Liên Bộ Tài chính - Công thương sẽ tiếp tục thực hiện công khai, minh bạch trong điều hành giá; trong quản lý và sử dụng Quỹ BOG. Ảnh T.L minh họa

Giá xăng dầu được giữ ổn định trong thời gian dài hơn

Tại báo cáo này, Bộ Tài chính cho biết, theo quy định tại Nghị định 83/2014/NĐ-CP (NĐ 83), giá bán xăng dầu tiếp tục thực hiện theo cơ chế giá thị trường có sự quản lý của Nhà nước; tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối; giảm độ trễ của giá xăng dầu trong nước so với giá xăng dầu thế giới; minh bạch trong quản lý, điều hành giá xăng dầu trong nước cũng như cơ chế sử dụng Quỹ bình ổn giá...

Trong đó, tần suất tính giá xăng dầu đã được điều chỉnh thành 15 ngày thay vì 10 ngày như trước đây, chu kỳ tính giá cũng điều chỉnh thành 15 ngày thay vì 30 ngày như quy định cũ. Việc điều chỉnh này vẫn phù hợp với diễn biến của giá xăng dầu thế giới, giá xăng dầu trong nước được giữ ổn định trong thời gian dài hơn (khi giá xăng dầu thế giới có biến động tăng). Đồng thời, việc điều chỉnh chu kỳ tính giá cơ sở xuống 15 ngày còn giảm độ trễ với biến động giá thế giới, đặc biệt trong trường hợp giá xăng dầu thế giới giảm.

Cũng theo quy định tại NĐ 83, thời gian giữa hai lần điều chỉnh giá liên tiếp tối thiểu là 15 ngày đối với trường hợp tăng giá, tối đa là 15 ngày đối với trường hợp giảm giá. Khi các yếu tố cấu thành giá cơ sở biến động, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối được quyền điều chỉnh tăng giá trong biên độ cho phép và không hạn chế mức giảm, khoảng cách giữa hai lần giảm và số lần giảm.

Cùng với đó, biên độ biến động giá cơ sở cũng đã đươc điều chỉnh. Bộ Tài chính cho biết, gần đây, giá xăng dầu thế giới đã tăng cao hơn so với giá xăng dầu thế giới tại thời điểm năm 2009 (thời điểm xây dựng Nghị định số 84/2009/NĐ-CP). Do vậy, để phù hợp với biến động tăng của giá xăng dầu thế giới, tránh điều chỉnh tăng giá bán xăng dầu trong nước ở mức cao, tại NĐ 83 đã điều chỉnh giảm biên độ biến động giá cơ sở thấp hơn so với Nghị định số 84/2009/NĐ-CP ở mức 3%, thay vì 7% như trước.

Cụ thể trách nhiệm công khai, minh bạch của các bộ, ngành, DN

Song song với điều chỉnh các quy định khung, NĐ 83 cũng đã quy định cụ thể hơn trách nhiệm phải công khai, minh bạch của các bộ, ngành, DN kinh doanh xăng dầu đầu mối.

Cụ thể, Bộ Tài chính có trách nhiệm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giá; giám sát việc điều hành giá xăng dầu; hướng dẫn, giám sát việc trích lập, mức sử dụng Quỹ bình ổn giá (BOG) của thương nhân đầu mối; hướng dẫn phương pháp tính giá cơ sở, kiểm tra và giám sát việc thực hiện chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức.

Bộ Công thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính điều hành giá bán xăng dầu, điều hành trích lập và sử dụng Quỹ BOG xăng dầu thông qua cơ chế hoạt động của Tổ liên ngành điều hành giá xăng dầu. Khi có ý kiến khác nhau, Bộ Công thương quyết định và chịu trách nhiệm; trường hợp cần thiết, báo cáo Thủ tướng Chính phủ....

Thương nhân đầu mối có trách nhiệm công bố trên trang thông tin điện tử của thương nhân hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng về giá bán lẻ hiện hành; số trích lập, số sử dụng và số dư Quỹ BOG xăng dầu hàng tháng và trước mỗi lần điều chỉnh giá bán xăng dầu trong nước; điều chỉnh mức trích, mức sử dụng Quỹ BOG; công bố báo cáo tài chính trong năm tài chính khi đã được kiểm toán.

Riêng về Quỹ BOG xăng dầu, NĐ 83 đã quy định, Quỹ được thương nhân đầu mối hạch toán riêng bằng một tài khoản mở tại ngân hàng nơi thương nhân đầu mối có giao dịch và chỉ sử dụng vào mục đích ổn định thị trường, bình ổn giá xăng dầu theo quy định của pháp luật.

Việc quy định như vậy, theo Bộ Tài chính, đã khắc phục được những hạn chế trước đây nhằm thuận tiện hơn trong việc kiểm soát số dư Quỹ BOG; công khai, minh bạch hơn trong quá trình trích lập, quản lý Quỹ BOG do đã quy định rõ trách nhiệm báo cáo, công khai, giám sát, kiểm tra của các đơn vị liên quan (doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối, Bộ Tài chính, Bộ Công thương).

Như vậy, nếu như cả hai Nghị định số 84/2009/NĐ-CP và 83/2014/NĐ-CP của Chính phủ đều thống nhất nguyên tắc cơ bản là: "Giá bán xăng dầu được thực hiện theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước", NĐ 983 đã khắc phục được những nhược điểm, tồn tại của Nghị định 84/2009/NĐ-CP; đồng thời quán triệt thực hiện công khai, minh bạch trong điều hành giá và kinh doanh xăng dầu.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ phối hợp với Bộ Công thương kiên trì điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường có quản lý của Nhà nước theo quy định tại NĐ 83, Thông tư liên tịch số 39/2014/TTLT-BCT-BTC của Liên Bộ Công thương – Tài chính; tiếp tục thực hiện công khai, minh bạch trong điều hành giá; trong quản lý và sử dụng Quỹ BOG.

Đồng thời, tùy theo diễn biến của thị trường thế giới chủ động, linh hoạt điều hành giá xăng dầu trong nước đồng bộ với các biện pháp về giá, Quỹ BOG để bình ổn giá xăng dầu phù hợp với quy định, góp phần thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đảm bảo hài hòa lợi ích người tiêu dùng, doanh nghiệp và cân đối ngân sách nhà nước./.

Hoàng Lâm