Cán bộ Hải quan và Bộ đội biên phòng phối hợp kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. Ảnh: Xuân Hương

đối với hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) ngay tại một số cửa khẩu trọng điểm, có lưu lượng hàng hóa lớn. Đề xuất này bước đầu đã nhận được sự đồng thuận của cơ quan hải quan cửa khẩu và cộng đồng doanh nghiệp (DN).

Giảm áp lực cho hải quan cửa khẩu

Ông Nguyễn Bảo Ngọc, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Tân Thanh, Cục Hải quan Lạng Sơn đánh giá, việc cơ quan hải quan triển khai đơn vị kiểm định hải quan đặt tại một số địa bàn có lưu lượng hàng hóa lớn như Lạng Sơn để KTCN hàng hóa sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho cơ quan quản lý nhà nước và DN. Hàng hóa sẽ được thông quan nhanh chóng khi được kiểm tra và cho kết quả ngay tại cửa khẩu.

Ông Ngọc cho biết, hiện nay cơ quan hải quan chịu nhiều áp lực trong việc thông quan. Lượng hàng hóa qua cửa khẩu Tân Thanh vào khoảng hơn 100 xe/ngày với hơn 1.000 tấn sản phẩm, có ngày cao điểm lên tới gần 200 xe (tương đương 2.000 tấn hàng). Trong đó, có nhiều mặt hàng phải thực hiện KTCN về kiểm dịch thực vật, an toàn vệ sinh thực phẩm với hàng nông sản, các thực phẩm chế biến sẵn… Tuy nhiên, cơ quan kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm đặt tại cửa khẩu chỉ có thể lấy mẫu và kiểm tra nhanh đối với một số sản phẩm, còn lại nhiều sản phẩm có độ khó cao như bao bì chứa thực phẩm, DN phải đưa mẫu về Hà Nội giám định. Thời gian để có thông báo kết quả KTCN của DN thường phải mất 20 ngày. Nếu chậm thông quan hàng cho DN có thể dẫn đễn việc ùn ứ hàng hóa tại cửa khẩu, gây bức xúc cho DN.

“Chi cục kiểm định hải quan được trang bị phòng thí nghiệm hiện đại và các trạm kiểm định di động có thể linh hoạt di chuyển đến các khu vực cửa khẩu vùng biên giới để thực hiện kiểm tra chất lượng; lấy mẫu và thực hiện kiểm tra ngay tại cửa khẩu. Như vậy, kể cả những hàng hóa đòi hỏi độ khó cao như sắt thép xây dựng, bao bì chứa thực phẩm..., sẽ được cơ quan hải quan kiểm tra và cho kết quả kiểm định tại cửa khẩu, qua đó có thể thông quan ngay hàng hóa cho DN...”, ông Ngọc nói.

Đồng thuận với quan điểm này, đại diện Chi cục Hải quan Móng Cái, Cục Hải quan Quảng Ninh cho biết, lượng hàng hóa phải thực hiện KTCN qua cửa khẩu Móng Cái rất lớn, tập trung vào mặt hàng sắt thép, gỗ, máy móc thiết bị vận tải, thiết bị hầm lò…, chiếm từ 5% - 7% kim ngạch XNK.

Hiện nay có nhiều mặt hàng DN phải đưa mẫu về Hải Phòng, Hà Nội để thực hiện KTCN. Do đó, để tạo thuận lợi cho DN, cơ quan hải quan đã áp dụng phương pháp quản lý rủi ro trong hoạt động XNK, cho phép DN có quá trình chấp hành tốt pháp luật và nghĩa vụ thuế với Nhà nước được phép đưa hàng về bảo quản trong thời gian đợi chứng nhận của cơ quan quản lý chuyên ngành. Tuy nhiên cách làm này cũng tạo ra áp lực cho cơ quan hải quan khi phải quản lý và thường xuyên theo dõi số lượng tờ khai “treo” trên hệ thống. Cơ quan hải quan phải bám sát và nhắc nhở những DN này nộp giấy chứng nhận KTCN đúng thời hạn (trong vòng 30 ngày), để được chính thức thông quan hàng hóa.

DN mong muốn thông quan nhanh hàng hóa

Đón nhận thông tin cơ quan hải quan sẽ tham gia KTCN tại cửa khẩu, trao đổi với phóng viên TBTCVN, chị Trần Bích Hồng, Công ty Dương Hoàng Yến hoạt động XNK qua cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn chia sẻ: Hiện nay, để nhập khẩu cho 1 lô hàng hoa quả khô, DN phải đưa mẫu về Hà Nội để thực hiện thủ tục KTCN, chờ kết quả mất 1 ngày rồi đưa về Lạng Sơn nhận hàng. Điều này rất bất tiện và làm tăng chi phí của DN.

“Việc cơ quan KTCN nhà nước hay cơ quan hải quan có đủ năng lực lấy mẫu xét nghiệm và cho kết quả ngay tại cửa khẩu là điều DN rất mong muốn. Như vậy, DN có thể đa dạng hóa được mặt hàng nhập khẩu, nâng cao khả năng kinh doanh…”, chị Hồng hưởng ứng.

Ông Nguyễn Văn Hùng, đại diện Công ty TNHH một thành viên sản xuất và lắp ráp Thắng Lợi hoạt động XNK qua cửa khẩu Móng Cái, Quảng Ninh cũng cho rằng, do các cơ quan quản lý chuyên ngành không có điều kiện, năng lực lấy mẫu và KTCN ngay tại cửa khẩu nên việc thực hiện thủ tục KTCN rất vất vả làm gia tăng chi phí cho DN.

Ông Hùng dẫn chứng, với các mặt hàng nhập khẩu đồ chơi, thiết bị hầm mỏ, ô tô…, DN phải thực hiện nhiều thủ tục từ khi đăng ký mẫu mã với cơ quan quản lý chuyên ngành, mở tờ khai, lấy mẫu và có kết quả KTCN thường phải mất từ 20 đến 30 ngày/lô hàng. Nếu trường hợp có sai sót về hồ sơ giấy tờ phải bổ sung, DN phải chi phí tiền bạc, thời gian đi lại từ Quảng Ninh đến Hà Nội, Hải Phòng để hoàn thiện thủ tục. Đó là chưa kể chi phí phải lưu kho lưu bãi hàng hóa tại cửa khẩu trung bình là 1,5 triệu đồng/container/ngày; nếu là container của hãng tàu biển, DN phải bỏ ra chi phí 2,2 triệu đồng/container/ngày. “Việc cơ quan hải quan tham gia KTCN tại cửa khẩu sẽ mang lại nhiều lợi ích cho DN về chi phí tiền bạc, thời gian và giúp DN nâng cao hiệu quả sản xuất…”, ông Hùng bày tỏ.

Tuấn Hải