới 1,05 tỷ đồng, chỉ có khoảng 30% mua nhà ở xã hội.

Như vậy, thời hạn giải ngân chỉ còn 2,5 tháng trong khi số vốn chưa giải ngân là gần 10.000 tỷ đồng, chiếm gần 1/3 tổng giá trị của gói ưu đãi.

Người thu nhập thấp vẫn cần sự hỗ trợ

Theo quan điểm của Hiệp hội bất động sản TP.HCM, đối chiếu với 3 mục tiêu của Nghị quyết thì trong giai đoạn thị trường bất động sản đã phục hồi và tăng trưởng hiện nay, không cần thiết tiếp tục chính sách ưu đãi để hỗ trợ chủ đầu tư và tổ chức tín dụng trong việc giải quyết hàng tồn kho và nợ xấu. Tuy nhiên, các đối tượng là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, cán bộ lực lượng vũ trang và người thu nhập thấp đô thị luôn cần thiết có sự hỗ trợ của Nhà nước để tiếp cận nhà ở.

Mặc dù cũng từ ngày 1/6/2016, đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội sẽ tiếp tục được thực hiện theo Luật Nhà ở 2014, Nghị định 100/2015/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư 25/2015/TT-NHNN của NHNN, nhưng do nguồn nhà ở xã hội không nhiều, nguồn cung quá thấp nên nhiều đối tượng người thu nhập thấp đô thị sẽ rất khó tiếp cận.

Như vậy, còn nhiều người thu nhập thấp đô thị rất cần có sự hỗ trợ của Nhà nước. Do vậy, Hiệp hội đề nghị NHNN cho giải ngân hết gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng mà không ấn định thời hạn để tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, cán bộ lực lượng vũ trang và người thu nhập thấp đô thị tạo lập nhà ở.

Trong trường hợp NHNN vẫn quyết định chấm dứt giải ngân kể từ ngày 1/6/2016 thì cần có cơ chế xử lý chuyển tiếp đối với những người đến thời điểm cuối tháng 5/2016 đã ký hợp đồng tín dụng vay ưu đãi nhưng chưa được giải ngân, hoặc chỉ mới giải ngân một phần.

Bởi theo Hiệp hội, trước khi ký hợp đồng tín dụng vay gói ưu đãi, người thu nhập thấp đô thị đã phải ký hợp đồng mua nhà ở thương mại (dưới 1,05 tỷ đồng/căn hộ) với chủ đầu tư và đã phải trả trước 20% giá trị hợp đồng. Đơn cử như mua căn hộ 1 tỷ đồng, phải trả trước 20% tương đương 200 triệu đồng, sau đó ký hợp đồng tín dụng vay 800 triệu đồng. Nếu đến ngày 31/05/2016 mà người vay chưa được giải ngân hoặc mới chỉ được giải ngân một phần, và nếu chấm dứt giải ngân gói tín dụng ưu đãi này, thì người thu nhập thấp đô thị sẽ lâm vào hoàn cảnh khốn cùng, không biết xoay sở như thế nào để có tiền mua nhà. Nếu vay theo phương thức thương mại thì người thu nhập thấp không có tài sản đảm bảo, cũng không thể chứng minh thu nhập theo điều kiện của ngân hàng thương mại quy định. Giả định được vay thương mại thì với lãi suất khoảng trên dưới 10%/năm (gấp đôi mức lãi suất ưu đãi hiện nay) cũng là gánh nặng khó kham nổi.

Do vậy, Hiệp hội đề nghị NHNN chỉ đạo cơ chế chuyển tiếp để xử lý các trường hợp này, cho phép ngân hàng thương mại được tiếp tục giải ngân các trường hợp đã ký hợp đồng vay gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng nhưng chưa được giải ngân, hoặc chỉ mới được giải ngân một phần được giải ngân đến hết hợp đồng./.

H.Y