Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

PV: Nhiều ý kiến cho rằng, chính sách giảm thuế giá trị gia tăng 2% trong 6 tháng đầu năm 2024, cùng với giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu đã hỗ trợ hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế những tháng đầu năm, ông đánh giá thế nào về ý kiến trên?

PGS.TS Đinh Văn Hải: Tôi cho rằng, chính sách giảm thuế trên đã tác động tới cung - cầu, hỗ trợ hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng trưởng kinh tế những tháng đầu năm. Trong đó, việc giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho từng loại hàng hóa, dịch vụ được áp dụng thống nhất tại các khâu nhập khẩu, sản xuất, gia công, kinh doanh thương mại.

Riêng mặt hàng than được giảm thuế GTGT ở khâu khai thác bán ra, còn các khâu khác không được giảm thuế GTGT. Các tổng công ty, tập đoàn kinh tế thực hiện quy trình khép kín mới bán ra cũng thuộc đối tượng giảm thuế GTGT đối với mặt hàng than khai thác bán ra. Cơ sở kinh doanh tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ được áp dụng mức thuế suất thuế GTGT 8% đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng giảm thuế… Như vậy, các cơ sở kinh doanh khi thực hiện xuất hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế GTGT, ước giảm thu khoảng 25 nghìn tỷ đồng.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, với dự kiến sản lượng tiêu thụ xăng, dầu, mỡ nhờn năm 2024 tương đương sản lượng xăng, dầu, mỡ nhờn dự kiến tiêu thụ năm 2023, dự kiến số thu thuế bảo vệ môi trường (sau giảm 50%) giảm khoảng 38.929 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách nhà nước, bao gồm cả phần giảm thuế GTGT giảm khoảng 42.822 tỷ đồng. Tính cả giai đoạn 2020 - 2023, tổng quy mô các gói hỗ trợ của chính sách tài khóa cho nền kinh tế, doanh nghiệp và người dân ước đạt 700 nghìn tỷ đồng. Đây cũng chính là khoản tiền mà nhà nước đã hỗ trợ các doanh nghiệp và cho cả nền kinh tế.

Mặt khác, xăng dầu là mặt hàng thiết yếu và là đầu vào của nhiều ngành sản xuất, tác động đến rất nhiều đối tượng trong nền kinh tế. Do vậy, việc giảm mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn không phân biệt đối tượng áp dụng đã hỗ trợ nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp. Từ đó góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, giảm trực tiếp chi phí của người dân trong việc tiêu thụ xăng dầu và giảm các chi phí gián tiếp từ việc tiêu dùng các sản phẩm khác. Đồng thời, góp phần giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, giúp doanh nghiệp tăng khả năng phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh, đặc biệt với các ngành giao thông vận tải, vận chuyển, đánh bắt thủy sản, dịch vụ khí đốt...

PV: Chính phủ vừa trình Quốc hội xem xét tiếp tục giảm 2% thuế GTGT trong 6 tháng cuối năm 2024. Chính sách này sẽ hỗ trợ hiệu quả tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm 2024 ra sao, thưa ông?

PGS.TS Đinh Văn Hải: Theo tính toán của Bộ Tài chính, việc áp dụng chính sách giảm 2% thuế suất thuế GTGT cho 6 tháng cuối năm 2024 giảm thu khoảng 24 nghìn tỷ đồng.

Theo tôi, giải pháp giảm thuế GTGT cùng với các giải pháp thuế, phí khác sẽ là một cách làm mang lại hiệu quả cao cho nền kinh tế và các doanh nghiệp, đang tạo điều kiện rất lớn giúp doanh nghiệp giảm được chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận, tăng khả năng kích cầu, thúc đẩy sản xuất phát triển, cùng với đó tăng khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp và cho sản phẩm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

PV: Bên cạnh các chính sách giảm thuế, phí, theo ông, cần phối hợp thêm những chính sách nào để phát huy hiệu quả hơn trong hỗ trợ doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế thời gian tới?

PGS.TS Đinh Văn Hải: Bên cạnh các chính sách giảm thuế, phí, để phát huy hiệu quả hơn trong hỗ trợ doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế, theo tôi, cần phải áp dụng đồng bộ hệ thống giải pháp như: Hoàn thiện thể chế nhằm thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài, khuyến khích các doanh nghiệp và người lao động trong nước tận lực phát triển kinh tế; phát triển mạnh mẽ hạ tầng giao thông, điện, viễn thông, dịch vụ tài chính…

Đồng thời, tích cực hỗ trợ và đẩy mạnh công tác R&D (nghiên cứu và triển khai khoa học công nghệ) cho các doanh nghiệp và cho cả nền kinh tế; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu cả về số lượng và chất lượng cho sự phát triển kinh tế; tiếp tục tái cơ cấu kinh tế một cách hiệu quả, ổn định, phát triển các ngành có lợi thế, truyền thống, phát triển mạnh kinh tế số, logistics; đẩy mạnh xuất khẩu, làm chủ thị trường trong nước.

Cùng với đó, làm tốt công tác môi trường; đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, an sinh xã hội, quan tâm thỏa đáng lợi ích của người lao động; mặt khác, Nhà nước cần hỗ trợ người sản xuất, doanh nghiệp trên mọi lĩnh vực đặc biệt là xúc tiến thương mại, giải quyết các tranh chấp…

PV: Xin cảm ơn ông!