Quy định nộp hồ sơ hải quan dưới dạng điện tử sẽ giảm đáng kể giao dịch giấy tờ cho doanh nghiệp.

Với hướng tiếp cận mở, nhiều điểm tiến bộ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, dự thảo lần này sẽ mang lại lợi ích cho cả DN và cơ quan hải quan.

Tránh phát sinh thêm giấy tờ ở địa phương

Ông Âu Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Tổng cục Hải quan cho hay, một điểm mới của dự thảo là quy định nộp hồ sơ hải quan dưới dạng điện tử.

Quy định hiện hành (tại Khoản 2 Điều 3 Thông tư 38/2015/TT-BTC) cho phép người khai hải quan có thể lựa chọn phương thức nộp hồ sơ hải quan (đối với những trường hợp phải kiểm tra hồ sơ) dưới dạng giấy hoặc dạng điện tử gửi thông qua hệ thống. Quy định này sẽ khắc phục tình trạng hải quan địa phương vẫn yêu cầu DN nộp hồ sơ giấy, cho dù DN đã nộp hồ sơ điện tử trên Hệ thống thông quan tự động. Việc này gây mất thời gian, tốn kém chi phí in ấn và đi lại của DN; đồng thời chưa đảm bảo được yêu cầu cải cách thủ tục hành chính theo hướng điện tử, hạn chế tiếp xúc giữa DN và cơ quan hải quan.

Hơn nữa việc nộp hồ sơ giấy gây khó khăn trong việc xác định thời điểm người khai hải quan nộp đủ hồ sơ và thời gian cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra theo đúng quy định của Luật Hải quan 2014 là 2 giờ.

Ông Âu Anh Tuấn cho biết thêm, quy định hồ sơ hải quan phải nộp dưới dạng điện tử, trừ một số chứng từ theo quy định phải là bản chính như C/O, giấy phép, kết quả kiểm tra chuyên ngành (trong trường hợp chưa thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia). Việc nộp hồ sơ giấy chỉ áp dụng với một số trường hợp đặc biệt như hệ thống gặp sự cố…

Quy định như trên sẽ giúp Tổng cục Hải quan xác định chính xác thời gian kiểm tra hồ sơ của công chức hải quan, tránh phát sinh tiêu tực, yêu cầu phát sinh thêm giấy tờ ở địa phương; đồng thời thể hiện được tinh thần của Nghị quyết 19/NQ-CP trong việc rút ngắn thời gian thông quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK).

Tạo cửa khẩu thông thoáng

Dự thảo nghị định (tại Khoản 3, Điều 14) dự kiến sửa đổi, bổ sung: “Trong địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan hải quan chịu trách nhiệm chủ trì làm thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa XNK, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh. Các cơ quan chức năng khác có trách nhiệm phối hợp với cơ quan hải quan trong việc làm thủ tục hải quan và không được yêu cầu người khai hải quan xuất trình hồ sơ hải quan, hàng hóa để kiểm tra”.

Ông Đỗ Quang Tuynh, đại diện Công ty TNHH vận tải thủy bộ Hải Hà (Thái Bình) đánh giá cao quy định này. “Quy định này rất thiết thực, bỏ qua khâu kiểm tra của lực lượng biên phòng, rút gọn thời gian thông quan hàng hóa, thời gian, chi phí cho DN…”- ông Tuynh nói.

Theo ông Âu Anh Tuấn, hiện nay thẩm quyền tại cửa khẩu trong việc kiểm tra hàng hóa, phương tiện vận tải khá chồng chéo giữa cơ quan hải quan và bộ đội biên phòng…

Qua công tác kiểm tra thực tế tại các cục hải quan địa phương có biên giới giáp Lào, Tổng cục Hải quan nhận thấy, có hiện tượng bộ đội biên phòng cũng làm công tác quản lý hàng hóa XNK của cơ quan hải quan. Có tình trạng hồ sơ hải quan đã được cơ quan hải quan xác nhận thông quan đối với phương tiện vận tải, hàng hóa nhưng khi qua cửa khẩu, DN lại tiếp tục mang hồ sơ đến bộ đội biên phòng để kiểm tra, xác nhận. Điều này xuất phát từ sự chồng chéo giữa các quy định tại Nghị định 112/2014/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý cửa khẩu biên giới đất liền với quy định của Luật Hải quan 2014.

Điều 12 Luật Hải quan 2014 quy định: “Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới…” và tại khoản 1, Điều 35 Luật Hải quan 2014 quy định: “Trong phạm vi địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan hải quan chịu trách nhiệm kiểm tra hàng hóa, phương tiện vận tải...”.

Còn Nghị định 112 quy định: Bộ đội biên phòng cửa khẩu chủ trì phối hợp bộ, ngành liên quan thực hiện mở, nâng cấp cửa khẩu, lối mở biên giới; hướng dẫn thủ tục cho người, phương tiện ngoài khu vực biên giới, xuất, nhập qua lối mở biên giới; kiểm tra thực tế hàng hóa, đảm bảo an ninh quốc gia; kiểm tra, đối chiếu sự phù hợp giữa thực tế hàng hóa với hồ sơ hàng hóa…

“Tổng cục Hải quan sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ nội dung này, đồng thời làm việc với Bộ đội Biên phòng để làm rõ trách nhiệm của các bên. Quy định mới sẽ tránh xảy ra tình trạng DN phải làm việc với nhiều cơ quan quản lý tại cửa khẩu…”-ông Âu Anh Tuấn cho hay.

Bảo Châu - Ngọc Linh