Ông Nguyễn Văn Cẩn phát biểu, kỳ vọng sự ra đời, hoạt động của Phòng Giám sát hải quan trực tuyến tác động hiệu quả đến công tác chống buôn lậu. Ảnh: Hải Anh

Phát huy hiệu quả ngay tức thì

Tại buổi lễ, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho rằng, sự ra đời của đơn vị giám sát hải quan trực tuyến là thành quả của một quá trình chuẩn bị và triển khai quyết liệt từ năm 2011 đến nay; phù hợp với đề án nâng cao năng lực cho lực lượng hải quan chuyên trách chống buôn lậu đến năm 2020, theo Quyết định số 212/QĐ-BTC ngày 09/04/2013 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Sau khi nghiên cứu tham khảo mô hình Trung tâm chỉ huy từ cơ quan hải quan các nước, từ 1/1/2015, Phòng Giám sát hải quan trực tuyến hoạt động như một đơn vị thuộc Cục Điều tra chống buôn lậu, bắt đầu được triển khai thử nghiệm.

Trong quý I/2015, Phòng Giám sát hải quan trực tuyến đã được lắp đặt hệ thống 8 màn hình, kết nối hệ thống camera các cảng biển khu vực Hải Phòng, cảng VICT TP.Hồ Chí Minh, bắt đầu kết nối và khai thác trực tuyến dữ liệu hoạt động thông quan điện tử.

Đến tháng 8/2015, Phòng Giám sát hải quan trực tuyến đã được lắp đặt 12 màn hình, kết nối hệ thống camera tại một số cửa khẩu cảng Hải Phòng, nhà ga T2 sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội và sân bay Tân Sơn Nhất, cảng VICT, cảng Cát Lái, TP. Hồ Chí Minh; kết nối hệ thống xe chỉ huy giám sát cơ động, hệ thống định vị container, định vị tàu biển và xe ô tô của Bộ Giao thông vận tải…

Đánh giá về hiệu quả của Phòng Giám sát hải quan trực tuyến, ông Nguyễn Văn Cẩn cho biết, công tác giám sát hải quan trực tuyến chống buôn lậu trong thời gian thử nghiệm đã thu được kết quả rõ nét.

Tại cơ quan Tổng cục Hải quan có thể kết nối, giám sát, theo dõi được hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) tại các cảng cửa khẩu, cảng hàng không trọng điểm; thông quan hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS), lãnh đạo tổng cục có thể theo dõi nắm bắt di biến động của từng lô hàng XNK… trên cơ sở đó, chỉ đạo trực tiếp các đơn vị hải quan kịp thời phát hiện, ngăn chặn các vụ việc buôn lậu…

Ông Nguyễn Văn Cẩn cho hay, hoạt động của Phòng Giám sát hải quan trực tuyến đã giúp cho Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và lực lượng điều tra chống buôn lậu hải quan phát hiện và triệt phá thành công 3 vụ vận chuyển lậu lượng lớn ngà voi, sừng tê giác, vảy tê tê từ nước ngoài về cảng Tiên Sa, Đà Nẵng trong tháng 8.

Tiêu biểu là vụ ngày 21/8, lực lượng hải quan, công an, bộ đội biên phòng dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã tiến hành khám xét và phát hiện lô hàng hơn 2 tấn ngà voi nhập lậu từ Châu Phi về cảng Tiên Sa, Đà Nẵng.

Trước đó, ngày 13/8, Cục Điều tra chống buôn lậu đã chủ trì phối hợp với lực lượng chức năng tiến hành khám xét 2 container được vận chuyển từ Châu Phi cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng ngày 10/8/2015 cũng do Công ty Vạn An đứng tên chủ vận đơn, đã phát hiện và thu giữ 593 kg ngà voi ở dạng khúc và các khúc sừng tê giác có tổng trọng lượng 142 kg.

Khẩn trương đi vào hoạt động

Để Phòng Giám sát hải quan trực tuyến nhanh chóng đi vào hoạt động chính thức và phát huy hiệu quả, ông Nguyễn Văn Cẩn chỉ đạo Cục Điều tra chống buôn lậu, trong tháng 10, kiện toàn tổ chức bộ máy đơn vị, ban hành quy trình hoạt động theo quyết định số 1658/QĐ-BTC (ngày 17/8/2015) và Quyết định 2688/QĐ-TCHQ (ngày 15/9/2015).

Phòng Giám sát hải quan trực tuyến phải làm tốt yêu cầu kết nối, tiếp nhận và khai thác, lưu trữ thông tin dữ liệu từ các hệ thống thông tin nghiệp vụ, thiết bị giám sát XNK của ngành Hải quan trên toàn quốc.

Cụ thể, trong tháng 10, đơn vị có kế hoạch tham mưu, đề xuất lãnh đạo Tổng cục Hải quan triển khai xây dựng bộ phận giám sát trực tuyến tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng; thực hiện kết nối dữ liệu máy soi container, máy soi hành lý, hàng hóa, tại nhà ga T2 sân bay Nội Bài, máy soi container cố định tại điểm soi chiếu tập trung thuộc khu vực Hải Phòng;

Tiếp tục triển khai kết nối các hệ thống camera đã được lắp đặt như hệ thống camera cửa khẩu đường bộ, địa điểm kiểm tra tập trung, khu công nghiệp khu chế xuất… thuộc các địa phương Quảng Ninh, Lào Cai, Đà Nẵng, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh…

Hải Anh