Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì hội nghị. Ảnh: T.N

6 tháng đầu năm: Doanh thu, lợi nhuận của DNNN đạt trên 70% kế hoạch

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho biết, thực hiện chủ trương của Đảng, công tác đổi mới, sắp xếp lại, nâng cao hiệu quả DNNN ngày càng thu được nhiều kết quả tốt đẹp. Trên cơ sở Nghị quyết 12 của Trung ương, Nghị quyết 60 của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng và ban hành Chương trình hành động để tổ chức thực hiện tốt các nghị quyết này. Đồng thời, Thủ tướng đã ban hành đề án cơ cấu lại DNNN, trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2016 - 2020. Trong đó, một nội dung rất quan trọng là ban hành nghị định về tổ chức, hoạt động của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN.

Trong bối cảnh đó, theo sự chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN tổ chức hội nghị toàn quốc hôm nay về đổi mới, cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả DNNN. Mục tiêu của hội nghị là đánh giá, rà soát lại những kết quả đổi mới DNNN thời gian qua, nhất là giai đoạn 2016 - 2018, bao gồm cả những mặt tích cực và hạn chế, cả về thể chế và tổ chức thực hiện.

Về mặt thể chế chính sách, Phó Thủ tướng cho biết với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, chúng ta đã hoàn thiện cơ bản các thể chế chính sách, đặc biệt là ban hành được Nghị định 126/2017/NĐ-CP. Về kết quả hoạt động của DNNN, trong giai đoạn 2016 - 2018, chúng ta đã cổ phần hóa được 145 DNNN, thoái vốn thu về trên 206.000 tỷ đồng, cao hơn nhiều giai đoạn trước, hiệu quả được nâng lên.

Đến cuối năm 2017, tổng tài sản DNNN tăng 3%, vốn chủ sở hữu tăng 4%, lợi nhuận trước thuế tăng 26%, nộp ngân sách 219.469 tỷ đồng, tăng 5%. 6 tháng đầu năm 2018, doanh thu, lợi nhuận, nộp ngân sách đều đạt trên 70% kế hoạch năm. Nhiều DN sau khi cổ phần hoá, thoái vốn hoạt động hết sức hiệu quả như Vinamilk, VNPT, Vinatex… Đã có 106 DN sau cổ phần hoá niêm yết trên thị trường chứng khoán. Năm 2017, tổng doanh thu của các DN này đạt gần 650.000 tỷ đồng, tăng 65% so với cùng kỳ 2016. Lợi nhuận sau thuế đạt trên 75.000 tỷ đồng, tăng 52%.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn cho rằng vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần được tập trung, xử lý, giải quyết sớm, từ những bất cập trong cơ chế, chính sách, định giá đất, xác định giá trị DN đến chọn nhà đầu tư, từ công tác cán bộ đến tình trạng tham nhũng, lợi ích nhóm…

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: T.N

Nhận thức về đổi mới DNNN còn chưa thống nhất

Trong đó, một vấn đề được Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh là yếu tố nhận thức của địa phương, bộ, ngành là rất quan trọng. Mặc dù chủ trương đã được Đảng, Nhà nước đã nhiều lần khẳng định, tập trung tái cơ cấu mạnh mẽ khu vực DNNN, DNNN chỉ tập trung những lĩnh vực quan trọng, thiết yếu, quốc phòng an ninh, tư nhân không làm được, đẩy mạnh thoái vốn ở cả những DN làm ăn hiệu quả. Tuy nhiên, nhận thức của một số bộ, ngành, địa phương còn khác nhau. Phó Thủ tướng chỉ ra rằng cùng một loại hình DN, có những địa phương thực hiện thành công nhưng có những địa phương cho rằng cần giữ lại, Nhà nước cần giữ tỷ lệ chi phối. Đặc biệt là năm nay, theo kế hoạch có 69 DN cần cổ phần hoá, nhưng tỷ lệ thực hiện rất thấp, có những địa phương chưa sắp xếp, cổ phần hoá được đơn vị nào.

Trước thực tế này, tại hội nghị, với sự tham gia đầy đủ của các bộ, ban, ngành, địa phương, DN, Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung phát biểu thẳng thắn, nêu ra những khó khăn, giải pháp tháo gỡ, cách làm sáng tạo, hiệu quả hơn để thực sự đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống.

Trong đó, đề cập đến một số tồn tại trong kết quả cơ cấu lại DNNN, Phó Thủ tướng cho rằng mặc dù đã sắp xếp lại số lượng lớn DN, nhưng tỷ trọng còn thấp. Số lượng DN giảm từ 12.000 xuống còn khoảng 600 DN, chủ yếu là các DN lớn, độc quyền nhà nước, tuy nhiên Nhà nước vẫn giữ khoảng 90% vốn điều lệ. Hiệu quả sản xuất của DNNN còn thấp so với nguồn lực nắm giữ. Năm 2016, nợ phải trả tăng 17%, 13% tập đoàn, tổng công ty không có lãi, nhiều dự án thua lỗ kéo dài, điển hình như 12 dự án ngành Công thương.

Do đó, Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu phân tích đánh giá rõ vì sao có tình trạng này, nguyên nhân gì, do cơ chế chính sách hay tổ chức thực hiện, vai trò chủ sở hữu thế nào? Trong đó, về việc xử lý các dự án đầu tư của những DN thua lỗ, mất vốn, Phó Thủ tướng cho rằng có 2 vướng mắc chính là vướng mắc trong các hợp đồng EPC có yếu tố nước ngoài và vướng mắc về pháp lý liên quan đến công ty giữa giai đoạn đầu tư và sản xuất kinh doanh.

Về việc chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước về Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN, Phó Thủ tướng lưu ý quan trọng nhất là phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm và sự phối hợp giữa các ủy ban và bộ ngành để hoạt động của DN được liên tục, hạn chế phát sinh xáo trộn trong DN, không phát sinh thêm tầng nấc hành chính trung gian, bỏ sót, chồng chéo… với mục đích cuối cùng là đổi mới, nâng cao hiệu quả của DNNN thời gian tới.

Hoàng Yến