Cán bộ hải quan bắt giữ lô hàng 34 kg sừng tê giác tại sân bay Nội Bài. Ảnh: Thu Hương

Bằng chứng là ngày càng có nhiều vụ buôn lậu hàng hóa có giá trị cao bị phát hiện. Để rõ hơn về thực trạng này, phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Khánh Quang, Phó cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan.

PV: Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến cho đường hàng không vẫn luôn là điểm “nóng” về các vụ buôn hàng cấm?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Đường hàng không được các đối tượng liều lĩnh lựa chọn bởi ưu thế nổi bật là đáp ứng được yếu tố vận chuyển nhanh, vận chuyển xa.

Thời gian qua, lực lượng hải quan đã chủ trì, phối hợp với lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ, xử lý nhiều vụ buôn lậu sản phẩm động vật hoang dã lớn, có lô hàng lên đến gần chục tỷ đồng tại sân bay Nội Bài, sân bay Tân Sơn Nhất.

Không chỉ hàng quốc cấm, gần đây cơ quan hải quan còn phát hiện những lô hàng có trị giá cao cũng được các đối tượng buôn lậu liều lĩnh vận chuyển về Việt Nam. Chẳng hạn như ngày 15/10, lực lượng hải quan vừa bắt giữ buôn lậu 1.157 chiếc iphone các loại, tại sân bay Nội Bài, Hà Nội… Ngày 25/9, Chi cục Hải quan quốc tế Tân Sơn Nhất cũng phát hiện, bắt giữ lô hàng hơn 250 chiếc điện thoại iphone đời mới (iphone Xs) trị giá ước tính 6,5 tỷ đồng, được vận chuyển từ trái phép từ Mỹ về Việt Nam.

Ông Nguyễn Khánh Quang

PV: Các vụ vận chuyển hàng cấm như sừng tê giác, ngà voi, vảy tê tê, ma túy, hàng tiêu dùng có giá trị cao như mỹ phẩm, điện thoại iphone… liên tục được cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ. Phải chăng đó là những dấu hiệu cho thấy buôn lậu đang gia tăng qua đường hàng không thưa ông?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Nhìn nhận sự gia tăng hay không…, nếu đánh giá trong một thời điểm sẽ chưa thực sự chính xác.

Qua theo dõi tình hình năm 2018, số vụ việc do cơ quan hải quan phát hiện bắt giữ tính đến thời điểm này giảm 10 vụ so với năm trước. Tuy nhiên, chúng tôi đánh giá tình hình buôn lậu hàng hóa qua đường hàng không vẫn nóng, đặc biệt là sản phẩm động vật hoang dã với số lượng lớn. Đã xuất hiện những thủ đoạn buôn lậu mới, liều lĩnh, táo tợn hơn trước. Các đối tượng gửi hàng về Việt Nam khai báo là hàng tạp hóa, nếu bị phát hiện, chủ hàng bên phía Việt Nam sẽ từ chối nhận hàng, coi như hàng gửi sai địa chỉ…; chứng từ khai báo với cơ quan hải quan rất chung chung mập mờ.

Đối với mặt hàng ma túy, trước đây khi các đối tượng trực tiếp vận chuyển hàng thường liều lĩnh cho vào bao cao su, nuốt vào bụng; pha trộn vào mỹ phẩm, thực phẩm, thậm chí là mắm tôm; thấm vào chăn, ga gối… và khi bị bắt sẽ dẫn tới khả năng vỡ cả một đường dây. Tuy nhiên, thủ đoạn buôn hàng cấm hiện đã thay đổi rất nhiều. Các đối tượng đã tìm cách cho hàng đi riêng, phân công người theo dõi và đón nhận lô hàng ở một cự ly an toàn. Có dấu hiệu bị phát hiện, đối tượng sẽ bỏ hàng để thoát thân…

PV: Ông đánh giá thế nào về các biện pháp đang được cơ quan chức năng triển khai kiểm soát, ngăn chặn vi phạm qua đường hàng không hiện nay?

Ông Nguyễn Khánh Quang: Việt Nam là điểm kết nối giao thương hàng hóa quan trọng trong khu vực, cũng là điểm trung chuyển hàng cấm.

Trên thực tế, thủ đoạn buôn lậu qua đường hàng không rất đa dạng và tinh vi như đã nói ở trên, khiến cho cơ quan chức năng rất khó phát hiện, bắt giữ, xử lý đến cùng vụ việc.

Để ngăn chặt có hiệu quả tình hình buôn lậu, các lực lượng chức năng cần phải nâng cao khả năng nghiệp vụ, đầu tư trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật soi chiếu, giám sát hiện đại đáp ứng yêu cầu thực tế. Theo chúng tôi đánh giá thì quan trọng hơn cả là sự hợp tác của các quốc gia đang là điểm “nóng” buôn hàng cấm trên con đường từ nơi xuất phát đến nơi tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa của khu vực và thế giới. Điển hình như sản phẩm động vật hoang dã (ngà voi, vảy tê tê, sừng tê giác) thường xuất phát từ châu Phi và qua nhiều quốc gia về Việt Nam…

PV: Xin cảm ơn ông!

Hải Linh (thực hiện)