Blue-chips đang bị vạ lây?

Thay đổi giá bất ngờ nhất chính là ở các cổ phiếu blue-chips. VN30-Index cuối phiên sáng giảm nhẹ 0,29%, vẫn có 11 cổ phiếu tăng giá. Đột nhiên ngay phiên chiều hàng loạt mã quay đầu giảm. Càng về cuối phiên lực bán càng mạnh. Đến mức như GAS là một trong những trụ cực khỏe buổi sáng, cũng có lúc giảm xuống tới giá sàn. Kết phiên VN30-Index giảm 2,95% với duy nhất VCB tăng, 29 mã giảm trong đó 5 mã sàn.

Cổ phiếu blue-chips là những mã biến động hẹp trong thời gian dài. Trừ số ít cổ phiếu có sóng, còn lại hầu như không lời lãi gì. Do đó việc sụt giảm 1 phiên dẫn tới giải chấp bán bằng mọi giá là không có. Thêm nữa nhu cầu cắt lỗ đến mức bán tháo rất hiếm khi xảy ra ở blue-chips. Thế nhưng những gì thể hiện chiều nay đích thị là bán bằng mọi giá.

Diễn biến phiên giao dịch VN-Index

Nguyên nhân có thể là các nhà đầu tư cầm cố blue-chips để lấy tiền đầu cơ cổ phiếu nhỏ đang gặp rắc rối. Nhóm blue-chips được nắm giữ dài hạn và nhiều tháng qua không tiến triển gì. Việc cầm cố blue-chips để có vốn đầu cơ là việc bình thường. Rủi ro bất ngờ chính là việc sóng đầu cơ kết thúc quá nhanh lại mất thanh khoản đột ngột. Công ty chứng khoán thực hiện bán giải chấp tài sản để thu hồi tiền vay, nghĩa là bán bất cứ thứ gì được dùng làm tài sản ký quỹ, trong đó có cổ phiếu blue-chips.

Đà giảm quá mạnh ở các cổ phiếu blue-chips bất kể là trước đó tăng hay giảm cho thấy bên bán đã xả hàng không quan tâm đến giá. VRE, SSI, KDH, GVR và POW là các cổ phiếu trong rổ VN30 giảm hết biên độ. Số còn lại khoảng 20 mã khác giảm từ 6% tới 1% giá trị.

Các cổ phiếu đầu cơ dĩ nhiên là thiệt hại nặng hơn, vì ngoài chuyện cổ phiếu đó có được ký quỹ hay không thì áp lực bán tháo tự thân đã có từ tuần trước. HoSE hôm nay chứng kiến 125 cổ phiếu giảm kịch biên độ. Số mã giảm trên 2% lên tới 260 mã. Đây là thiệt hại quá lớn trong một ngày.

VN-Index dưới sức ép mạnh của các blue-chips cũng bị bán tháo, đã đóng cửa với mức giảm 2,89% và cả sàn này chỉ còn 49 mã tăng giá nhưng 446 mã giảm. Rất ít nhà đầu tư không bị thiệt hại trong phiên hoảng loạn hôm nay.

Lối thoát

Việc các blue-chips bị bán tháo tuy gây nên những biến động trên thị trường, nhưng thực ra là lối thoát cho tình thế hiện tại. Rủi ro ở các cổ phiếu đầu cơ đang lan sang các blue-chips và cần có sự cắt bỏ. Nếu việc bán giải chấp cổ phiếu blue-chips giải quyết được vấn đề thì cũng là điều có lợi cho thị trường.

Phiên sụt giảm sốc hơn 43 điểm hôm nay không đi kèm với thông tin bất lợi đột biến nào. Thị trường đang trong trạng thái rất tốt, kết quả kinh doanh quý 4 đang tới gần, chứng khoán thế giới cũng không biến động gì lớn. Do vậy cú sốc này không phải các yếu tố tác động bên ngoài.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài hôm nay cũng ổn định, khối này mua ròng 201 tỷ đồng. Tổng giá trị mua của khối này ở HoSE khoảng 1,79 ngàn tỷ đồng, tương đương 5,7% tổng giá trị giao dịch sàn này. Như vậy khối ngoại không gây áp lực gì rõ ràng. Tuần trước cổ phiếu HoSE còn được nhà đầu tư nước ngoài mua ròng 675 tỷ đồng.

Vấn đề còn lại chính là nhà đầu tư trong nước, mà tâm điểm là cú đảo chiều của làn sóng đầu cơ. Áp lực này cần được giải tỏa trước khi thị trường có thể về trạng thái cân bằng. Rất nhiều nhà đầu cơ ăn bằng lần trong giai đoạn trước đang phải trả học phí quá đắt khi không biết quản lý rủi ro.