Tháng 5/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán SBS cho biết đã không thực hiện thành công đợt chào bán riêng lẻ cổ phiếu trị giá 500 tỷ đồng theo phương án phát hành đã công bố. Theo doanh nghiệp, nguyên nhân xuất phát từ biến động thị trường khiến nhà đầu tư chưa thu xếp được nguồn tài chính để tham gia.
Trước đó, SBS dự kiến phát hành 50 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Kế hoạch này từng được thông qua tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025 với mục tiêu tăng nguồn lực, phục vụ tái cấu trúc doanh nghiệp. Nếu hoàn tất, nhóm nhà đầu tư mới dự kiến nắm hơn 25% vốn điều lệ công ty. Tuy nhiên, thương vụ cuối cùng không thể thực hiện.
 |
| Cùng với quá trình thoái vốn nhà nước, nhu cầu huy động vốn từ khu vực doanh nghiệp tư nhân cũng đang gia tăng mạnh. Ảnh: An Thư |
Trong khi đó, đợt chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) lại ghi nhận kết quả tích cực. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã có thông báo mua hơn 5 triệu cổ phiếu MBS mới phát hành chưa được phân phối hết.
Sau động thái từ cổ đông lớn, đợt phát hành dự kiến sớm hoàn tất trong tháng 5 này. MB sẽ nâng tỷ lệ sở hữu lên khoảng 66,4% vốn điều lệ sau phát hành.
| Khoảng mỗi 10 năm, thị trường chứng khoán Việt Nam lại chứng kiến một làn sóng IPO lớn. Giai đoạn 2025 - 2030 được kỳ vọng sẽ hình thành chu kỳ IPO mới với khả năng huy động khoảng 500.000 - 600.000 tỷ đồng, tương đương 3 - 5% GDP. Điểm khác biệt của chu kỳ mới không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà còn ở khả năng bổ sung thêm các doanh nghiệp đại diện cho những lĩnh vực mới, từ đó mở rộng cấu trúc “hàng hóa” trên thị trường chứng khoán. Đồng thời, đây cũng là kênh huy động vốn chủ sở hữu quan trọng, bổ sung nguồn vốn cho doanh nghiệp đầu tư vào các dự án lớn. Ông Hoàng Việt Anh - Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán LPBank (LPBS) |
Làn sóng tăng vốn trên thị trường chứng khoán tiếp tục được đẩy mạnh trong năm 2026, đặc biệt tại nhóm công ty chứng khoán. Tuy vậy, không phải ở bất kỳ phương án nào, nhà đầu tư cũng sẵn sàng tham gia chỉ dựa trên câu chuyện mở rộng quy mô. Với những công ty chứng khoán có hậu thuẫn từ ngân hàng mẹ hoặc hệ sinh thái tài chính lớn, khả năng huy động vốn đang thuận lợi hơn đáng kể.
Không chỉ trong chào bán cổ phần, dòng tiền cũng chọn lọc trong các thương vụ thoái vốn nhà nước. Trong khi khá nhiều đợt đấu giá cổ phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp không thành công, thậm chí phải dừng đấu giá, phiên đấu giá hơn 51% vốn tại Công ty cổ phần Kinh doanh và Đầu tư Việt Hà (Bia Việt Hà) do UBND TP. Hà Nội tổ chức mới đây đã thu hút sự quan tâm lớn của nhà đầu tư.
Tổng khối lượng đăng ký mua cao gấp 2,2 lần lượng cổ phần chào bán. Kết quả, toàn bộ hơn 39,2 triệu cổ phần, tương đương 51,04% vốn điều lệ Bia Việt Hà đã được bán hết, mang về cho ngân sách gần 852,6 tỷ đồng.
Trong Báo cáo về hoạt động cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước phát hành mới đây, Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) dẫn lời Luật sư Tony Foster về những nguyên nhân tác động đến quá trình thực hiện cổ phần hoá, thoái vốn nhà nước. Một số trở ngại được đề cập đến như việc thỏa thuận giá bán, tỷ lệ chào bán thấp, quyền tài sản chưa rõ ràng và quy trình chưa minh bạch. Có những thương vụ mất gần hai năm để hoàn tất thủ tục bán vốn dù quy mô bán ra không lớn.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đang có nhiều thay đổi. Đối với hoạt động thoái vốn nhà nước, cơ chế mới dự kiến sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn trước đây.
Theo đánh giá của BSC Research, Nghị định 57/2026/NĐ-CP cùng Nghị định 366/2025 đang tạo nhiều thay đổi đáng chú ý cho quá trình cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước. Các quy định mới cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong xác định giá khởi điểm, xử lý bán vốn dưới giá trị sổ sách và lựa chọn phương thức chuyển nhượng phù hợp với thị trường. Đồng thời, quy trình bán vốn được rút gọn, giảm bớt thủ tục xin ý kiến. Hay việc bổ sung cơ chế định giá các tài sản vô hình như thương hiệu, tiềm năng phát triển hay lợi thế kinh doanh, qua đó kỳ vọng cải thiện sức hấp dẫn của các thương vụ cổ phần hóa trong giai đoạn tới.
Cùng với quá trình thoái vốn nhà nước, nhu cầu huy động vốn từ khu vực doanh nghiệp tư nhân cũng đang gia tăng mạnh. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, lãnh đạo BSC cho biết, Công ty đặt mục tiêu nâng vốn chủ sở hữu lên khoảng 11.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2027, tương đương gấp đôi hiện tại. Theo ông Chung Jae Hoon - Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Phó Tổng giám đốc BSC cho biết, hai cổ đông lớn là BIDV và Hana Securities đã thống nhất chủ trương cần thiết phải tăng vốn để củng cố năng lực cạnh tranh toàn diện. Trong khi đó, Tổng Giám đốc Nguyễn Duy Viễn thừa nhận, “việc tăng vốn không còn đường lùi” khi quy mô vốn hiện tại đang trở nên quá nhỏ so với yêu cầu phát triển của thị trường.
Kế hoạch IPO của Công ty cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS) cũng đã chính thức được triển khai mở màn cho hoạt động IPO của năm 2026. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến phát hành gần 141,9 triệu cổ phiếu với giá 30.000 đồng/cổ phiếu, qua đó huy động khoảng 4.256 tỷ đồng. Sau phát hành, vốn điều lệ LPBS sẽ tăng lên hơn 14.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng công bố lộ trình niêm yết cổ phiếu lên sàn sau IPO, dự kiến hoàn tất vào giữa tháng 7/2026.
Dù vậy, thực tế cho thấy nhu cầu tăng vốn lớn không đồng nghĩa mọi thương vụ đều sẽ thành công. Sau giai đoạn thị trường tăng nóng, nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới chất lượng tài sản, hiệu quả sử dụng vốn và mức độ minh bạch của doanh nghiệp trước khi quyết định tham gia. Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp có chiến lược phát triển rõ ràng, minh bạch thông tin và khả năng tạo tăng trưởng thực chất nhiều khả năng sẽ là nhóm hưởng lợi lớn nhất từ chu kỳ huy động vốn mới.
Nâng hạng thị trường và áp lực nâng chuẩn doanh nghiệpKỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đang trở thành một trong những động lực lớn thúc đẩy hoạt động huy động vốn và cải thiện chất lượng quản trị doanh nghiệp. Theo lộ trình của FTSE Russell, Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp trong tháng 9/2026, đồng thời, mở ra khả năng thu hút hàng tỷ USD dòng vốn ETF và quỹ đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp muốn tận dụng chu kỳ vốn mới không chỉ cần mở rộng quy mô mà còn phải nâng cao tính minh bạch, chuẩn hóa quản trị và cải thiện chất lượng công bố thông tin. Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tư cách công ty đại chúng và nâng cao hiệu quả huy động vốn, các cơ quan quản lý đã và đang triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông. |
