Giải ngân đầu tư công chậm là điểm nghẽn mới trong tăng trưởng

Hoàng Yến
Giải ngân đầu tư công chậm là điểm nghẽn mới trong tăng trưởng. Trong đó, nguyên nhân giải ngân chậm có yếu tố chủ quan của con người, bộ máy vẫn là khâu quyết định. Đây là một trong các nhận định của đại biểu Quốc hội được nêu trong phiên thảo luận tại Quốc hội sáng 28/10.
aa
Quảng Trị: Điều chuyển vốn 7 dự án đầu tư công chậm giải ngân Giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm 10 tháng mới giải ngân được trên 51% kế hoạch vốn đầu tư công

Sáng 28/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước.

Sợ trách nhiệm, sợ sai thì khó thúc đẩy xã hội phát triển

Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Tạ Thị Yên (Điện Biên) cho rằng tiến độ giải ngân các chương trình, dự án cho thấy rõ đây là điểm nghẽn mới trong tăng trưởng, khi một trong các kênh phục hồi kinh tế quan trọng, là kích cầu đầu tư, chưa phát huy được hiệu quả tích cực của nó như đã được thiết kế và kỳ vọng. Theo đại biểu, nguyên nhân giải ngân chậm có yếu tố chủ quan của con người, bộ máy vẫn là khâu quyết định.

“Tôi không đồng tình với suy nghĩ của cán bộ “thà đứng trước hội đồng kỷ luật, còn hơn đứng trước hội đồng xét xử”. Từ chủ trương chính sách hết sức đúng đắn của Đảng, Quốc hội thể chế hóa, luật hóa, Chính phủ đã điều hành rất quyết liệt, nhưng cấp cơ sở thì tâm lý “e ngại”, “sợ sai”, “đùn đẩy”, “sợ trách nhiệm”… như vậy thì làm sao có thể thúc đẩy xã hội phát triển”- đại biểu nêu quan điểm.

Tạ Thị Yên

Đại biểu Tạ Thị Yên (Điện Biên)

Theo đại biểu, Quốc hội đã khẩn trương làm ngày, làm đêm để các chủ trương, chính sách mới sớm đi vào cuộc sống, góp phần tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên kết quả đạt được còn rất xa so với kỳ vọng, mục tiêu, nhiệm vụ được thiết kế trong chính sách kèm theo nguồn lực tài chính công.

Nhắc lại, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần phê bình hiện tượng này và đã từng nói thẳng: “ai không làm thì đứng sang một bên”- đại biểu đoàn Điện Biên đề nghị Chính phủ cần siết chặt hơn nữa kỷ luật hành chính, kỷ cương công vụ, đánh giá cán bộ theo kết quả công việc cụ thể. Nếu cán bộ không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, thực hiện không hiệu quả thì cần xem xét lại việc bố trí cán bộ, thuyên chuyển, bố trí công việc khác phù hợp hơn với năng lực sở trường.

Ghi nhận và đồng tình cao với những kết quả đạt được trong điều kiện nhiều khó khăn, thách thức của năm 2022, đại biểu Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh) cũng chỉ rõ những hạn chế trong chậm giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện chính sách tài khóa tiền tệ… Theo đại biểu, nguyên nhân chủ yếu là do việc ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện còn chậm, chưa đồng bộ, công tác phân bổ vốn giao vốn còn chậm dẫn đến độ trễ của chính sách quá dài. Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ có giải pháp để khắc phục, đẩy nhanh tiến độ, chất lượng ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các chương trình mục tiêu, rút ngắn thời gian phân bổ vốn giao vốn.

Áp lực giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia rất lớn

Quan tâm đến tình hình triển khai thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) nêu rõ các chương trình này có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, sớm triển khai đi vào cuộc sống ngày nào thì cử tri và nhân dân miền núi sớm được hưởng lợi từ các chương trình ngày đó.

Tuy nhiên, thời gian thực hiện chương trình là 5 năm, đến nay đã 2 năm trôi qua, việc thực hiện còn chậm, nhiều báo cáo tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư 9 tháng năm 2022 mới đạt 2,86% và điều này sẽ tạo áp lực cho những năm cuối của giai đoạn, khó khăn trong thực hiện ở địa phương.

Để triển khai các chương trình, Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành 66 văn bản quản lý và phân bổ nguồn lực tổ chức thực hiện. Tính cả văn bản điều hành và văn bản giải đáp các vướng mắc, khó khăn của địa phương là 118 văn bản. Tuy nhiên, việc ban hành một số văn bản còn chậm, có văn bản hướng dẫn còn quy định nguyên tắc chung chung, chưa bao quát, đánh giá hết tình hình ở địa phương.

Giải ngân đầu tư công chậm là điểm nghẽn mới trong tăng trưởng
Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu)

Ngoài ra, một số nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chưa có hướng dẫn thực hiện; có chương trình việc xây dựng phương án phân bổ vốn ngân sách trung ương năm 2022 còn chậm, chưa đúng với yêu cầu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Từ thực tế này, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách đã ban hành để sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn thực hiện đảm bảo đồng bộ, thống nhất. Đồng thời, tăng cường việc giao trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh trong tổ chức thực hiện những nhiệm vụ cụ thể, chỉ trình HĐND cấp tỉnh những nội dung thuộc về cơ chế, chính sách; cho phép kéo dài thời gian giải ngân vốn năm 2022 và trung chỉ đạo quyết liệt hơn nữa từ trung ương đến cơ sở.

Dự kiến chiều 28/10, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng sẽ trả lời, giải trình một số vấn đề liên quan đến đầu tư công.

Giải trình tại phiên họp về nội dung giải ngân đầu tư công, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho biết, các chương trình mục tiêu quốc gia tính đến thời điểm hiện nay được đánh giá là chậm do nhiều nguyên nhân.

Nguyên nhân khách quan là do Chương trình mục tiêu là chương trình mới, nhiều đối tượng, nhiều dự án cũng nhỏ lẻ, manh mún; quy trình, thủ tục theo các quy định của pháp luật cũng phức tạp.

Về chủ quan, việc ban hành văn bản ở các bộ, ngành, địa phương mặc dù đã có chỉ đạo phối hợp, tuy nhiên cũng có những nội dung chưa được kịp thời; công tác chỉ đạo ở các địa phương chưa thực sự quyết liệt…

Nêu một số giải pháp trong thời gian tới, Bộ trưởng Hầu A Lềnh cho biết, Ủy ban Dân tộc sẽ tham mưu cho Chính phủ kịp thời cập nhật những khó khăn để đề xuất xử lý; tăng cường có cách kiểm tra, giám sát, chỉ đạo của các ban, bộ, ngành trung ương; tăng cường phát huy vai trò người đứng đầu của các cấp, địa phương trong quá trình tổ chức triển khai.

Theo Bộ trưởng Hầu A Lềnh, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi là chương trình lớn, khó, địa bàn rộng, cần sự quan tâm chỉ đạo của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận chung tay của toàn xã hội. Do vậy, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc đề nghị Quốc hội, các đại biểu Quốc hội tiếp tục quan tâm, chia sẻ và tăng cường giám sát đối với Chính phủ, các bộ, ngành địa phương để chương trình triển khai có hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia: Đòn bẩy thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng

Giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia: Đòn bẩy thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng

Năm 2026 mở đầu cho việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, với kỳ vọng tạo bước đột phá trong phát triển khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, qua đó thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn - một trong những mục tiêu xuyên suốt của Đảng và Chính phủ để không ai bị bỏ lại phía sau.
Bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương nhiệm kỳ 2026 - 2031 đi vào hoạt động chậm nhất ngày 1/4/2026

Bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương nhiệm kỳ 2026 - 2031 đi vào hoạt động chậm nhất ngày 1/4/2026

Thủ tướng Chính phủ đề nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy chỉ đạo Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã trình phê chuẩn chức vụ Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp xã chậm nhất ngày 31/3/2026, để bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương nhiệm kỳ 2026 - 2031 đi vào hoạt động chậm nhất ngày 1/4/2026.
Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhằm đảm bảo an ninh năng lượng

Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhằm đảm bảo an ninh năng lượng

Chiều 17/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm việc với Tổ công tác về an ninh năng lượng về các giải pháp tiếp tục đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước tác động của xung đột ở Trung Đông.
Thành lập Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch và thể chế hành chính sau sáp nhập

Thành lập Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch và thể chế hành chính sau sáp nhập

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 445/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 thành lập Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch và thể chế hành chính sau sáp nhập. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng làm Tổ trưởng Tổ công tác.
Ông Nguyễn Mạnh Quyền được chỉ định giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên

Ông Nguyễn Mạnh Quyền được chỉ định giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên

Sáng 17/3, Tỉnh ủy Hưng Yên tổ chức Hội nghị triển khai Quyết định của Bộ Chính trị về công tác cán bộ. Ông Nguyễn Mạnh Quyền được điều động, phân công, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Khai trương Nền tảng Điều hành tập trung của Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân 2 cấp TP. Hà Nội

Khai trương Nền tảng Điều hành tập trung của Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân 2 cấp TP. Hà Nội

Sáng 17/3, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và Hội đồng Nhân dân (HĐND) TP. Hà Nội tổ chức Lễ ra mắt Nền tảng Điều hành tập trung của Đoàn ĐBQH và HĐND 2 cấp Thành phố với chủ đề “Một điểm đến của mọi nhiệm vụ”. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 17/3/2026 về việc điều động, bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhiệm kỳ 2021 - 2026 giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI dự kiến công bố ngày 22/3

Kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI dự kiến công bố ngày 22/3

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 bước đầu đã thành công rất tốt đẹp, với nhiều kết quả tích cực. Dự kiến sáng 22/3, Hội đồng bầu cử quốc gia sẽ họp rà soát lần cuối và công bố kết quả bầu cử.
Xem thêm