Ủy ban Tư pháp chọn phương án thu thuế TNCN

Trình bày tại phiên họp ngày 13/7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật PCTN (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp (UBTP) Lê Thị Nga cho biết, đến nay quy định về việc xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về nguồn gốc (Điều 59) còn rất nhiều ý kiến khác nhau. Nhiều đại biểu Quốc hội tán thành với phương án thu thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Một số ý kiến thì tán thành phương án xử phạt hành chính. Ngoài 2 phương án Chính phủ xin ý kiến, còn có phương án khác do đại biểu đề xuất là quy định cụ thể hơn theo hướng tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về nguồn gốc sau khi có kết luận phải phân biệt rõ: Nếu tài sản, thu nhập có dấu hiệu do phạm tội, vi phạm pháp luật mà có, tài sản, thu nhập chưa nộp thuế thì xử lý thu thuế TNCN. Nếu tài sản, thu nhập tuy không giải trình được hợp lý nhưng không thuộc một trong các trường hợp nêu trên thì vẫn thuộc về người có nghĩa vụ kê khai. Do đó, không cần phải sửa đổi Luật Thuế TNCN.

Qua quá trình cân nhắc, tiếp thu ý kiến đóng góp, UBTP và cơ quan trình dự án thống nhất chọn phương án thu thuế TNCN. Theo UBTP, đây là phương án có nhiều yếu tố hợp lý, đáp ứng được các yêu cầu về PCTN, phù hợp với điều kiện của nước ta hiện nay và có tính khả thi nhất. Tuy nhiên, do còn nhiều ý kiến khác nhau, UBTP và cơ quan trình dự án đề nghị UBTVQH báo cáo cấp có thẩm quyền và xin ý kiến đại biểu Quốc hội bằng phiếu về 2 phương án: phương án thu thuế TNCN và phương án do đại biểu Quốc hội đề xuất để có căn cứ chỉnh lý trước khi trình Quốc hội thông qua.

Thảo luận tại phiên họp, các thành viên UBTVQH cũng nêu ra nhiều ý kiến băn khoăn xung quanh các phương án của Điều 59. Chủ tịch Hội đồng dân tộc Hà Ngọc Chiến cho rằng, nên giải thích rõ như thế nào là tài sản tăng thêm. Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cũng nêu câu hỏi: Thế nào là tài sản tăng thêm? Cơ sở nào để khẳng định tài sản kê khai trước đó là đúng đắn, hợp pháp? Nhất là với xã hội Việt Nam, một gia đình có nhiều thế hệ, vậy phải giải thích về tài sản của vợ, chồng, con cái trong gia đình ra sao?

Một số ý kiến khác vẫn cho rằng, phương án đánh thuế TNCN là chưa hợp lý, nên giải quyết theo quy trình tố tụng dân sự. Có ý kiến băn khoăn, căn cứ nào để đánh thuế ở mức 45%?

Tiếp tục lấy ý kiến về xử lý tài sản giải trình không hợp lý

Giải trình tại phiên họp, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho hay, đã có 6 phương án được đưa ra xung quanh vấn đề này. Đó là, thông qua con đường tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, xử phạt vi phạm hành chính, hành chính - tư pháp, xử lý kinh tế bằng thuế, cuối cùng là giữ nguyên như luật hiện hành. Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, trao đổi, xin ý kiến, cuối cùng các cơ quan thấy rằng, phương án thu thuế có nhiều yếu tố phù hợp, áp dụng được với Việt Nam nên hướng tới phương án này.

Cùng tham gia ý kiến, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết, đây là loại tài sản chưa chứng minh được bất hợp pháp, mà chỉ là giải trình chưa hợp lý nên chuyển sang cơ quan thuế là để thanh tra, xác minh, trên cơ sở đó thực hiện theo Luật Thuế TNCN. Phương án này được Ủy ban Tài chính ngân sách đồng tình. Tuy nhiên, vẫn còn quan điểm khác nhau ở việc có sửa Luật Thuế TNCN hay không?

Còn về mức thuế 45%, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết, trong thuế TNCN có 2 nhóm, nhóm thu nhập thường xuyên và thu nhập không thường xuyên. Thu nhập thường xuyên thì chịu mức thuế luỹ tiến, nhóm thu nhập không thường xuyên thì thu 10%. Với nhóm này, mức phạt là 3 lần thuế phải nộp, tức là 40% và thực hiện thu chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế. Trong trường hợp thanh tra, kiểm tra thu nhập này nếu thấy việc hình thành thu nhập này bất hợp pháp hoặc mức độ nghiêm trọng thì vẫn chuyển sang cơ quan xử lý hình sự theo Luật Quản lý thuế. Quy định này cũng phù hợp thông lệ quốc tế.

Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, quy định tại Điều 59 như dự thảo vẫn chưa thuyết phục và còn nhiều ý kiến thảo luận khác nhau. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra cần có thêm các cuộc làm việc, bàn bạc sâu hơn với các cơ quan trực tiếp liên quan đến PCTN như Ban Nội chính, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Toà án Nhân dân tối cao, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tư pháp… để có phương án tối ưu, sau đó sẽ báo cáo Bộ Chính trị về vấn đề này trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp tới.

H.Y