Nhiều ngân hàng gần đây liên tục công bố các mức giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp.

Cơ cấu thời hạn trả nợ tối đa 1 chu kỳ vay vốn

Theo dự thảo thông tư, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay đối với các khoản nợ phát sinh từ hoạt động cấp tín dụng thuộc hai trường hợp. Thứ nhất, trường hợp khoản nợ chưa chuyển nợ quá hạn mà khách hàng được đánh giá không có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng đã ký, do chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, bao gồm cả các khoản nợ thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Thứ hai là khoản nợ đã chuyển nợ quá hạn trong khoảng thời gian từ ngày 23/1/2020 đến ngày Thông tư được ký ban hành do chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Tổng thời gian cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo quy định trên không vượt quá thời gian cấp tín dụng ban đầu theo hợp đồng đã ký.

Cũng theo dự thảo thông tư này, tổ chức tín dụng được quyền quyết định, chịu trách nhiệm về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, nhưng phải đảm bảo một số nội dung quan trọng. Theo đó, phải có quy định nội bộ về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ. Trong đó, quy định cụ thể về tiêu chí xác định khoản nợ bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhiệm vụ, trách nhiệm của cá nhân, bộ phận trong việc thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ để thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống.

Đồng thời phải theo dõi, kiểm tra, kiểm soát, giám sát đối với các khoản nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, đảm bảo giám sát chặt chẽ, an toàn, phòng ngừa và ngăn chặn việc lợi dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ để trục lợi, phản ánh sai lệch chất lượng tín dụng…

Bên cạnh đó, dự thảo thông tư quy định, các ngân hàng được giữ nguyên nhóm nợ như đã phân loại theo quy định của NHNN tại thời điểm gần nhất trước thời điểm ngày 23/1/2020 đối với phần dư nợ của các khoản nợ quy định trên mà thời hạn trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng từ ngày 23/1/2020 đến thời điểm liền sau 90 ngày, kể từ ngày cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công bố hết dịch Covid-19, bao gồm cả nợ đã cơ cấu lại nợ, miễn, giảm lãi vay trong khoảng thời gian từ ngày 23/1/2020 đến ngày thông tư này có hiệu lực thi hành và đã chuyển nhóm nợ theo quy định trước đây.

Kịp thời để giảm áp lực tài chính cho DN

Lý giải các mốc thời gian trong quy định này, NHNN cho rằng thời điểm bắt đầu đến hạn trả nợ gốc và/hoặc lãi từ ngày 23/1/2020 là thời điểm mà khả năng trả nợ của doanh nghiệp, người dân bắt đầu chịu ảnh hưởng của dịch Covid 19, phù hợp với thời điểm phát hiện trường hợp đầu tiên dương tính với dịch Covid-19. Thời điểm chốt hạn trả nợ gốc và/hoặc lãi đến thời điểm liền sau 90 ngày, kể từ ngày cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công bố hết dịch Covid-19 được quy định để đảm bảo phù hợp với khả năng phục hồi dòng tiền của khách hàng sau khi hết dịch.

Ngoài ra, đối với số lãi phải thu của phần dư nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ theo quy định tại thông tư này, ngân hàng không phải hạch toán thu nhập mà thực hiện theo dõi ngoại bảng để đôn đốc thu, khi thu được thì hạch toán vào thu nhập.

Theo đánh giá của các chuyên gia, tác động của dịch Covid-19 đối với doanh nghiệp là rất nặng nề, cả về phía cung và cầu, cả trực tiếp và gián tiếp. Trong đó, có những ngành, những doanh nghiệp bị ảnh hưởng ngay lập tức và nặng nề bởi khó khăn về dòng tiền.

“Ví dụ như các hãng hàng không, họ vay tiền mua máy bay với kỳ vọng luồng tiền về để trả nợ. Nhưng nay luồng tiền chưa về, nợ vẫn nguyên, họ phải trả lãi trong khi hoạt động kinh doanh sụt giảm mạnh. Do đó, những chính sách hỗ trợ như miễn, giảm, giãn nợ, khoanh nợ như vậy là rất quan trọng đối với những doanh nghiệp trực tiếp phụ thuộc vào dòng tiền”, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định.

Hiện nay, theo chỉ đạo của NHNN, nhiều ngân hàng đã đưa ra các chính sách, chương trình ưu đãi, miễn giảm lãi suất cho vay cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Ước tính tổng giá trị các gói tín dụng ưu đãi ngân hàng đưa ra đến nay vào khoảng 70.000 tỷ đồng. Một số ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV… đã thực hiện giảm lãi suất vay cho cả khoản vay mới và vay hiện hữu với mức giảm 0,5 – 1%.

Theo chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, việc giảm lãi suất, cùng với các chính sách giãn nợ, khoanh nợ như trên là những biện pháp cần thiết, kịp thời giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính trong bối cảnh khó khăn. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng cần có thêm nhiều giải pháp đồng bộ khác từ phía các ngành, lĩnh vực liên quan để giúp doanh nghiệp có thể đứng vững và có điều kiện phục hồi sản xuất kinh doanh khi dịch bệnh qua đi.

D.A