Giá dầu thô liên tục giảm sẽ gây áp lực cho việc thu ngân sách trong thời gian tới. Ảnh minh họa.

Điều này gây áp lực cho việc thu ngân sách của năm 2015. Đây là nhận định của ông Nguyễn Văn Phụng - Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) khi trả lời phỏng vấn phóng viên TBTCVN.

* Có ý kiến cho rằng giá dầu giảm làm cho cả người dân và Nhà nước được hưởng lợi. Như thế cũng có nghĩa nền kinh tế sẽ được hưởng lợi. Ông bình luận gì về ý kiến này?

Nói giá dầu thô giảm thì nền kinh tế cũng sẽ được hưởng lợi là không thuyết phục.   Ông Nguyễn Văn Phụng

- Giá dầu thế giới giảm mạnh đã gây khó khăn cho việc thu NSNN. Với sản lượng dầu đã được xác định trong năm 2015, nếu giá dầu giảm 1 USD/thùng thì sẽ làm hụt thu cho ngân sách khoảng 1.000 tỷ đồng, nếu giá dầu ở mức 80 USD/thùng, nghĩa là ta mất đi 20.000 tỷ.

Cũng có ý kiến cho rằng giá dầu thô giảm dẫn đến giá xăng dầu bán lẻ giảm, như thế thì người dân được hưởng lợi. Điều này đúng về phương diện lý thuyết. Ai cũng biết khi giá xăng giảm thì người tiêu dùng được hưởng lợi, doanh nghiệp (DN) trong nước cũng được hưởng lợi vì chi phí đầu vào giảm, ngân sách về mặt lý thuyết thì cũng được hưởng lợi, nhưng trước mắt phải chịu áp lực rất lớn do giảm nguồn thu.

Nếu như DN giảm được chi phí về nguyên liệu, nhưng người ta lại không tiết giảm những chi phí khác thì lợi nhuận không tăng lên hoặc tăng không đáng kể, và như thế thì thu NSNN cũng không tăng lên.

Chúng ta kỳ vọng giảm giá nguyên liệu, tạo điều kiện cho DN sản xuất kinh doanh, từ đó tăng thu từ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Nhưng thực ra đó mới chỉ là kỳ vọng. Còn số giảm thu về dầu thô thì ai cũng nhìn thấy ngay.

Chúng ta phải xét trên quan điểm toàn diện, đứng trong điều kiện hoàn cảnh, lịch sử cụ thể, chúng ta phải tính cả cái được và cái mất, chứ không thể chủ quan chỉ nhìn thấy cái được mà không nhìn thấy cái mất.

* Từ đầu năm đến nay, xăng dầu đã 10 lần giảm giá. Với việc giảm giá liên tiếp này, ông có ước lượng được chúng ta đã hụt thu bao nhiêu tiền không?

- Do những tháng đầu năm 2014 giá dầu tương đối ổn định, do đó 10 tháng đầu năm chúng ta không bị mất số thu về dầu thô, nhưng chúng ta đã không tăng thu được từ khâu giảm giá xăng dầu. Phải nói rằng chúng ta chưa bị mất thu vì mức giá trong 10 tháng qua vẫn nằm trong dự toán của chúng ta từ trước.

Chỉ có điều, trong 10 đợt giảm giá, Nhà nước chưa được hưởng lợi từ việc này, cái lợi đó được dành cho người dân và DN. Nhưng những lô hàng giao từ tháng 12/2014 với giá chỉ 65 USD/thùng như hiện nay và nếu mức giá này tiếp tục kéo dài đến tháng 1/2015 thì đến lúc đó chúng ta sẽ thấy rõ sự ảnh hưởng của nó tới việc thu ngân sách như thế nào.

* Theo dự báo thì giá dầu thế giới sẽ vẫn giữ ở mức thấp, dưới 100 USD/thùng trong thời gian tới, điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nguồn thu NSNN từ dầu thô? Tổng cục Thuế đã có biện pháp gì để bù đắp khoản hụt thu này?

- Chúng ta đã nhìn thấy những khó khăn cho việc thu ngân sách của năm 2015. Vì trong dự toán thu ngân sách năm 2015, giá dầu được tính ở mức 100 USD/thùng. Bây giờ giá thấp, thì việc thu ngân sách có một khoảng trống, hay nói cách khác là chúng ta đang hụt nguồn thu. Vấn đề đặt ra là sẽ bù đắp khoản hụt thu đó từ nguồn nào? Đó là cả một câu chuyện mà chúng ta phải tính.

Tôi cho rằng giá dầu giảm thì chúng ta phải quản lý DN sao cho tốt để DN có thể tăng trưởng, tạo việc làm, bán được nhiều hàng hóa, từ đó ta thu lại từ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Đồng thời việc tăng năng suất lao động thì phải giảm chi phí để có thuế TNDN. Bằng biện pháp đó chúng ta phải tạo cho DN có cơ hội phát triển, bên cạnh đó thúc ép để DN tiết giảm chi phí.

Tuy nhiên, để làm được điều này đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, của các bộ, ngành chứ không riêng gì Bộ Tài chính.

* Xin cảm ơn ông!

Nhật Minh (thực hiện)