PGS.TS Đặng Văn Thanh phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Hải Anh

Đây là phát biểu của PGS.TS Đặng Văn Thanh - Chủ tịch Viện Đào tạo, tư vấn và phát triển kinh tế (IDE) khai mạc Hội thảo : “Hiệp định EVFTA - Thế và lực để kinh tế Việt Nam phát triển bền vững” do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và IDE phối hợp tổ chức ngày 5/1/2020 tại Hà Nội.

Cơ hội thâm nhập vào thị trường hơn 500 triệu dân

Ông Đặng Văn Thanh cho biết, EVFTA được ký kết ngày 30/6/2019, là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới giữa Việt Nam và 28 nước thành viên EU có phạm vi cam kết rộng và mức độ cam kết mở cao nhất của Việt Nam từ trước tới nay.

EVFTA mở ra cơ hội lớn cho các DN Việt Nam thâm nhập vào thị trường đầy tiềm năng với 508 triệu dân và tổng sản phẩm nội địa khoảng 18.000 tỷ USD của Liên minh châu Âu. Đây là cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đòi hỏi cộng đồng DN Việt Nam phải có biện pháp thích ứng…

Đại biểu tham gia hội nghị đánh giá về cơ hội -thách thức, giải pháp khi tham gia EVFTA. Ảnh: Hải Anh

Trên thực tế, việc ký Hiệp định EVFTA, mới chỉ là bước khởi đầu, 2 bên cần nỗ lực hợp tác để Việt Nam sẽ ban hành 1 chương trình hành động quốc gia, thực hiện hiệp định với các nhiệm vụ, biện pháp cụ thể, thực thi nghiêm túc, triển khai sâu rộng tới các bộ, tổ chức, DN..

Hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách đầu tư, kinh doanh, theo đó sẽ nghiên cứu, rà soát, đề xuất trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành một số đạo luật quan trọng như Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Luật lao động và một số Luật về thuế... để phù hợp với các quy định và tuân thủ nguyên tắc hợp tác trong khuôn khổ EVFTA đưa ra.

Hiệp định sớm đi vào thực thi sẽ càng mang lại lợi ích cho người lao động, người tiêu dùng, DN. Bởi lẽ, theo lộ trình, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang EU sẽ được giảm hơn 70% thuế quan với thời gian để xóa thuế nhập khẩu còn lại là 7 năm; 99% thuế quan đánh vào hàng hóa giao thương giữa hai phía sẽ được xóa bỏ.

Vẫn còn nhiều băn khoăn về sức khỏe của DN

Bên cạnh những ý kiến lạc quan ở chiều ngược lại, không ít chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách, đại diện hiệp hội DN cũng có cái nhìn thận trọng.

Ông Phùng Văn Hùng - Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho biết, kinh tế Việt Nam 2019 đã có mức tăng trưởng nhanh, đạt 7,02%, lọt top các nước có tăng trưởng cao. Có được kết quả tăng trưởng này là do Việt Nam đã chủ động hội nhập. Hiện Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, ký được 13 FTA.

“EVFTA mở ra nhiều cơ hội cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam, nhưng để tận dụng cơ hội thì cần xem thế và lực của Việt Nam ở đâu, mạnh hay yếu ở chỗ nào để vượt qua những trở ngại trong quá trình thực thi hiệp định sau này…” - ông Hùng nói.

Ông Ngô Đức Minh, đại diện Bộ Công thương phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hải Anh

Tại hội thảo, ông Ngô Đức Minh - Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương) cũng chia sẻ, việc thực thi EVFTA cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là với Việt Nam là nền kinh tế có trình độ phát triển thấp nhất so với các nước trong khu vực đã ký FTA với EU.

Ông Minh lưu ý, DN Việt Nam cần tận dụng tối đa cơ hội từ giảm thuế mang lại, song muốn vào được thị trường EU, ngoài việc không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng chuẩn EU, DN cần nghiên cứu kỹ và cập nhật chính sách mặt hàng, tìm hiểu về rào cản về kỹ thuật, xuất xứ hàng hóa, thủ tục hải quan cho đến chỉ dẫn địa lý, pháp luật thương mại, kinh tế của từng thành việc EU…, nhằm tránh những rủi ro trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa…

Đồng thuận với quan điểm này, ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội DN vừa và nhỏ Việt Nam cho hay, còn đầy rẫy rào cản như rào cản về kiểm dịch động thực vật, chống bán phá giá, sở hữu trí tuệ, hệ thống luật pháp EU lại quá đồ sộ và phức tạp. DN chưa mạnh, sợ rủi ro pháp luật quốc tế, sợ thua kiện do ít thông hiểu chính sách mặt hàng...

Theo ông Nam, EVFTA chắc chắn Việt Nam sẽ được hưởng lợi nhiều hơn thách thức, nếu như DN Việt Nam có thể đoàn kết đồng lòng vượt qua khó khăn thách thức, nâng cao chất lượng, năng lực sản xuất…, tận dụng tốt cơ chế chính sách thông thoáng, hỗ trợ DN phát triển đã và đang được Chính phủ quan tâm kiến tạo, các bộ, ngành tích cực cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ…/.

Ngọc Linh