Việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các đơn vị SNCL thuộc phạm vi quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị chủ động quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí được giao.

Cụ thể, nhiệm vụ chức năng quản lý nhà nước thì chuyển giao cho đơn vị quản lý nhà nước thuộc Bộ Tài chính thực hiện; nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công chuyển giao cho các hiệp hội nghề nghiệp cùng lĩnh vực thực hiện.

Giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm

Ông Phạm Xuân Thủy cho biết, trước khi tổ chức, sắp xếp lại đơn vị sự nghiệp công lập (SNCL), Bộ Tài chính có 35 đơn vị SNCL, đến nay còn 28 đơn vị SNCL, trong đó có 1 đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; 6 đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên; 21 đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên. Bộ Tài chính đã tổ chức triển khai các cơ chế, chính sách liên quan đến từng loại hình đơn vị sự nghiệp, đặc biệt là chủ trương thực hiện tự chủ, xã hội hóa đơn vị SNCL. Việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các đơn vị SNCL thuộc phạm vi quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị chủ động quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí được giao.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình triển khai cũng gặp phải một số tồn tại, vướng mắc phát sinh. Đó là mạng lưới đơn vị sự nghiệp ở một số chuyên ngành, lĩnh vực còn bất cập, phân bố chưa hợp lý, việc thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị SNCL tại các lĩnh vực chưa đồng đều.

Bên cạnh đó, một số đơn vị chưa phát huy được tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tổ chức, cũng như về tài chính. Trong một số lĩnh vực, số lượng đơn vị tự chủ toàn diện còn ít, mức độ tự chủ thấp. Các đơn vị chưa chủ động mở rộng hoạt động dịch vụ để khai thác nguồn thu...

Giải thể các đơn vị hoạt động không hiệu quả

Ông Phạm Xuân Thủy cho biết, trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ chú trọng đến các giải pháp tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị SNCL. Theo đó, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục duy trì hoạt động của các đơn vị SNCL đang hoạt động hiệu quả; nghiên cứu thí điểm tách đơn vị SNCL có khả năng xã hội hóa cao, phục vụ nhu cầu xã hội, đã tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư ra khỏi cơ quan chủ quản; chỉ giữ lại những đơn vị SNCL phục vụ trực tiếp hoạt động quản lý nhà nước của Bộ Tài chính, đặc biệt là đơn vị nghiên cứu chính sách, chiến lược, thông tin tuyên truyền trực tiếp cho ngành Tài chính. Cùng với đó, giải thể, sáp nhập, chuyển đổi loại hình đối với những đơn vị SNCL quy mô nhỏ, hoạt động không hiệu quả, không phục vụ quản lý nhà nước hoặc hoạt động trong lĩnh vực xã hội hóa cao.

Đồng thời, Bộ Tài chính sẽ rà soát, tách bạch chức năng quản lý nhà nước với chức năng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo hướng: Nhiệm vụ chức năng quản lý nhà nước thì chuyển giao cho đơn vị quản lý nhà nước thuộc bộ thực hiện; nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công chuyển giao cho các hiệp hội nghề nghiệp cùng lĩnh vực thực hiện. Đối với các đơn vị phục vụ theo nhu cầu xã hội, sẽ nghiên cứu cổ phần hóa hoặc giải thể theo quy định của pháp luật; đẩy mạnh thực hiện việc sắp xếp theo Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025 đã được Bộ Chính trị (Khóa XI) thông qua...

Ngoài ra, theo ông Thủy, Bộ Tài chính cũng đẩy mạnh thực hiện đổi mới cơ chế tài chính đối với các đơn vị SNCL thông qua việc xác định dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN); cơ chế tính giá dịch vụ sự nghiệp công; cơ chế thực hiện tự chủ tài chính đối với đơn vị SNCL. Cụ thể, xác định dịch vụ công sử dụng NSNN theo nguyên tắc, đối với các dịch vụ thiết yếu thì Nhà nước bảo đảm kinh phí; đối với các dịch vụ cơ bản thì Nhà nước hỗ trợ kinh phí để thực hiện; đối với các dịch vụ mang tính đặc thù của một số ngành, lĩnh vực thì thực hiện theo cơ chế đặt hàng hoặc đấu thầu để tạo điều kiện cho các cơ sở ngoài công lập cùng tham gia. Đối với các dịch vụ khác thì đẩy mạnh thực hiện theo cơ chế xã hội hóa, huy động sự tham gia cung ứng của các thành phần kinh tế.

Về cơ chế tính giá dịch vụ sự nghiệp công, đối với dịch vụ công có sử dụng NSNN, đơn vị cần hạch toán đầy đủ các khoản chi phí cung cấp từng dịch vụ sự nghiệp công của đơn vị để xác định định mức kinh tế - kỹ thuật của mỗi dịch vụ, làm cơ sở xác định giá dịch vụ sự nghiệp công và lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng NSNN.

Đối với dịch vụ sự nghiệp không sử dụng NSNN, đơn vị chủ động tính toán xác định giá dịch vụ sự nghiệp công theo cơ chế thị trường, được quyết định các khoản thu, mức thu bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, có tích lũy theo quy định của pháp luật đối tới từng lĩnh vực (trừ giá dịch vụ đào tạo tại cơ sở giáo dục - đào tạo thì thực hiện theo quy định của pháp luật về giá).

Bùi Tư