Các bộ, ngành, địa phương cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm 2017. Ảnh: NNK

Giải ngân vốn đầu tư nguồn NSNN đạt 53,7%

Theo số liệu tổng hợp từ Bộ Tài chính, tổng số kế hoạch chi đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017 là 357.150 tỷ đồng, bao gồm: Vốn NSNN là 307.150 tỷ đồng, vốn trái phiếu chính phủ (TPCP) là 50.000 tỷ đồng. Cùng với đó, số vốn TPCP năm 2016 chưa phân bổ được Quốc hội cho phép chuyển nguồn sang năm 2017 là 17.287,367 tỷ đồng.

Ước giải ngân kế hoạch vốn đầu tư nguồn NSNN 10 tháng năm 2017 đạt 191.906,6 tỷ đồng, đạt 53,7% tổng kế hoạch vốn của năm 2017, thấp hơn cùng kỳ năm 2016 (59,1%); đạt 59,1% kế hoạch vốn đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ giao.

Trong đó, vốn NSNN là 187.669,3 tỷ đồng, đạt 61,1% tổng kế hoạch vốn NSNN năm 2017 theo Nghị quyết Quốc hội và 61,5% kế hoạch vốn đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ giao. Vốn TPCP là 4.237,3 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 8,5% trên tổng kế hoạch vốn TPCP theo nghị quyết của Quốc hội và đạt 22% kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ giao.

Bộ Tài chính cũng cho biết thêm, kế hoạch vốn TPCP năm 2016 chưa phân bổ được Quốc hội cho phép chuyển nguồn sang năm 2017 giải ngân 10 tháng là 2.974,6 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 17,2% trên tổng nguồn và đạt 38,2% kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ và Bộ Kế hoạch và Đầu tư giao (7.783,166 tỷ đồng).

Đối với nguồn vốn NSNN, có 4/44 bộ, ngành và 14/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao (trên 80%), như: Bộ Công an (88,5%); Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh (98,6%); Đài Truyền hình Việt Nam (86,7%); Hải Dương (97,4%); Quảng Ninh (93,5%); Nam Định (95,7%)...

Tuy nhiên, vẫn còn 5/44 bộ, ngành có tỷ lệ giải ngân dưới 30%, như: Bộ Ngoại giao (6%); Bộ Y tế (23,8%); Bộ Kế hoạch và Đầu tư (28,5%); Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam (10,9%); Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (7%).

Đối với nguồn vốn TPCP, có 1/44 bộ, ngành và 5/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao, trên 40% như: Nam Định 100%; Ninh Bình 96%, Bộ Quốc phòng 43%;...; tuy nhiên, còn 26/63 địa phương chưa có số liệu giải ngân.

Chậm trễ trong thẩm định bản vẽ thi công và tổng dự toán

Lý giải nguyên nhân nguồn vốn NSNN giải ngân thấp, theo Vụ Đầu tư (Bộ Tài chính), một số dự án do chậm trễ trong việc thẩm định bản vẽ thi công và tổng dự toán, dẫn đến bộ, ngành phê duyệt thiết kế và dự toán xây dựng công trình chậm, như: Dự án Đầu tư xây dựng Học viện Chính sách và Phát triển của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Bên cạnh đó, một số dự án có quy mô lớn, phức tạp, các dự án thực hiện theo hình thức tổng thầu (EPC) vừa thiết kế vừa thi công, trong khi quy trình thẩm tra, thẩm định, phê duyệt thiết kế và dự toán phức tạp, kéo dài dẫn đến chậm trễ tiến độ triển khai tại hiện trường; nhiều công việc đã hoàn thành nhưng chưa có dự toán được phê duyệt dẫn đến tình trạng không thanh toán được khối lượng hoàn thành đã được nghiệm thu như 2 dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức của Bộ Y tế.

Ngoài ra, một số dự án chưa đủ điều kiện bố trí vốn đề nghị điều chỉnh giảm cho bộ, ngành khác đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, Thủ tướng Chính phủ đang giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính triển khai thực hiện nghị quyết như: Dự án xây dựng trụ sở Bộ Ngoại giao; dự án Nhà máy in tiền của Ngân hàng Nhà nước.

Cũng theo Vụ Đầu tư, tỷ lệ giải ngân nguồn vốn TPCP thấp do kế hoạch vốn TPCP năm 2017 giao chậm. Hầu hết đây là các dự án khởi công mới nên việc hoàn chỉnh thủ tục đầu tư theo quy định cần phải có thời gian như thời gian chọn nhà thầu tư vấn lập thiết kế thi công kéo dài tối thiểu là 35 ngày, thời gian lựa chọn nhà thầu xây lắp tối thiểu là 45 ngày... xử lý các vướng mắc trong việc giải phóng mặt bằng; chủ đầu tư chậm hoàn chỉnh thủ tục hồ sơ thanh toán... Do vậy, dự kiến hết tháng 10/2017 các chủ đầu tư mới có thể thanh toán được.

Riêng đối với các dự án cải tạo, nâng cấp QL 1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên thuộc Bộ Giao thông vận tải do đến giữa tháng 5/2017 mới được giao vốn nên các dự án mới chỉ bắt đầu giải ngân trong tháng 6 sau khi hoàn tất các thủ tục thông báo, phân khai kế hoạch vốn, do vậy tỷ lệ giải ngân đến nay mới đạt 39%.

Đôn đốc các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công

Trên cơ sở tình hình giải ngân và báo cáo vướng mắc của các bộ, ngành, địa phương, để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2017, Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc quy định của Chính phủ tại Nghị quyết số 70/NQ-CP ngày 3/8/2017 của Chính phủ nêu trên, nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm 2017.

Theo đó, các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát, đề xuất cấp có thẩm quyền điều chuyển kế hoạch vốn năm 2017 của các dự án chậm tiến độ thực hiện và giải ngân sang các dự án khác có nhu cầu, có tiến độ giải ngân tốt, cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện, sớm hoàn thành đưa vào sử dụng.

Đồng thời, tăng cường chỉ đạo, yêu cầu các chủ đầu tư rà soát, đẩy nhanh việc hoàn thành các thủ tục về phê duyệt thiết kế, dự toán, thủ tục đấu thầu và đôn đốc các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công để có khối lượng giải ngân; tập trung hoàn thiện các thủ tục nghiệm thu, thanh toán vốn.

Trường hợp nhà thầu chây ỳ, chậm tiến độ sẽ tiến hành phạt hợp đồng hoặc xem xét khả năng thay thế nhà thầu trong trường hợp cần thiết, kết hợp có biện pháp xử lý trách nhiệm cụ thể đối với các chủ đầu tư chậm hoàn thiện thủ tục nghiệm thu, thanh toán.

Cùng với đó, thường xuyên cập nhật kịp thời tình hình giải ngân của từng dự án để kịp thời đôn đốc, xử lý vướng mắc cho các chủ đầu tư theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chuyển kế hoạch vốn năm 2017 của các dự án chậm tiến độ thực hiện, giải ngân sang các dự án có khả năng thực hiện và giải ngân cao.

Phúc Nguyên