Dự thảo quy định các nhóm chính sách đặc thù cho TP về quản lý về quy hoạch, huy động vốn đầu tư phát triển, quản lý tài chính ngân sách, hỗ trợ phát triển khởi nghiệp sáng tạo và thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị. Trong đó, nhóm chính sách về tài chính ngân sách có nhiều nội dung đáng chú ý.
Xác định tỷ lệ điều tiết hợp lý cho TP. Đà Nẵng
Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, dự thảo nghị quyết quy định: “Năm đầu của thời kỳ ổn định ngân sách giai đoạn 2021-2025, Chính phủ xem xét trình Quốc hội quyết định tỷ lệ điều tiết cho ngân sách TP để đảm bảo nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TP và các dự án mang tính chất khu vực miền Trung và Tây Nguyên”.
Chính phủ cũng đề xuất: “Ngân sách trung ương (NSTƯ) bổ sung có mục tiêu cho TP. Đà Nẵng 70% số tăng thu so với dự toán được Thủ tướng Chính phủ giao từ các khoản thu phân chia giữa NSTƯ và ngân sách địa phương (sau khi thực hiện thưởng vượt thu theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước)”.
Liên quan đến cải cách tiền lương, dự thảo nghị quyết quy định HĐND TP được quyết định sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư để thực hiện một số nhiệm vụ như để đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội và chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức; chi đầu tư phát triển mua sắm, hoạt động chuyên môn. Việc chi thu nhập tăng thêm không quá 0,8 lần quỹ lương cơ bản của cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý.
Chính phủ cũng đề nghị cho phép HĐND TP quyết định ban hành phí, lệ phí mới; tăng mức hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí đối với các loại phí, lệ phí có trong Danh mục được cấp thẩm quyền quyết định.
Về chính sách thuế, nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, người lao động có trình độ (kể cả người Việt Nam và người nước ngoài) được giảm 50% thuế thu nhập cá nhân phát sinh tại Khu công nghệ thông tin tập trung Khu công nghệ cao Đà Nẵng trong 5 năm kể từ khi bắt đầu làm việc nhưng không quá năm 2025. HĐND TP quyết định mức thu nhập và mức hỗ trợ chỗ làm việc cho các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt của TP.
Dự thảo đề xuất HĐND quyết định hình thức hỗ trợ xây dựng khu hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, mức hỗ trợ đối với các nội dung hỗ trợ doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Các dự án đầu tư tại thành phố được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo kể từ khi có thu nhập chịu thuế, bao gồm các dự án đầu tư của các DN nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo và dự án đầu tư khu hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và trung tâm nghiên cứu và phát triển.
Ngoài ra, dự thảo nghị quyết quy định TP được vay với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 60% số thu ngân sách TP được hưởng theo phân cấp. Theo tờ trình, quy định này là để TP có thêm dư địa được vay để đáp ứng nhu cầu vay đầu tư phát triển hơn 6,3 tỷ USD trong giai đoạn 2021 - 2025. Việc tăng mức dư nợ vay này được kiểm soát trong giới hạn nợ công cho phép do Quốc hội hàng năm quyết định tổng mức vay và bội chi ngân sách địa phương. Đồng thời, tỷ lệ này vẫn thấp hơn tỷ lệ áp dụng cho TP. HCM tại Nghị quyết số 54/2017/QH14 ngày 24/11/2017 của Quốc hội (90%).
Không đồng tình với các đề xuất giảm thuế
Thẩm tra các nội dung này, Ủy ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) cơ bản đồng tình với phần lớn các đề xuất. Về tỷ lệ điều tiết, UBTCNS nhất trí việc xác định một tỷ lệ điều tiết hợp lý cho TP. Đà Nẵng. Tuy nhiên, đề nghị bỏ nội dung về đảm bảo thực hiện các dự án mang tính chất khu vực miền Trung và Tây Nguyên, vì đây là các dự án đầu tư công sẽ được Quốc hội xem xét, quyết định trong tổng thể về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025. Đồng thời, việc quy định tỷ lệ điều tiết cho thành phố như dự thảo nghị quyết phải căn cứ vào khả năng của ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, bảo đảm vai trò chủ đạo của NSTƯ, an ninh, an toàn tài chính quốc gia.
Tuy nhiên, về nội dung giảm 50% thuế thu nhập cá nhân, đa số ý kiến trong UBTCNS cho rằng chính sách thuế cần thực hiện thống nhất theo quy định của pháp luật về thuế; việc quy định riêng cho TP chưa đảm bảo công bằng với các địa phương trong cả nước, đặc biệt là đối với các địa phương lớn như TP.HCM, Hà Nội. Ngoài ra, còn tác động đến mặt bằng chung giữa các đối tượng nộp thuế trong cả nước, tạo ra một tiền lệ tác động đến cân đối ngân sách giữa các địa phương và NSTƯ. Do đó, đề nghị bỏ quy định này trong dự thảo nghị quyết.
Tương tự về đề xuất ưu đãi thuế TNDN 10%, UBTCNS cũng đề nghị bỏ quy định này vì theo khoản 1 Điều 10 về hỗ trợ thuế của Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa quy định: “DN nhỏ và vừa được áp dụng có thời hạn mức thuế suất thuế TNDN thấp hơn mức thuế suất thông thường áp dụng cho DN theo quy định của pháp luật về thuế TNDN”, theo đó Chính phủ đang xây dựng chính sách để cụ thể hóa nội dung này và sẽ trình Quốc hội xem xét, thông qua chính sách ưu đãi thuế đối với các DN nhỏ và vừa. Hơn nữa, các chính sách ưu đãi về thuế TNDN cần phải được cân nhắc đặt trong tổng thể của cả nước, bảo đảm công bằng, không tạo ra sự chênh lệch thuế quá lớn giữa các địa bàn khác nhau trong cả nước nhằm hạn chế việc chuyển giá, trốn thuế, Chủ nhiệm UBTCNS Nguyễn Đức Hải nêu rõ.
Thảo luận tại phiên họp, UBTVQH cơ bản đồng tình với các cơ chế đặc thù cho TP như nâng mức dư nợ vay, tăng mức hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí, ban hành các loại phí, lệ phí theo thẩm quyền. Bên cạnh đó, UBTVQH cũng đồng tình với báo cáo thẩm tra về việc không đặt ra các vấn đề về thuế tại nghị quyết này.
Bên cạnh đó, do còn nhiều vấn đề chưa rõ, chưa thống nhất về cơ chế đặc thù liên quan đến quy hoạch, đất đai..., Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị Chính phủ rà soát lại toàn bộ các nội dung dự thảo, những vấn đề nào thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì Chính phủ trình UBTVQH cho ý kiến để xử lý, còn những vấn đề nào thuộc thẩm quyền của Quốc hội cần thiết phải trình ra để đảm bảo tính chất đặc thù cho TP thì sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 9 tới đây.
H.Y
