Tại hội thảo trao đổi về nội dung sửa đổi, bổ sung Chiến lược dự trữ quốc gia đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 và xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 diễn ra mới đây, Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước Bùi Tuấn Minh cho biết, Chiến lược dự trữ quốc gia đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 4/2024. Tiếp đó, ngày 11/12/2025, Quốc hội ban hành Luật Dự trữ quốc gia (Luật số 145/2025/QH15) với nhiều nội dung mới thay đổi cơ bản toàn diện so với luật cũ (năm 2012). Đồng thời, Đảng, Nhà nước, Bộ Chính trị, Tổng Bí thư đã có nhiều chỉ đạo liên quan đến dự trữ quốc gia tại Nghị quyết số 39-NQ/TW, Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị.
 |
| Hội thảo trao đổi về nội dung sửa đổi, bổ sung Chiến lược dự trữ quốc gia và xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Dự trữ quốc gia. Ảnh: Đức Minh |
Dự thảo sửa đổi Chiến lược dự trữ quốc gia đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 có những thay đổi căn bản và toàn diện để phù hợp với tinh thần của Luật Dự trữ quốc gia năm 2025, trong đó trọng tâm là việc thực hiện dự trữ chiến lược để đảm bảo tính tự chủ chiến lược của đất nước.
Không chỉ tập trung vào quốc phòng, an ninh và các tình huống đột xuất, cấp bách như quy định tại Luật Dự trữ quốc gia năm 2012, Chiến lược dự trữ quốc gia theo Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 đã mở rộng phạm vi nhằm mục tiêu tự chủ chiến lược. Điều này đòi hỏi quốc gia phải có tiềm lực dự trữ đủ mạnh để không chỉ ứng phó với thiên tai, mà còn đảm bảo sự độc lập, tự cường trong các lĩnh vực cốt lõi.
Một điểm mới quan trọng là sử dụng dự trữ chiến lược như một công cụ để điều tiết thị trường. Điều này giúp Nhà nước có thể can thiệp kịp thời vào các biến động kinh tế, đảm bảo ổn định đời sống nhân dân và an sinh xã hội.
Hiện nay, các cơ quan chức năng đang khẩn trương điều chỉnh, bổ sung chiến lược để cụ thể hóa nội hàm về "tự chủ chiến lược" và "điều tiết thị trường" - những vấn đề rất mới tại Việt Nam.
| Chủ động ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ" Tại Hội thảo, đại diện Sở Tài chính TP. Huế cho biết, với đặc điểm vị trí thường xuyên xảy ra thiên tai, bão lụt đột xuất, địa phương rất quan tâm đến lĩnh vực dự trữ quốc gia và ủng hộ việc dành một phần kinh phí địa phương để làm công tác dự trữ. "Thực tế vừa qua, từ dịch bệnh đến lũ lụt, nguồn dự trữ tại chỗ là cực kỳ cần thiết bên cạnh sự hỗ trợ từ Trung ương. Nếu địa phương có trách nhiệm và kinh phí riêng, thì việc ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ" sẽ kịp thời hơn" - đại diện Sở Tài chính TP. Huế chia sẻ Tương tự, tỉnh Khánh Hòa cũng trải qua đợt lũ lịch sử hồi tháng 11/2025. Từ kinh nghiệm thực tế, đại diện Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa cho rằng, việc thực hiện tốt công tác dự trữ quốc gia cộng với sự chung tay của địa phương và doanh nghiệp sẽ giúp công tác ứng phó hiệu quả hơn. |
Bên cạnh đó, Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 còn mở rộng sang mục tiêu an sinh xã hội, phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước. Theo ông Bùi Tuấn Minh, mặc dù mục tiêu an sinh xã hội không được đưa vào nội dung chính thức của Luật Dự trữ quốc gia năm 2012, nhưng trên thực tế, các hoạt động dự trữ nhằm mục đích này đã được thực hiện trong suốt thời gian qua theo các quy định của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Việc đưa nội dung này vào Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 giúp thể chế hóa các hoạt động đã có trong thực tiễn, tạo cơ sở pháp lý vững chắc hơn cho việc triển khai.
Theo ông Bùi Tuấn Minh, công tác an sinh xã hội tại các địa phương đang được thực hiện rất tốt. Thời gian qua, việc phối hợp giữa cơ quan chức năng và địa phương để xuất cấp gạo dự trữ quốc gia hỗ trợ học sinh, hỗ trợ người dân trồng rừng hay cứu đói giáp hạt… được thực hiện kịp thời, đúng quy định. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là ngoài những việc đó, công tác an sinh xã hội còn cần thêm những nội dung gì để đảm bảo đời sống nhân dân.
Thay mặt cơ quan soạn thảo dự thảo sửa đổi, bổ sung Chiến lược dự trữ quốc gia, ông Bùi Tuấn Minh đề nghị đại diện các bộ, ngành, địa phương trao đổi, nghiên cứu vấn đề an sinh xã hội tại địa phương cần những ngành hàng và cơ chế như thế nào để thực hiện dự trữ quốc gia ngay tại địa bàn.
Trong kỷ nguyên phát triển mới, an sinh xã hội không còn là một nhiệm vụ phụ trợ, mà trở thành một trụ cột cốt lõi của hệ thống dự trữ quốc gia, giúp khẳng định tiềm lực và khả năng tự ứng phó của đất nước đối với các thách thức về đời sống xã hội.
Ghi nhận và đánh giá cao ý kiến của đại diện các bộ, ngành, địa phương, Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước - Bùi Tuấn Minh đã chia sẻ, trao đổi, làm rõ hơn góc độ tiếp cận trong quá trình bước đầu xây dựng dự thảo sửa đổi Chiến lược dự trữ quốc gia cũng như dự thảo các nghị định hướng dẫn Luật Dự trữ quốc gia năm 2025.
Theo quan điểm mới, dự trữ quốc gia, đặc biệt là dự trữ chiến lược, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải nhìn nhận, đánh giá ở phạm vi bao quát hơn, đồng thời tính đến các yếu tố đặc thù khi dự trữ, xuất cấp, trao đổi hàng hóa, thiết bị ở từng lĩnh vực cụ thể.
Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước đề nghị các bộ, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ được phân công tiếp tục nghiên cứu sâu hơn, tham gia góp ý chi tiết, cụ thể vào sửa đổi Chiến lược và dự thảo các nghị định. Từ góc độ địa phương, cần tham gia làm rõ dự trữ chiến lược để đảm bảo tự điều tiết thị trường ở phạm vi vùng miền cũng như mục tiêu gắn với nhu cầu thực tiễn đảm bảo an sinh xã hội.
Đại diện cơ quan soạn thảo dự thảo Chiến lược dự trữ quốc gia đề nghị các địa phương thực hiện tốt công tác an sinh xã hội tại địa bàn; sẵn sàng nhận nhiệm vụ thực hiện dự trữ chiến lược (bao gồm tự chủ và điều tiết thị trường) cho cả vùng và quốc gia; đặc biệt, công tác dự trữ không nên chỉ "nhìn" vào ngân sách nhà nước, bởi hiện nay, ngân sách chủ yếu mới đáp ứng ở mức mua sắm đột xuất.
Với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, Cục Dự trữ Nhà nước cũng đề nghị các đơn vị tham gia xây dựng chi tiết hơn các vấn đề về sử dụng nguồn lực dự trữ chiến lược khi thị trường bị đứt gãy nguồn cung; đồng thời góp ý xây dựng cơ chế, phương thức để kết hợp Nhà nước và doanh nghiệp cùng triển khai dự trữ quốc gia; cơ chế xuất bán đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên, theo nguyên tắc thị trường.../.
