Tổng cục Thống kê tổ chức cuộc họp báo chiều ngày 27/3. Ảnh: PV

>> Quý I, GDP tăng 3,82%

Các ngành nông, lâm nghiệp, thuỷ sản; công nghiệp và xây dựng; du lịch, dịch vụ đều bị ảnh hưởng nặng nề. Chỉ một số lĩnh vực có tăng trưởng tạm ổn định như ngân hàng, bảo hiểm, thông tin truyền thông, y tế, trợ giúp xã hội… Cùng với khó khăn trong tăng trưởng sản xuất, tiêu dùng cuối cùng của dân cư cũng rất thấp, tích luỹ xuất nhập khẩu tăng trưởng thấp. Tốc độ tăng thu nhập của người lao động sụt giảm đáng kể, tỷ lệ tham gia lao động thấp nhất 10 năm qua, tỷ lệ thất nghiệp tăng, chỉ số PMI (chỉ số quản trị nhà mua hàng) thấp dưới ngưỡng 50 điểm, báo hiệu sự suy giảm trong sản xuất, kinh doanh, nhu cầu hàng hoá, tiêu dùng.

Theo Tổng cục trưởng TCTK Nguyễn Bích Lâm, năm 2020 là năm nằm trong chu kỳ suy thoái kinh tế chung của thế giới, thông thường là 10 năm một lần và Việt Nam cũng không thể tránh khỏi xu hướng này. Cụ thể là các năm 1997 - 1998, năm 2008 - 2009 và đến nay. Qua 3 thập kỷ, GDP quý I của các năm đầu chu kỳ suy thoái đều giảm. Mặc dù vậy, GDP quý I năm nay giảm ít hơn quý I của các năm này trước đó.

Trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động đến mọi lĩnh vực của nền kinh tế, ông Dương Mạnh Hùng cho biết, ước tính sơ bộ nếu dịch có thể kết thúc trong quý II thì GDP sẽ giảm khoảng 55.000 tỷ đồng, theo giá so sánh năm 2010. Trong đó ngành thiệt hại lớn nhất là dịch vụ lưu trú và ăn uống với mức 21,170 tỷ đồng. Nếu dịch kéo dài sang quý III thì GDP có thể giảm 65.230 tỷ đồng với ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống thiệt hại 22.880 tỷ đồng.

Tăng trưởng trên 5% là "thành công rực rỡ"

Về kịch bản tăng trưởng mới cho năm 2020, Tổng cục trưởng Nguyễn Bích Lâm cho biết trong quý I, kịch bản tăng trưởng đã được cập nhật nhiều lần và lần xây dựng kịch bản mới nhất là sau khi có kết quả tăng trưởng GDP quý I. Theo đó, cơ quan thống kê đưa ra 2 kịch bản mới. Ở kịch bản 1, nếu chúng ta dập dịch thành công trong quý II thì tăng trưởng sẽ ở mức trên 5%. Kịch bản 2 là dịch kéo dài sang quý III, mức tăng trưởng dự kiến vẫn là trên 5%, tuy nhiên ở mức thấp hơn kịch bản 1.

Như vậy, TCTK đánh giá, mục tiêu tăng trưởng 6,8% cho cả năm 2020 là rất khó đạt được trong tình hình hiện nay. "Để đạt cả năm 6,8%, thì phải có kịch bản mới cho từng quý sau tăng trưởng ra sao. Nhưng theo chúng tôi, rất khó đạt được trong tình hình hiện nay. Độ mở của nền kinh tế hiện rất lớn, như quý I là trên 240% nên chúng ta phụ thuộc rất nhiều bên ngoài" - ông Nguyễn Bích Lâm cho biết.

Trong bối cảnh đó, nêu quan điểm về việc có nên điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng hay không, Tổng cục trưởng TCTK cho rằng, mục tiêu 6,8% đặt ra khi chưa có dịch bệnh, nay dịch đã xảy ra gây ảnh hưởng lớn trên toàn thế giới. Nhiều nhà kinh tế dự báo tăng trưởng của Mỹ trong quý I, thậm chí cả quý II là 0%. Trong bối cảnh nhiều nước tăng trưởng 0% hoặc tăng trưởng âm như vậy, chúng ta tăng trưởng dương đã là thành công rất đáng tự hào, và mức tăng trưởng trên 5% là một "thành công rực rỡ". Do đó, ông Lâm cho rằng cũng không cần điều chỉnh mục tiêu để năm nào cũng phải đạt mục tiêu tăng trưởng. Quan trọng là chúng ta nỗ lực hết sức, thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Trong các giải pháp cần chú trọng để đạt mức tăng trưởng cao, ông Nguyễn Bích Lâm nhấn mạnh việc phải sớm tháo gỡ vướng mắc thể chế để đẩy nhanh giải ngân vồn đầu tư công. Khi giải ngân vốn đầu tư công tăng sẽ kéo theo các dòng vốn khác. Đồng thời, thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng năng suất lao động. "Nếu hệ số ICOR giảm 0,5 thì GDP tăng 0,64 điểm phần trăm. Nếu ICOR giảm 1 xuống còn 4,9 thì GDP tăng thêm 1,42 điểm phần trăm. Nếu năng suất lao động tăng 1% thì GDP 0,94 điểm phần trăm" - ông Lâm cho biết./.

Hoàng Yến