Ông Phạm Văn Trường cho biết, khi chiến lược của các bộ, ngành được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đến năm 2020 đã đạt mục tiêu về đầu tư cơ sở vật chất, về đào tạo nguồn nhân lực… thì sẽ chuyển sang thực hiện cơ chế quản lý tài chính chung đối với tất cả các cơ quan quản lý nhà nước, không thực hiện cơ chế tài chính đặc thù đối với một số ngành, như hiện nay.

* PV: Thưa ông, được biết Bộ Tài chính vừa tổ chức đợt khảo sát về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ và cơ chế khoán chi của các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL). Ông đánh giá thế nào về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính theo quy định tại Nghị định số 130 và Nghị định số 117?

- Ông Phạm Văn Trường: Việc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính, theo Nghị định 130 và Nghị định 117, đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm đã góp phần thúc đẩy các cơ quan sắp xếp lại tổ chức bộ máy, bố trí, sử dụng cán bộ, công chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị. Nhờ đó, chúng ta đã tiết kiệm được số lượng lớn biên chế chưa tuyển. Năm 2016, chúng ta đã tiết kiệm được 3.400 biên chế ở trung ương, ở địa phương là 9.497 biên chế.

Cũng nhờ có cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm mà các cơ quan đã sử dụng kinh phí chủ động, tiết kiệm, hiệu quả.

Trong các cơ quan hành chính, trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị được nâng cao. Cán bộ, công chức có thể giám sát việc sử dụng biên chế, kinh phí. Tình trạng cấp trên can thiệp quá sâu vào công việc của cấp dưới, cấp dưới chờ đợi sự chỉ đạo cụ thể của cấp trên cũng được khắc phục. Cơ chế tự chủ đã giúp cơ quan tăng cường cơ sở vật chất, từng bước hiện đại hóa công nghệ quản lý, tăng thu nhập cho cán bộ, công chức.

Hiện nay, hầu hết các cơ quan đã xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ và quy chế quản lý tài sản công. Một số cơ quan đã quy định cụ thể việc phân phối tiền thu nhập tăng thêm đối với cán bộ, công chức đã gắn hiệu suất công tác trên cơ sở đánh giá, phân loại A,B,C; đồng thời thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ trong cơ quan.

* PV: Theo phản ánh của một số địa phương, việc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm vẫn còn một số vướng mắc. Ông có thể cho biết cụ thể hơn về những vướng mắc này, thưa ông?

- Ông Phạm Văn Trường: Hiện vẫn còn một số cơ quan chưa thực sự quan tâm, chỉ đạo sát sao để triển khai thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó, định mức phân bổ ngân sách nhà nước (NSNN) còn thấp, trong khi đa số các cơ quan hành chính không có nguồn thu khác, nên nhiều đơn vị không có nguồn kinh phí để bổ sung thu nhập cho cán bộ. Nhiều cơ quan chỉ có thu nhập tăng thêm mà chưa có nguồn để chi khen thưởng, phúc lợi, trích quỹ dự phòng ổn định thu nhập.

Một số cơ quan vẫn thực hiện chi thu nhập tăng thêm theo hình thức cào bằng, không gắn với kết quả hoàn thành nhiệm vụ. Kinh phí giao thực hiện chế độ tự chủ được xác định trên cơ sở quỹ lương theo chỉ tiêu biên chế được cấp có thẩm quyền giao trên cơ sở vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức.

Đến nay, nhiều cơ quan, đơn vị vẫn chưa được phê duyệt vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức. Do vậy, việc giao kinh phí vẫn dựa vào biên chế được cấp có thẩm quyền giao. Theo đó, số biên chế tiết kiệm được ở một số đơn vị thực chất là do chưa xác định được vị trí việc làm, chưa tuyển được người theo tiêu chuẩn quy định. Việc sắp xếp, tổ chức bộ máy chưa hiệu quả. Một số cơ quan có nhiều cán bộ công chức kiêm nhiệm nhiều việc dẫn đến không đảm bảo hiệu quả công việc.

* PV: Là cơ quan soạn thảo cơ chế, chính sách về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, ông có thể cho biết định hướng sửa đổi, bổ sung để các cơ chế, chính sách này nhằm phù hợp với thực tế hơn và tăng cường hơn nữa quyền tự chủ của các cơ quan nhà nước?

- Ông Phạm Văn Trường: Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của các cơ quan nhà nước để kịp thời ban hành các văn bản sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Ngoài ra, chúng tôi cũng đề xuất một số định hướng sửa đổi: Thứ nhất, khi đã hoàn thiện các quy định về chế độ công chức, công vụ, xác định vị trí việc làm gắn với chức danh, chức vụ, cơ cấu công chức theo ngạch; mỗi cơ quan đã xác định rõ các vị trí việc làm, xác định đúng, đủ biên chế công chức cần tuyển dụng, thì không thực hiện cơ chế khoán biên chế, vì khi đó không còn tình trạng biên chế công chức “thừa” để “tiết kiệm” biên chế. Đồng thời, tiếp tục thực hiện giao quyền tự chủ sử dụng kinh phí cho các cơ quan trên cơ sở định mức phân bổ NSNN đáp ứng theo quy mô hoạt động công vụ của từng loại cơ quan quản lý nhà nước.

Thứ hai, sau năm 2020, khi lộ trình cải cách chính sách tiền lương đã đạt mục tiêu thu nhập của cán bộ công chức từ lương đã đạt mức trung bình khá trên thị trường lao động, thì không tiếp tục thực hiện cơ chế sử dụng kinh phí tiết kiệm để chi tăng thu nhập cho cán bộ, công chức. Đồng thời, khi chiến lược của các bộ, ngành được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đến năm 2020 đã đạt mục tiêu về đầu tư cơ sở vật chất, về đào tạo nguồn nhân lực… thì sẽ chuyển sang thực hiện cơ chế quản lý tài chính chung đối với tất cả các cơ quan quản lý nhà nước, không thực hiện cơ chế tài chính đặc thù đối với một số ngành như hiện nay.

* PV: Xin cảm ơn ông!

Bùi Tư (thực hiện)