Khoảng 70% các dòng sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi được nhập khẩu dưới dạng thành phẩm.

PV: Từ đầu năm đến nay, giá sữa nguyên liệu (NL) trên thị trường thế giới đang có xu hướng giảm. Điều này có tác động như thế nào đến giá bán của các doanh nghiệp (DN) sữa trong nước, thưa ông?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Qua theo dõi, cập nhật thông tin giá từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, báo cáo của Bộ Công thương cho thấy, giá chào bán một số loại NL (sữa bột gầy, sữa nguyên kem) của thị trường Tây Âu, Châu Úc tăng liên tục trong 3 tháng đầu năm, nhưng từ tháng 4 đến nay, giá NL tại hai thị trường này có xu hướng giảm khoảng 20%. Tuy nhiên, đây là mức giá chào bán, trên thực tế các DN sản xuất sữa phải thực hiện việc giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng nên đều có độ trễ từ khi mua NL đến sản xuất, lưu thông sữa thành phẩm ra thị trường.

Trong khi đó theo báo cáo của Tổng cục Hải quan, NL sữa nhập khẩu (NK) vào Việt Nam từ 25 quốc gia khác nhau, với rất nhiều loại (bột Whey, bột váng sữa, đường lactose, sữa bột gầy, sữa bột nguyên kem...), có loại giảm, có loại tăng. Hơn nữa, các NL NK này không chỉ để sản xuất sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, mà còn dùng để sản xuất các mặt hàng khác như bánh kẹo, nước hoa quả, sữa cho đối tượng khác như phụ nữ mang bầu, người già...

Giá tối đa cơ quan quản lý đang quản lý là tương đối phù hợp với mặt bằng của thị trường Việt Nam. Tôi cho rằng việc xác định giá tối đa như trên, người tiêu dùng cũng được lợi hơn so với các yếu tố hình thành giá của DN. Ông Nguyễn Anh Tuấn

Riêng về sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, thống kê sơ bộ cho thấy, có khoảng 60 đến 70% các dòng sản phẩm sữa kê khai là NK thành phẩm. Việc hình thành giá trong nước phụ thuộc rất lớn vào các DN NK, nhưng theo thông tin của cơ quan hải quan, từ tháng 6/2014 đến nay giá NK sữa thành phẩm về Việt Nam của các công ty, DN vẫn ổn định.

Do vậy, về cơ bản giá sữa NK thành phẩm khi NK vào Việt Nam không tác động đến giá bán trong nước. Đây cũng là nghịch lý mà dư luận đặt ra đòi hỏi các cơ quan chức năng cũng phải nghiên cứu kỹ để có biện pháp xử lý thích hợp.

PV: Như ông đã cho biết ở trên, giá NL sữa thế giới đã giảm khá lớn, vậy vì sao giá bán sữa bình ổn của các DN sản xuất trong nước chưa giảm?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Trong cơ cấu giá thành sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi sản xuất trong nước, giá NL chiếm khoảng 40%, trong đó riêng hai loại NL chính là sữa bột gầy và sữa bột béo chiếm khoảng 20%. Trong khi hai NL này, xu hướng giảm thời gian qua không nhiều.

Ngoài yếu tố NL, 60% còn lại trong cơ cấu giá là các chi phí khác có liên quan, như lương tối thiểu vùng tăng 14%; tỷ giá từ đầu năm đến nay cũng được điều chỉnh thêm 5%; trần chi phí quảng cáo, khuyến mại (15% tổng chi phí hoạt động của DN) đã được dỡ bỏ; giá điện tăng khoảng 7,5% từ tháng 3 vừa qua...

Mặt khác, thực hiện bình ổn giá sữa theo các nghị quyết của Chính phủ, chúng tôi cũng đã yêu cầu DN tiết giảm chi phí, giúp giảm giá thành các mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi từ 0,1 - 34% so với trước khi thực hiện bình ổn giá.

Đáng chú ý trong quá trình thực hiện bình ổn giá, cũng có những lúc thị trường hình thành các chi phí đẩy dẫn đến DN đề nghị phải điều chỉnh giá, nhưng chúng tôi đã đề nghị DN phải điều tiết chi phí để phù hợp với mặt bằng giá tối đa. Nhờ vậy, giá sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi đã có được một mặt bằng giá ổn định trong suốt 15 tháng qua, và dự kiến sẽ còn ổn định cho đến hết năm 2016.

Ngoài ra, như đã nói ở trên, thống kê của cơ quan hải quan cho thấy giá sữa thành phẩm không thay đổi. Do vậy, với các yếu tố tác động tăng như trên, tác động giảm giá NL đến giá sữa thành phẩm trong nước là chưa đáng kể. Chúng tôi vẫn tiếp tục theo dõi diễn biến các yếu tố đầu vào để có những biện pháp quản lý cho phù hợp.

PV: Liệu rằng, việc xác định chi phí hình thành giá sữa của các DN có minh bạch hay không? Cơ quan quản lý có giải pháp gì để bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng, thưa ông?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Cơ cấu giá của các dòng sản phẩm sữa là khác nhau, và cơ cấu phân bổ của các DN cũng rất khác nhau trong từng dòng sản phẩm đó. Chúng tôi nhận thấy rằng các yếu tố tăng, yếu tố giảm đều sẽ có tác động đến cơ cấu giá. Vì vậy khi tiếp nhận các kê khai giá để xác định giá tối đa của DN, chúng tôi cũng đã xác định rất kỹ từng yếu tố một để làm sao đánh giá được đầy đủ những yếu tố tác động đến cơ cấu giá và hình thành giá bán.

Theo đó, DN khi xác định giá tối đa phải điều tiết chi phí hợp lý, hợp lệ theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Sau khi tiếp nhận đăng ký của DN, chúng tôi cũng phải xác định lại những yếu tố tương quan của từng dòng sản phẩm trên thị trường (sản phẩm đã được xác định giá tối đa) và có điều tiết giảm theo các yếu tố tương quan đó khoảng từ 5 – 10%.

Do vậy có thể thấy rằng, giá tối đa cơ quan quản lý đang quản lý là tương đối phù hợp với mặt bằng của thị trường Việt Nam. Tôi cho rằng việc xác định giá tối đa như trên, người tiêu dùng cũng được lợi hơn so với các yếu tố hình thành giá của DN.

PV: Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Phượng