>> Bộ Tài chính công bố giá mua lúa định hướng vụ Đông Xuân 2014

>> Giá lúa gạo sẽ ổn định trong dịp Tết Nguyên đán Ất Mùi

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc thu mua tạm trữ lúa, gạo, chiều 13/2, liên Bộ: NN&PTNT, Công thương, Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã có cuộc họp bàn khẩn về tình hình sản xuất, tiêu thụ và thu mua tạm trữ lúa gạo vụ Đông Xuân 2014 – 2015.

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, hiện nay nguồn cung lúa, gạo từ vụ lúa Đông Xuân 2014 – 2015 của các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang tăng cao, nhất là sản lượng trong tháng 2 và tháng 3 đã lên tới 3,65 triệu tấn quy gạo, trong khi lượng hợp đồng xuất khẩu gạo trong quý I/2015 đã giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2014.

Số liệu cụ thể từ VFA cho thấy, lượng hợp đồng đăng ký xuất khẩu gạo đến ngày 31/1/2015 chỉ khoảng 1 triệu tấn, trong đó còn 504 nghìn tấn chuyển sang từ năm 2014.

VFA nhận định, hiện nay các nước có tiềm năng xuất khẩu lớn như Thái Lan, Ấn Độ đang cạnh tranh quyết liệt với Việt Nam, nhất là phân khúc gạo chất lượng trung bình và thấp tại các thị trường Trung Quốc, Malayxia, Mexico, Indonexia... trong khi nguồn cung dồi dào dang khiến thị trường xuất khẩu lúa gạo trong tháng 1 và nửa đầu tháng 2 khá trầm lắng, gây áp lực rất lớn đến tình hình xuất khẩu gạo trong những tháng sắp tới.

Ông Huỳnh Minh Huệ, Tổng thư ký VFA cho biết, căn cứ báo cáo từ hệ thống cung cấp giá tại địa phương từ 26/1 – 12/1 cho thấy, giá thu mua lúa tươi tại An Giang đã giảm mạnh, cụ thể giá lúa tươi IR50404 giảm từ 4.600 đồng/kg xuống còn 4.250 đồng/kg; tại Vĩnh Long giá lúa IR50404 đã giảm từ 4.100 đồng/kg xuống còn 4.000 đồng/kg.

“So với giá thành bình quân sản xuất lúa vụ Đông Xuân 2014 – 2015 do Bộ Tài chính vừa công bố là 3.417 đồng/kg thì người trồng lúa vẫn có lãi trên 30%. Tuy nhiên giá lúa thị trường hiện tại đã tiệm cận với giá định hướng bình quân tại ĐBSCL là 4.442 đồng/kg. Do đó việc quyết định thu mua tạm trữ lúa gạo vào thời điểm này là hợp lý”, ông Huệ nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám, để giảm áp lực về tiêu thụ, ổn định thị trường cũng như tạo điều kiện thu mua lúa gạo cho nông dân, đảm bảo lợi nhuận tối thiểu trong thời gian tới, Bộ NN&PTNT đề xuất Chính phủ chỉ đạo mua tạm trữ thóc, gạo với số lượng khoảng 1 triệu tấn quy gạo, thời gian bắt đầu từ 1/3 đến hết 15/4.

Phương thức tạm trữ sẽ thông qua đầu mối VFA phối hợp với UBND các tỉnh vùng ĐBSCL phân giao chỉ tiêu mua tạm trữ lúa gạo cho các doanh nghiệp có tính đến sản lượng lúa hàng hóa của từng địa phương và ưu tiên tiêu thụ lúa hàng hóa từ cánh đồng mẫu lớn.

Thống nhất với đề xuất này của Bộ NN&PTNT, đại diện Bộ Công thương cho biết, trong thời gian tới sẽ tăng cường xúc tiến thương mại để thúc đẩy nhanh việc ký kết các hợp đồng tập trung tại các thị trường truyền thống như: Philippine, Malayxia, Indonexia…song song với việc tăng cường khả năng cạnh tranh để khôi phục thị phần đã mất ở các thị trường cạnh tranh gay gắt, nhất là thị trường Châu Phi và HongKong.

Bên cạnh đó, Bộ Công thương sẽ vận động và đàm phán thiết lập quan hệ gạo chính thức với Trung Quốc để thúc đẩy xuất khẩu gạo vào thị trường này; tăng cường công tác xúc tiến thương mại, nhất là đối với các thị trường khó tính nhưng có khả năng cạnh tranh và xâm nhập; chuẩn bị điều kiện mở thị trường gạo với Mỹ, Nhật, Mexico, Chile sau khi kết thúc Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Về vấn đề tạm trữ, Bộ Công thương đề nghị Bộ NN&PTNT rà soát kỹ lượng lúa gạo hàng hóa và xuất khẩu để tạm trữ phù hợp; đề nghị Bộ Tài chính cân đối nguồn ngân sách nhà nước để hỗ trợ lãi suất doanh nghiệp mua tạm trữ và sớm ban hành thông tư hướng dẫn hỗ trợ lãi suất tiền vay ngân hàng để mua tạm trữ thóc, gạo vụ Đông Xuân 2014 – 2015 theo quy định./.

Khánh Linh