Dự kiến sẽ cho phép nâng tỷ lệ vốn nhà nước lên 70% trong các dự án PPP. Ảnh: TL

Giao địa phương làm chủ đầu tư dự án quốc lộ, cao tốc

Báo cáo trước Quốc hội chiều 27/10, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết Chính phủ trình Quốc hội dự thảo nghị quyết với 5 nhóm chính sách, trong mỗi chính sách có danh mục thí điểm kèm theo.

Cụ thể, chính sách 1 về tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án PPP, theo đó đối với các dự án giao thông đường bộ, tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư không quá 70% tổng mức đầu tư của dự án. Chính sách này áp dụng cho 1 dự án (quy định hiện hành là tối đa 50%).

Chính sách 2 về thẩm quyền thực hiện đầu tư dự án đường quốc lộ, đường cao tốc đi qua các địa phương. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định giao UBND cấp tỉnh có khả năng bố trí nguồn vốn đầu tư từ ngân sách địa phương làm cơ quan chủ quản thực hiện đầu tư dự án đường quốc lộ, đường cao tốc đi qua địa phương mình.

Chính sách 3 về các dự án giao thông đường bộ qua nhiều địa phương. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định giao một UBND cấp tỉnh làm cơ quan chủ quản thực hiện đầu tư dự án giao thông đường bộ qua nhiều địa phương và sử dụng ngân sách địa phương này hỗ trợ vốn đầu tư cho địa phương khác để đầu tư thực hiện dự án.

Chính sách 4 về cơ chế đặc thù trong khai thác mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Theo đó, nhà đầu tư, nhà thầu thi công không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép khai thác mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường nằm trong hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ dự án hạ tầng giao thông đường bộ.

Chính sách 5 về cơ chế đặc thù áp dụng đối với các dự án sử dụng nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2022.

Đối với các dự án ngoài danh mục ban hành theo nghị quyết thí điểm, khi có nhu cầu do các địa phương tiếp tục kiến nghị, trường hợp đáp ứng nguyên tắc, tiêu chí của nghị quyết, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) xem xét, quyết định trong thời gian giữa hai kỳ họp.

Đánh giá đầy đủ hơn tác động đến thu, chi ngân sách

Tại báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày, Ủy ban Kinh tế cho biết nhiều ý kiến tán thành với sự cần thiết ban hành nghị quyết. Tuy nhiên, đề nghị cần bổ sung đánh giá kỹ lưỡng, đầy đủ, cụ thể hơn về tác động của các chính sách, làm rõ hơn đối với tác động đến thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN) và nguồn lực bảo đảm thực hiện chính sách.

Đối với các chính sách cụ thể Chính phủ đề xuất, Ủy ban Kinh tế cơ bản tán thành để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thi công của một số dự án giao thông.

Bên cạnh đó, Ủy ban Kinh tế lưu ý về danh mục các dự án đề xuất áp dụng thí điểm kèm theo dự thảo nghị quyết. Theo cơ quan thẩm tra, danh mục dự án cần có địa chỉ, thời gian, giới hạn cụ thể. Việc không đề xuất danh mục dự án cụ thể có thể dẫn tới cùng một dự án giao thông đường bộ chịu sự điều chỉnh của đồng thời hai hệ thống pháp luật tồn tại song song, dẫn đến mâu thuẫn, chồng khéo, khó khăn trong việc áp dụng pháp luật.

“Ủy ban Kinh tế nhận thấy nhiều dự án tại danh mục dự án thí điểm chưa đáp ứng điều kiện về thủ tục đầu tư và chưa phù hợp với Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025” - Chủ nhiệm Vũ Hồng Thanh cho hay.

Do đó, Ủy ban Kinh tế đề nghị tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các nguyên tắc, tiêu chí lựa chọn dự án thí điểm, để bảo đảm các dự án được lựa chọn phải thực sự cần thiết, cấp bách và phù hợp với quy định pháp luật, tránh thất thoát, lãng phí, kém hiệu quả.

Sẽ đề xuất sửa Luật PPP

Trình bày thêm trong phiên họp tổ tại Quốc hội chiều 27/10, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng cho hay việc Chính phủ trình Quốc hội cho phép nâng tỷ lệ vốn nhà nước lên 70% trong dự án đầu tư hợp tác đối tác công - tư (PPP) là rất cần thiết. Mặc dù việc này chưa thực sự tháo gỡ được các vướng mắc, tăng cường được thu hút đầu tư PPP, nhưng theo lãnh đạo ngành Giao thông vận tải, nếu chờ sửa Luật PPP thì sẽ mất thời gian. Trong khi đó, chúng ta đang rất cần thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng gắn với đầu tư công, thúc đẩy tăng trưởng và liên kết vùng.

Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, kinh nghiệm quốc tế là không khống chế tỷ lệ vốn Nhà nước tham gia, mức này có thể lên đến 80% hoặc với dự án hiệu quả cao thì Nhà nước có thể chỉ cần bỏ vốn 20%, rất linh hoạt.

Một vấn đề quan trọng nữa là tách dự án giải phóng mặt bằng thành dự án riêng. Khi cân nhắc tham gia dự án PPP, hai vấn đề nhà đầu tư quan tâm là hiệu quả và tiến độ giao mặt bằng. Các dự án ở quốc tế đều tách phần mặt bằng, khi giao dự án là 100% mặt bằng có sẵn, điều này ta chưa làm được.