Giá thịt lợn từ đầu tháng 3 đến nay liên tục tăng.

Theo các chuyên gia kinh tế, cơ quan quản lý cần tăng cường theo dõi để có giải pháp điều hành phù hợp, quan trọng nhất là đảm bảo cân đối cung - cầu và kiểm soát giá thịt lợn, tránh tác động bất lợi lên CPI.

Giá thịt lợn liên tục đứng ở mức cao

Trước diễn biến giá dầu thế giới giảm sâu, tại kỳ điều chỉnh gần đây nhất, ngày 15/3, liên Bộ Công thương – Tài chính đã quyết định giảm giá bán lẻ xăng, dầu. Giá xăng giảm còn hơn 16 nghìn đồng/lít. Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối trích lập Quỹ Bình ổn giá đối với xăng E5RON92 ở mức 200 đồng/lít; xăng RON95, dầu hỏa và dầu diesel ở mức 800 đồng/lít; dầu mazut trích lập ở mức 100 đồng/kg. Cùng với đó, các doanh nghiệp ngừng chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đối với các loại xăng dầu. Trước đó, tại kỳ điều hành ngày 29/2, giá xăng dầu trong nước cũng được điều chỉnh với mức giảm từ 157 đồng/lít đến 390 đồng/lít, tùy loại.

Tuy nhiên, diễn biến trái chiều với giá xăng, giá thịt lợn từ đầu tháng 3 đến nay liên tục tăng. Giá thịt lợn bất ngờ tăng trở lại sau thời gian được điều chỉnh giảm xuống dưới 70.000 đồng/kg hơi. Giá lợn hơi đứng ở mức cao nên giá thịt lợn đến tay người tiêu dùng ở mức khá cao, bằng thời điểm giá thịt lợn cao trước Tết Nguyên đán 2020. Tại các siêu thị, giá thịt lợn vẫn ở mức hơn 150.000 - 230.000 đồng/kg tùy loại. Giá ở các chợ cũng dao động ở mức 150.000 - 200.000 đồng/kg tùy loại.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn liên tục họp bàn cách bình ổn thị trường thịt lợn. Một số tập đoàn kinh doanh thực phẩm lớn đã cam kết đưa giá lợn hơi xuống mức 75.000 đồng/kg; giá thịt lợn đến thời điểm này có giảm nhẹ, nhưng vẫn ở mức cao. Điều này có nguyên nhân từ thị trường Trung Quốc đang khan hiếm mặt hàng này; các khâu trung gian khiến giá bị đẩy lên; nguồn cung chưa được phục hồi sau dịch tả lợn châu Phi...

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá trong tháng 2 về bảo đảm cân đối cung cầu và kiểm soát giá thịt lợn.

Không phải ngẫu nhiên mà Chính phủ lo lắng khi giá thịt lợn tăng cao bất thường, trong khi nỗ lực sau Tết Nguyên đán của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá đã kéo giảm giá của mặt hàng này.

Nhìn vào chỉ số CPI 2 tháng vừa qua sẽ thấy giá thịt lợn có sức ảnh hưởng lớn. CPI tháng 1 tăng đột biến, cao nhất trong vòng 7 năm qua có tác động bởi nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống. Nhóm thực phẩm tăng cao nhất ở mức 2,6%, làm CPI chung của tháng 1 tăng 0,59%. Giá thực phẩm tăng làm cho nhóm ăn uống ngoài gia đình tăng 2,26% so với tháng trước, làm CPI chung tăng khoảng 0,2%. CPI tháng 2 có giảm so với tháng trước, nhưng nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống vẫn tăng 0,26%, có nguyên nhân từ giá thịt lợn vẫn ở mức cao.

Đảm bảo cung cầu và kiểm soát giá cả

Trả lời phóng viên TBTCVN, ông Nguyễn Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, việc giá dầu thế giới giảm sâu sẽ có lợi cho công tác điều hành giá. Trong trường hợp giá dầu tiếp tục giảm sâu, liên Bộ Công thương – Tài chính sẽ tính toán cân đối việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, như cân nhắc đến việc có thể tăng thêm trích quỹ để dự phòng và không chi sử dụng quỹ đối với một số mặt hàng xăng dầu. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, cũng không nên quá lạc quan khi giá dầu lao dốc, bởi vẫn còn những lo ngại chi phí đẩy tăng.

Đối với mặt hàng thịt lợn, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, các bộ, ngành, địa phương cần thực hiện nghiêm kết luận của Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá trong phiên họp gần đây của ban này. Trong đó, các cơ quan quản lý cần kiên quyết thực hiện đồng bộ các giải pháp để đưa mặt bằng giá thịt lợn xuống mức hợp lý và dần xuống mức bình thường như trước khi có dịch, trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc thị trường và quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, các ngành chức năng cần đảm bảo cân đối cung cầu hàng hóa, công khai, minh bạch chi phí, giá thành, giá bán; đảm bảo hài hòa lợi ích người sản xuất, khâu lưu thông phân phối và người tiêu dùng; xử lý nghiêm các trường hợp thao túng giá, đầu cơ, trục lợi.

Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, trong khi giá thịt lợn tăng cao, thì giá xăng dầu liên tục điều chỉnh giảm sẽ góp phần làm giảm CPI trong tháng này. Đối với mặt hàng thịt lợn, các cơ quan chức năng cần quyết liệt hơn trong công tác thanh, kiểm tra, đặc biệt là các doanh nghiệp, hộ chăn nuôi lớn trong việc chấp hành pháp luật về độc quyền, cạnh tranh, gian lận thương mại; nếu có hiện tượng lợi dụng để găm hàng, thao túng giá thì phải xử lý nghiêm. Trong khi chưa kịp tái đàn thì các bộ, ngành đẩy nhanh việc nhập khẩu thịt lợn. Theo ông Long, nếu nhập khẩu đạt khoảng 100 nghìn tấn thịt lợn thành phẩm trong quý I/2020 như chỉ đạo của Ban Chỉ đạo điều hành giá, sẽ góp phần ổn định nguồn cung. Về phía các cơ quan quản lý, cần tiếp tục tăng cường theo dõi để có giải pháp điều hành phù hợp, trong đó, quan trọng nhất là tiếp tục thực hiện nghiêm việc đảm bảo cân đối cung - cầu và kiểm soát giá thịt lợn.

Khâu phân phối lưu thông, trung gian đẩy giá quá cao so với thực tế, nhiều năm nay, theo chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú là “không thể chấp nhận được”. Đây là vấn đề ông không đồng tình nhất, khi nhắc đến việc phân phối hàng hóa. Việc giá lợn gần đây bị đẩy lên cao, có nguyên nhân từ khâu trung gian hưởng lợi cao đã gây bức xúc trong dư luận. Ông Phú cho rằng, cần một mô hình phân phối mới để người tiêu dùng mua được giá hàng hợp lý và nông dân không bị thiệt thòi.

Minh Anh