Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày dự án Luật Phí và lệ phí sáng 26/5.

Chuyển 19 khoản phí sang cơ chế giá

Theo tờ trình, nhiều khoản phí hiện hành đã và đang chuyển sang cơ chế giá theo quy định của Luật chuyên ngành. Để khuyến khích xã hội hoá, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cung cấp dịch vụ công, cần thiết phải rà soát để chuyển một số loại phí sang cơ chế giá dịch vụ.

Theo đó, Chính phủ đề nghị đưa ra khỏi Danh mục phí 18 khoản, trong đó gồm các khoản phí đã quy định nhưng chưa phát sinh, đã dừng thu, các khoản chuyển sang cơ chế giá theo luật chuyên ngành...

Ngoài ra, với nguyên tắc chỉ các dịch vụ công liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước như phí phòng dịch y tế, phí thẩm định cấp giấy phép hành nghề,... thì quy định thu phí, Chính phủ tiếp tục rà soát và chuyển 19 khoản phí trong Danh mục sang thực hiện theo cơ chế giá.

Việc chuyển các khoản phí này đã có tính đến sự phù hợp với quy định của pháp luật về giá. Cụ thể nhóm này được phân thành 2 loại. Một là các khoản phí chuyển sang cơ chế giá thị trường, đã có doanh nghiệp tham gia cung cấp. Hai là các khoản phí chuyển sang cơ chế giá do Nhà nước định giá, gồm các khoản phí thu từ dịch vụ có liên quan đến một số lĩnh vực Nhà nước cần quản lý giá để ổn định sản xuất và đời sốnghoặc dịch vụ dễ độc quyền, như: Phí sử dụng đường bộ hoàn vốn các dự án BOT; phí chợ; phí bến bãi; phí vệ sinh; phí thẩm định kết quả đấu thầu; phí sử dụng cảng, nhà ga;... Thực tế, các khoản thu này cơ bản đang thực hiện theo cơ chế giá. Doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư và thu phí hoàn vốn, không nộp NSNN.

Như vậy, 37 khoản phí đã được đưa ra khỏi danh mục hiện hành và chuyển sang cơ chế giá. Danh mục phí kèm theo dự thảo Luật sẽ chỉ còn 51 khoản phí. Trong đó, 36/73 khoản trong Danh mục phí hiện hành được kế thừa và 15 khoản phí quy định tại các Luật chuyên ngành được bổ sung vào Danh mục.

Về Danh mục lệ phí, qua rà soát, Chính phủ đề nghị đưa ra khỏi Danh mục 12 khoản lệ phí. Như vậy, Danh mục lệ phí kèm theo dự thảo Luật sẽ gồm 39 khoản.

Đối với nguyên tắc xác định mức thu, để có mức lợi nhuận phù hợp, khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư cung cấp dịch vụ công, Chính phủ trình Quốc hội quy định nguyên tắc mức thu phí được xác định đảm bảo bù đắp chi phí, có lợi nhuận phù hợp và tính đến chính sách của Nhà nước trong từng thời kỳ.

Đề nghị thống nhất tỷ lệ thu lệ phí trước bạ

Tại báo cáo thẩm tra được Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) Phùng Quốc Hiển trình bày tại Quốc hội, UBTCNS cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật.

Đối với viện phí, học phí, UBTCNS nhất trí như Tờ trình của Chính phủ, chuyển học phí, viện phí ra khỏi phạm vi của Luật Phí và lệ phí để thực hiện theo cơ chế giá dịch vụ, các khoản thu này đã được quy định tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Giá.

Theo đó, viện phí và học phí sẽ thuộc nhóm các hoạt động dịch vụ do Nhà nước định giá nhằm khuyến khích đẩy nhanh thực hiện xã hội hóa, thu hút đầu tư để phát triển dịch vụ. Tuy nhiên, đây là các lĩnh vực tác động mạnh đến đời sống của mọi tầng lớp dân cư, do vậy, UBTCNS đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn với Quốc hội về lộ trình, cơ chế quản lý và tác động xã hội đối với nội dung này.

Đối với lệ phí trước bạ, do cơ chế thu lệ phí trước bạ đối với ô tô chở người dưới 10 chỗ ngồi và xe gắn máy được quy định theo tỷ lệ khác nhau giữa các địa phương, dẫn đến thiếu thống nhất, bình đẳng. Vì vậy, nhiều ý kiến trong Ủy ban thẩm tra đề nghị quy định thống nhất một tỷ lệ trên cả nước.

Theo chương trình, dự án Luật phí và lệ phí sẽ được các đại biểu thảo luận tại tổ vào ngày 29/5 và tại hội trường vào ngày 18/6 tới.

H.Y