Cán bộ thuế Chi cục Long Biên - Hà Nội hỗ trợ người nộp thuế

Hạn chế tình trạng DN lợi dụng tiền thuế

Theo ý kiến của Bộ Tài chính - cơ quan soạn thảo, việc sửa quy định về tỷ lệ tính tiền chậm nộp thuế nhằm phù hợp với tình hình thực tế sản xuất kinh doanh của người nộp thuế.

Theo quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành: Người nộp thuế chậm nộp tiền thuế so với thời hạn quy định, thời hạn gia hạn nộp thuế, thời hạn ghi trong thông báo của cơ quan quản lý thuế, thời hạn trong quyết định xử lý của cơ quan Thuế phải nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp theo mức lũy tiến 0,05%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp đối với số ngày chậm nộp không quá 90 ngày; 0,07%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp đối với số ngày chậm nộp vượt quá thời hạn 90 ngày.

Đồng thời, tại Khoản 1 Điều 106 Luật Quản lý thuế hiện hành quy định mức xử phạt 0,05%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.

Về bản chất, khoản tiền chậm nộp thuế với mức tỷ lệ 0,05%/ngày là khoản lãi do chậm nộp tiền thuế. Tỷ lệ tính tiền chậm nộp được quy định cố định và đã có sự điều chỉnh qua các thời kỳ với tham chiếu đến lãi suất ngân hàng. Có thời gian tỷ lệ này cao hơn lãi suất ngân hàng nhưng cũng có thời gian thì lại thấp hơn lãi suất ngân hàng (mức tỷ lệ 0,05%/ngày tương ứng với khoảng 18%/năm; trong khi lãi suất ngân hàng giai đoạn 2011 - 2012 là 16 - 20%/năm, giai đoạn 2013 - 2014 là 11 - 12%/năm và năm 2015 là 9,5 - 10,5%/năm).

Khi triển khai trên thực tế, có một bất cập là các DN lợi dụng tiền thuế của Nhà nước, sử dụng tiền thuế thay vì vay ngân hàng thủ tục phức tạp, phải có tài sản đảm bảo khoản vay.

Để giải quyết, khi xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các Luật về thuế, Bộ Tài chính đã đưa ra đề nghị sửa lại quy định về tỷ lệ tính tiền chậm nộp theo hướng không quy định mức cụ thể mà quy định mức phạt chậm nộp bằng 120% mức lãi suất cho vay bình quân năm trước liền kề loại kỳ hạn 1 năm của 4 ngân hàng thương mại có doanh số cho vay lớn nhất do Bộ Tài chính công bố hàng năm tính trên số tiền thuế chậm nộp.

Theo Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính, ông Phạm Đình Thi, khi đưa đề xuất này ra xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan soạn thảo nhận được nhiều luồng ý kiến khác nhau. Một nhóm ý kiến nhất trí điều chỉnh lại mức phạt tiền chậm nộp, tuy nhiên nhóm này đề nghị nâng lên mức 150%, tương đương với quy định áp dụng mức lãi suất nợ quá hạn của các tổ chức tín dụng hiện nay.

Luồng ý kiến còn lại cho rằng việc điều chỉnh lại mức phạt tiền chậm nộp thuế trên còn thiếu cụ thể, không minh bạch và khó thực hiện. Trường hợp do mức phạt tiền chậm nộp 0,05% (tương đương với khoảng 18,5% lãi suất ngân hàng) theo quy định hiện hành là quá cao, gây khó khăn cho doanh nghiệp thì đề nghị xem xét giảm mức phạt tiền chậm nộp thuế từ 0,05% xuống còn 0,03%. Sau khi phân tích, đánh giá, Chính phủ đã tiếp thu theo phương án điều chỉnh quy định về tỷ lệ tính tiền chậm nộp thuế tại Luật Quản lý thuế bằng 0,03%/ngày.

Không tính tiền chậm nộp

Ngay từ đầu năm 2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 12/2015/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế và sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định về thuế. Trên cơ sở quy định của Nghị định và yêu cầu quản lý, cải cách thủ tục hành chính, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 26/2015/TT-BTC. Tuy nhiên, nhiều cơ quan thuế kiến nghị giải thích rõ về trình tự, thủ tục không tính tiền chậm nộp được quy định tại Thông tư 26.

Cụ thể, tại Tiết b Điểm 3 Khoản 10 Điều 2 Thông tư 26 quy định: “Cơ quan thuế ban hành quyết định về việc kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế, thời gian kiểm tra tối đa là 3 ngày làm việc. Sau khi kiểm tra, cơ quan thuế xác định: Nếu người nộp thuế thuộc trường hợp không phải nộp tiền chậm nộp thì cơ quan thuế ban hành thông báo về việc người nộp thuế không phải nộp tiền chậm nộp thuế.

Nếu người nộp thuế thuộc trường hợp phải nộp tiền chậm nộp thì cơ quan thuế ban hành thông báo về việc người nộp thuế phải nộp tiền chậm nộp thuế (tiền thuế nợ, tiền phạt và tiền chậm nộp) và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo quy định của pháp luật.”

Về việc này, sau khi xin ý kiến và được sự đồng ý của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế đã cho biết, quy định này được hiểu là sau khi kiểm tra, nếu người nộp thuế thuộc trường hợp không phải nộp tiền chậm nộp thì cơ quan thuế ban hành thông báo chấp nhận không tính tiền chậm nộp. Thông báo do thủ trưởng cơ quan thuế ký, tại phần nơi nhận của thông báo sẽ được gửi cho người nộp thuế để biết; bộ phận kê khai - kế toán thuế và các bộ phận có liên quan khác để thực hiện điều chỉnh tiền chậm nộp cho người nộp thuế./.

Đức Minh