Tạo điều kiện để hộ nghèo tham gia dự án hỗ trợ phát triển sản xuất là một trong những mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 – 2020 của Chính phủ.

Để việc thanh toán, quyết toán nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước (NSNN) xây dựng các dự án được nhanh chóng, thuận tiện và phù hợp với các quy định mới được ban hành, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 349/2016/TT-BTC (TT349) ngày 30/12/2016. Thông tư có hiệu lực từ ngày 14/2/2017.

Quy định nằm rải rác

Bộ Tài chính cho biết, cơ chế quản lý đầu tư của CTMTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015 được thực hiện theo Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và một số thông tư liên tịch. Theo đó, các dự án mà NSNN hỗ trợ vốn chiếm từ 50% vốn thì cơ chế quản lý do ban quản lý xã và nhà tài trợ (nếu có) tự quy định. Đối với đối tượng sử dụng vốn ODA, thực hiện theo hiệp định ký kết với đối tác cấp vốn.

Về thanh toán, quyết toán, các dự án do UBND xã làm chủ đầu tư được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư số 28/2012/TT-BTC (TT28) của Bộ Tài chính quy định về quản lý vốn đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách xã, phường, thị trấn.

Đối với các công trình thực hiện theo hình thức NSNN hỗ trợ vật liệu xây dựng và các hình thức hỗ trợ khác thì UBND cấp tỉnh quy định cụ thể việc quản lý, thanh toán, quyết toán phần vốn NSNN hỗ trợ cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và của Nhà nước. Các dự án công trình khác thực hiện theo các văn bản hướng dẫn hiện hành của Bộ Tài chính.

Bộ Tài chính cho biết, thông tư được xây dựng căn cứ vào những văn bản của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành để chỉ đạo, tổ chức thực hiện 2 CTMTQG với tinh thần tạo cơ chế thanh toán, quyết toán thuận tiện, nhanh chóng nhất đối với dự án quy mô nhỏ do cấp xã thực hiện; đồng thời thống nhất quy định tại 1 văn bản, thay thế quy định về thanh toán, quyết toán vốn đầu tư tại các thông tư của các bộ: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban Dân tộc đã ban hành cho giai đoạn 2011- 2015. Vì vậy, việc triển khai thực hiện TT349 sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương thực hiện và giải ngân vốn đầu tư từ NSNN, góp phần thực hiện tốt 2 CTMTQG giai đoạn 2016 - 2020.

CTMTQG giảm nghèo bền vững gồm Chương trình 30a, Chương trình 135. Tại Chương trình 30a, việc thanh, quyết toán vốn được thực hiện theo TT28 đối với việc quản lý, sử dụng, thanh toán, quyết toán vốn từ nguồn ngân sách xã và thuộc thẩm quyền phê duyệt của chủ tịch UBND xã.

Trường hợp nhà tài trợ đóng góp bằng tiền để xây dựng công trình, việc thanh, quyết toán như đối với vốn NSNN (trừ trường hợp nhà tài trợ có yêu cầu khác). Trường hợp nhà tài trợ đóng góp bằng hiện vật, thực hiện ghi thu, ghi chi theo quy định. Trường hợp đóng góp bằng công trình, việc quản lý vốn do nhà tài trợ quyết định.

Với các Chương trình 135, việc lập, phân bổ, quyết định giao dự toán, quản lý, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí thực hiện theo quy định của Luật NSNN và các văn bản hướng dẫn thực hiện. Nguồn vốn đầu tư thực hiện Chương trình 135 từ ngân sách đều phải quản lý và thanh toán tập trung, thống nhất qua KBNN.

Để tạo thuận lợi trong thanh toán cũng như đồng bộ với các văn bản có liên quan mới được ban hành, Bộ Tài chính đã ban hành TT349. Nội dung thông tư tiếp tục kế thừa những quy định đã được áp dụng có hiệu quả trong giai đoạn 2011 - 2015, đồng thời bổ sung những quy định về cơ chế quản lý đầu tư mới.

Dự án lồng ghép có thể được lựa chọn cơ chế thanh, quyết toán

Theo đó, cơ chế thanh toán, quyết toán vốn đầu tư (từ NSNN) thực hiện các dự án đầu tư thuộc 2 CTMTQG giai đoạn 2016 - 2020 cơ bản theo nguyên tắc thanh, quyết toán vốn đầu tư từ NSNN được Bộ Tài chính ban hành. Đồng thời, có những quy định đặc thù đối với các dự án đầu tư thuộc 2 CTMTQG giai đoạn 2016 - 2020 như thanh toán đối với dự án, gói thầu thực hiện theo hình thức tham gia thực hiện của cộng đồng; hình thức NSNN hỗ trợ vật liệu xây dựng và các hình thức hỗ trợ khác thì UBND cấp tỉnh quy định cụ thể việc quản lý, thanh toán, quyết toán phần vốn NSNN hỗ trợ cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và của Nhà nước.

Đối với các dự án đầu tư có sử dụng nguồn vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án khác, chủ đầu tư được lựa chọn thực hiện theo quy định về thanh toán, quyết toán đối với chương trình, dự án lồng ghép hoặc thực hiện theo quy định của CTMTQG hoặc do UBND cấp tỉnh quyết định việc lựa chọn phù hợp (1 trong 2 hình thức trên).

Về chi phí quản lý dự án, đối với dự án của ban quản lý xã, UBND cấp tỉnh trình HĐND cấp tỉnh ban hành định mức chi phí quản lý dự án và nội dung chi phù hợp với các quy định hiện hành và điều kiện cụ thể của địa phương nhưng không cao hơn các định mức chi phí theo cơ chế đầu tư thông thường.

Lê Tuấn Anh (Phó Vụ trưởng Vụ Đầu tư - Bộ Tài chính)