PV: Thưa ông, nếu tính theo thu nhập bình quân của người Việt Nam là 1.900 USD/người/năm, thì lãi suất của gói 30.000 tỷ ở mức nào và kéo dài trong thời gian bao lâu để nhiều người dân có thể mua được nhà ở xã hội?
Ông Nguyễn Trí Hiếu: Ở Mỹ hiện nay, mức lãi suất cho người dân mua nhà là gần 4% trong 30 năm. Bởi vậy, nếu như Chính phủ Việt Nam kéo mức lãi suất gói 30.000 tỷ xuống 3,5% cũng là điều hợp lý để hỗ trợ người mua nhà một cách đắc lực.
Như vậy, nếu mua căn nhà 1 tỷ, ngân hàng cho vay 700 triệu với mức lãi suất 3,5%/năm trong vòng 20 năm thì mỗi tháng người mua nhà phải trả là 4 triệu đồng/tháng, so với mức thu nhập trung bình của người Việt Nam là 3,5 triệu đồng/tháng thì vẫn cao.
| ||||||||||||||||
Như vậy, phải kéo dài thời gian lên 30 năm, thì mỗi tháng người mua nhà phải trả 3 triệu đồng cả gốc và lãi. Tuy nhiên, mức lãi suất 3,5% phải là cố định trong suốt thời gian vay và về lâu về dài, phải cố gắng để thu nhập của người Việt Nam phải tăng lên.
PV: Như hiện nay, nguồn vốn của các ngân hàng chủ yếu là vốn ngắn hạn nên việc ấn định mức lãi suất 3,5%/năm trong nhiều năm là rất khó thực hiện. Có cách nào để các ngân hàng có được nguồn vốn với mức lãi suất tốt trong dài hạn, thưa ông?
Ông Nguyễn Trí Hiếu: Để chính sách của mình được thực thi hiệu quả, thì không có cách nào khác là Chính phủ phải ra tay giúp các ngân hàng có được nguồn vốn tốt.
Tức là, nếu muốn cho người dân vay mua nhà ở xã hội với mức lãi suất 3,5% và cố định trong 30 năm, thì Chính phủ phải giúp cho các ngân hàng có được nguồn vốn có mức lãi suất dưới 3,5% và cố định trong 30 năm, bằng cách phát hành Trái phiếu Chính phủ dài hạn.
PV: Vậy theo ông Chính phủ nên làm thế nào để có thể phát hành trái phiếu dài hạn được thành công?
Ông Nguyễn Trí Hiếu: Việc phát hành trái phiếu Chính phủ trong dài hạn phụ thuộc vào sự phát triển của thị trường vốn, là thị trường có khả năng cho vay trong trung và dài hạn từ 12 tháng trở lên.
Việt Nam muốn cho vay dài hạn thì phải khai thác thị trường vốn là thị trường cho vay dài hạn. Dòng vốn vào thị trường này là dòng vốn của các nhà đầu tư trong dài hạn, chẳng hạn như các hãng bảo hiểm. Để từ đó, Chính phủ đẩy những nguồn vốn đó sang các ngân hàng thương mại, từ đó các ngân hàng thương mại mới có vốn dài hạn để có thể cho vay trong dài hạn.
Để có thể phát triển được thị trường vốn, Chính phủ phải có khung pháp lý tốt nhằm khuyến khích và kêu gọi các nhà đầu tư dài hạn, các quỹ đầu tư, các hãng bảo hiểm trong nước và nước ngoài, trong đó Chính phủ đóng vai trò quan trọng bằng việc phát hành trái phiếu trung và dài hạn.
PV: Việc hạ lãi suất gói 30.000 tỷ xuống 3,5% và kéo dài trong 30 năm có thể thực hiện ngay được không trong bối cảnh thị trường vốn hiện nay?
Ông Nguyễn Trí Hiếu: Hiện nay một số ngân hàng có lãi suất rất thấp cho người mua nhà, chẳng hạn 5%/năm nhưng chỉ cho năm đầu, lãi suất sẽ được điều chỉnh, có nghĩa là thả nổi cho những năm sau. Vì thế với gói 30.000 tỷ, nếu chỉ áp dụng mức lãi suất 3,5%/năm trong một năm đầu, sau đó lại điều chỉnh thì rất nguy hiểm cho cả người vay và ngân hàng.
Một khi người vay không thể trả nợ, vì lãi suất được điều chỉnh tăng cao, sẽ buộc ngân hàng phải siết nợ và món nợ đó lại trở thành nợ xấu, dẫn đến thiệt hại cho ngân hàng. Do vậy, việc gì có thể làm ngay được thì nên làm, vừa hạ lãi suất gói 30.000 tỷ đồng thời tạo hành lang pháp lý cho thị trường vốn phát triển.
Việc hạ lãi suất xuống 3,5%/năm, nếu như chưa thể kéo dài trong 30 năm thì có thể kéo dài trong 20 năm và nên áp dụng mức lãi suất 3,5% cố định trong càng nhiều năm càng tốt, tối thiểu nhất là 10 năm.
Các ngân hàng có thể làm được điều này vì nó phụ thuộc vào khả năng quản lý dòng tiền của các ngân hàng.
Dù vốn của các ngân hàng là vốn ngắn hạn, nhưng một phần của vốn ngắn hạn đó (thông thường thì vào khoảng 10-20% tổng nguồn vốn huy động) có thể xem như vốn dài hạn khi lúc nào cũng có phần lõi tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng nằm trong ngân hàng, để ngân hàng có thể xem như nguồn vốn cố định cho việc tài trợ dài hạn.
Chính phủ thông qua NHNN có thể cấp vốn và ấn định mức lãi suất cố định cho các ngân hàng thực hiện gói 30.000 tỷ trong 10 năm.
PV: Xin cảm ơn ông!
Hà Anh (thực hiện)
