Trong kỳ điều hành ngày 26/6 giá xăng RON 95-III; xăng E5 RON 92-II tăng 263 - 280 đồng/lít; dầu Diesel tăng 551 đồng/lít. Ảnh: Đức Thanh

PV: Ông nhìn nhận thế nào về thị trường xăng dầu trong nước và thế giới từ đầu tháng 5/2025 đến nay?

Ông Dương Đức Quang: Đối với thị trường dầu thô thế giới, từ đầu tháng 5 cho tới nay, giá mặt hàng này có xu hướng tăng trong 5/7 tuần giao dịch gần nhất. Hiện giá của cả hai mặt hàng dầu quan trọng là dầu Brent và dầu WTI đều đã tăng hơn 23% kể từ đầu tháng 5. Giá dầu WTI có thời điểm vượt trên ngưỡng 70 USD/thùng, kể từ đầu tháng 4, trong khi giá dầu Brent đã tiến gần đến mốc 80 USD/thùng, kể từ tháng 1 đầu năm.

Trong nước, giá xăng dầu bán lẻ cũng có xu hướng dao động tương tự như giá dầu thế giới. Theo ghi nhận của chúng tôi, kể từ đầu tháng 5, căn cứ diễn biến giá xăng dầu thế giới, biến động tăng tỷ giá VND/USD và các quy định hiện hành, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều chỉnh tăng giá các mặt hàng xăng dầu 5 lần. Tuy nhiên, các mức tăng không lớn, phần lớn dưới 2%.

Cá biệt, đợt điều chỉnh ngày 15/5, ảnh hưởng bởi thông tin tích cực từ thỏa thuận thương mại đạt được giữa Mỹ với hai đối tác thương mại lớn là Vương quốc Anh và Trung Quốc, mức điều chỉnh tăng hơn 2% đối với 3 mặt hàng xăng dầu bán lẻ chính, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng hơn 8% của giá dầu thế giới trong 7 ngày trước đó.

Ngay cả trong đợt điều chỉnh ngày 19/6, mức tăng giá bán lẻ xăng dầu trong nước lớn nhất từ đầu năm nay, giá dầu diesel tăng tới 8,23% trong khi hai mặt hàng xăng RON 92 và RON 95 cũng tăng tới hơn 6%, thấp hơn mức tăng giá dầu thế giới trong khoảng thời gian đó lên tới khoảng 10% do các biến động địa chính trị tại Trung Đông.

PV: Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến giá mặt hàng này tăng, giảm từ tháng 5 tới nay?

Ông Dương Đức Quang: Tôi cho rằng, có nhiều nguyên nhân khiến cho giá dầu biến động trong thời gian qua. Trong đó, có 3 nguyên nhân chính khiến cho giá mặt hàng này tăng.

Trước hết là do nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại Mỹ tăng theo chu kỳ. Thông thường, mùa hè tại Mỹ sẽ ghi nhận mức tiêu thụ xăng dầu bán lẻ tăng mạnh do nhu cầu di chuyển tăng của người dân Mỹ, nhất là xoay quanh ngày lễ Memorial Day. Theo dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), dự trữ dầu thô thương mại tại Mỹ đã giảm trong bốn tuần liên tiếp; trong khi lượng dầu đầu vào của các nhà máy lọc dầu tại Mỹ đã tăng 4 trong 6 tuần gần nhất.

Một nguyên nhân lớn khác cũng có ảnh hưởng thông qua nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại Mỹ là tình hình kinh tế vĩ mô của nước này. Trong tháng 5, đã có những thông tin tích cực về mối quan hệ thương mại giữa Mỹ và các đối tác. Đầu tiên là thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Vương quốc Anh được công bố vào ngày 8/5, sau đó là hai cuộc đàm phán với Trung Quốc đầu tháng 5 tại Thụy Sĩ và đầu tháng 6 tại Vương quốc Anh.

Cuộc đàm phán giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, cũng là hai nguồn cầu dầu lớn nhất thế giới, đã củng cố niềm tin của nhiều nhà đầu tư về tương lai nhu cầu dầu toàn cầu, nhất là sau một khoảng thời gian dài đối đầu giữa hai nước. Ngoài ra, giá dầu cũng được hỗ trợ bởi những dự đoán về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất cơ bản nhằm kích thích nền kinh tế, kéo theo sự gia tăng các hoạt động kinh tế và nhu cầu năng lượng đi kèm.

Tuy nhiên, những kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất cũng chưa trở thành hiện thực khi mức lãi suất cơ bản được công bố vẫn được giữ ở mức cao 4,25 - 4,5%. Một nguyên nhân chính và gần đây nhất đẩy giá xăng dầu thế giới tăng vọt tới hơn 11% là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông mà tôi cũng đề cập ở trên.

Căng thẳng xoay quanh chương trình hạt nhân của Tehran leo thang lên cuộc xung đột Israel - Iran, động lực chính cho giá dầu tăng vọt phiên giao dịch ngày 13/6.

PV: Dự báo giá xăng dầu thế giới và trong nước sẽ diễn biến ra sao thời gian tới, thưa ông?

Ông Dương Đức Quang: Như đã đề cập từ trước, phần lớn những lo ngại trên thị trường xoay quanh nguy cơ gián đoạn nguồn cung đi qua eo biển Hormuz. Rất nhiều quốc gia vùng vịnh Ba Tư, bao gồm những nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới như Saudi Arabia, Iraq hay chính Iran phụ thuộc vào eo biển này để xuất khẩu các mặt hàng năng lượng.

Sự leo thang căng thẳng trong cuộc xung đột Israel - Iran sẽ càng làm gia tăng nguy cơ xảy ra viễn cảnh eo biển phía nam Iran bị phong tỏa. Nhiều thông tin đã được đưa về việc Iran xem xét khả năng này. Thậm chí, Quốc hội nước này đã phê chuẩn phương án đóng cửa eo biển Hormuz vào ngày 23/6. Tuy nhiên, phương án này vẫn chưa được Hội đồng An ninh quốc gia của Iran thông qua.

Tôi cho rằng, những căng thẳng xoay quanh khu vực Trung Đông trong thời gian qua chỉ có tác động ngắn hạn lên giá dầu. Với thỏa thuận ngừng bắn mà Tổng thống Trump công bố thành công dẫn tới sự kết thúc cho cuộc xung đột giữa Israel - Iran, giá dầu hoàn toàn có thể quay về dao động quanh ngưỡng 60 USD/thùng như trong tháng 5. Trong tương lai, việc tuân thủ các điều kiện ngừng bắn của Israel và Iran sẽ là yếu tố quyết định ảnh hưởng đến giá dầu thế giới.

Còn giá xăng dầu trong nước thường có độ trễ ít nhất một nhịp so với giá dầu thế giới. Do đó, với diễn biến như hiện nay, trong kỳ điều hành ngày 26/6 giá xăng RON 95-III; xăng E5 RON 92-II được điều chỉnh tăng 263 - 280 đồng/lít; dầu Diesel tăng 551 đồng/lít. Sau đó, giá sẽ giảm dần nếu giá dầu thế giới hạ nhiệt theo lộ trình trên.

PV: Xin cảm ơn ông!