Phó Tổng cục trưởng Vũ Ngọc Anh phát biểu về giải pháp cải cách sẽ được ngành Hải quan tiếp tục thực hiện trong năm 2017. Ảnh: Hải Anh

93% DN ghi nhận chuyển biến tích cực

Tại lễ công bố, ông Hoàng Quang Phòng- Phó chủ tịch VCCI cho hay, báo cáo khảo sát năm 2016 đã phản ánh những đánh giá của cộng đồng DN khá thẳng thắn, toàn diện đối với việc thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) hải quan trong năm vừa qua với nhiều điểm sáng, cũng như những kỳ vọng của cộng đồng DN đối với ngành Hải quan trong thời gian tới.

Ông Đậu Anh Tuấn- Trưởng ban Pháp chế VCCI cho biết, khảo sát hải quan năm 2016 có 1.035 DN, với tỷ lệ phản hồi đạt 30%. Theo đó, có tới 93% DN ghi nhận có chuyển biến tích cực, trong đó tỷ lệ đánh giá tích cực trong các DN FDI đạt cao nhất 96%.

Nổi bật là DN đánh giá khá tích cực về các phương thức tiếp cận thông tin và chất lượng thông tin về TTHC hải quan.

Cụ thể, có trên 90% DN hoàn toàn hài lòng về việc tiếp cận thông tin TTHC hải quan qua trang web của ngành Hải quan, cũng như qua các cuộc tập huấn hoặc đối thoại hải quan. Những phương thức tiếp cận thông tin khác như trực tiếp tới gặp, gọi điện, gửi công văn hoặc qua tờ rơi, ấn phẩm cũng có trên 80% DN hài lòng. Đây là cải thiện lớn, với nhiều chuyển biến đáng kể so với năm 2015.

Cảm nhận của 86% DN được khảo sát cho biết, cơ quan hải quan (CQHQ) cung cấp thông tin thống nhất, 84% đánh giá thông tin là sẵn có, dễ tìm và 87% DN cho biết các biểu mẫu TTHC hải quan dễ điền. 77% DN cho biết CQHQ cung cấp thông tin cho DN nhanh chóng, kịp thời và 74% DN cho biết thông tin đơn giản, dễ hiểu.

Nhóm DN FDI có tỷ lệ gặp vướng mắc giảm mạnh nhất, từ 60% năm 2015 xuống còn 51% năm 2016. Kế đến là các DN dân doanh, với tỷ lệ gặp vướng mắc năm 2016 chỉ là 43% (năm 2015 là 50%).

Với các cục hải quan địa phương, 85% DN hài lòng/hoàn toàn hài lòng với kết quả giải đáp; Tổng cục Hải quan, tỷ lệ hài lòng là 76%.

Cũng theo ông Đậu Anh Tuấn, phần đông DN được khảo sát cho rằng thực hiện những TTHC hải quan không quá khó, chỉ mức bình thường. Thủ tục nộp thuế có tỷ lệ DN cho biết là dễ thực hiện cao nhất, 29%, kế đến là kiểm tra hồ sơ (12%).

Tuy nhiên, một số thủ tục có tỷ lệ DN đánh giá là khó thực hiện còn tương đối cao: thủ tục hoàn thuế (29%), thủ tục xét miễn thuế (26%), giải quyết khiếu nại (21%). Một số lĩnh vực, tỷ lệ DN gặp khó khăn đã giảm so với năm 2015, gồm: kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, thủ tục xét miễn thuế, thủ tục hoàn thuế, không thu thuế.

Mong muốn cải cách hơn nữa

Bên cạnh những kết quả tích cực, tại lễ công bố đại diện VCCI và đại diện một số hiệp hội DN cũng bày tỏ ý kiến, còn nhiều TTCH làm nản lòng DN và mong muốn cơ quan hải quan cải cách mạnh mẽ hơn nữa.

Trên thực tế, kết quả khảo sát cho thấy, vẫn có 31% DN có chi trả chi phí không chính thức trong quá trình thực hiện TTHC hải quan. So với năm 2015, tỷ lệ chi trả chi phí không chính thức đã tăng từ 28% lên 31%.

Bên cạnh đó, khâu kiểm tra thực tế hàng hóa, các DN cho biết khó khăn lớn nhất liên quan tới sự phối hợp chưa đồng bộ giữa CQHQ và cơ quan khác (14%), kế đến là các quy định hay thay đổi (13%).

Ông Hoàng Quang Phòng đề xuất, Tổng cục Hải quan cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hải quan, nâng cao chất lượng thông tin cung cấp cho DN; tăng cường quan hệ đối tác DN-hải quan; tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và đẩy mạnh công khai, minh bạch trong thực hiện thủ tục hải quan cho DN. Đồng thời, các DN cũng mong muốn ngành Hải quan tiếp tục nâng cao kỷ cương, kỷ luật và năng lực giải quyết công việc của cán bộ, công chức hải quan.

Cũng theo ông Hoàng Quang Phòng, để tạo thuận lợi cho DN XNK bên cạnh sự nỗ lực của cơ quan hải quan cần có sự hưởng ứng tích cực tham gia từ phía các bộ, ngành, đặc biệt trong việc đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành (KTCN).

“Phản ánh từ các doanh nghiệp cho biết các quy định về KTCN còn quá nhiều, trong đó lại có nhiều quy định không phù hợp thực tế, thời gian KTCN còn quá dài, các cơ quan phối hợp chưa tốt trong việc giải quyết các thủ tục cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng mong muốn cần có thêm nhiều thủ tục hành chính được đưa lên Cổng cơ chế một cửa quốc gia, do đây là phương thức thực hiện công khai, minh bạch và tiết giảm nhiều thời gian và chi phí cho DN”- ông Hoàng Quang Phòng nói.

Tại lễ công bố, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Vũ Ngọc Anh cho biết, ngành Hải quan đã và đang tiến hành lấy ý kiến các bộ, ngành và DN về dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/TT-BTC quy định hoạt động hải quan theo hướng đơn giản, minh bạch theo tinh thần cải cách của Nghị quyết 19/NQ-CP.

"Ngành cũng đang tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành quản lý chuyên ngành thực hiện đơn giản hóa thủ tục KTCN đạt được yêu cầu của Quyết định 2026/QĐ-CP; thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN, qua đó rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua biên giới…"- ông Vũ Ngọc Anh nói./.

Ngọc Linh