Ông Kevin McCarthy (ở giữa), trước đó đã dự đoán dự luật sẽ được Hạ viện Mỹ thông qua "áp đảo". Ảnh: AP

Thỏa thuận là tin tốt cho người dân và nền kinh tế Mỹ

Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 314 - 117 vào cuối ngày thứ Tư (31/5, giờ Mỹ) để thông qua dự luật, sau khi 165 đảng viên Đảng Dân chủ đứng về phía 149 đảng viên Cộng hòa và cho phép ông McCarthy ngăn chặn một cuộc nổi loạn từ một số thành viên trong đảng của chính ông.

Cuối cùng, 71 đảng viên Cộng hòa đã bỏ phiếu chống lại dự luật này, nhiều người trong số họ là thành viên của House Freedom Caucus (nhóm các thành viên có quan điểm cực hữu của đảng Cộng hòa) theo đường lối cứng rắn. Dự luật hiện sẽ được gửi đến Thượng viện, cơ quan này cũng sẽ cần phê chuẩn dự luật để được Tổng thống Joe Biden ký thành luật và có hiệu lực trước hạn chót là ngày 5/6 tới.

“Tôi thấy sự phân chia trong ngôi nhà này (Hạ viện), nhưng tối nay chúng ta có thể cùng nhau làm điều gì đó rất lớn cho đất nước này” - ông McCarthy nói trong bài phát biểu tại Hạ viện trước cuộc bỏ phiếu.

Ông McCarthy đã thông báo vào cuối tuần rằng ông đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Biden để tạm dừng trần nợ cho đến sau cuộc bầu cử tổng thống vào năm sau. Thỏa thuận này hạn chế chi tiêu của liên bang trong hai năm tới, đẩy nhanh quá trình cấp phép cho các dự án năng lượng lớn, cắt giảm nguồn tài trợ mới cho Sở Thuế vụ và đưa ra các yêu cầu mới đối với phiếu thực phẩm và các chương trình mạng lưới an sinh xã hội khác.

Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen đã cảnh báo chính phủ sẽ cạn tiền và không thể thanh toán các nghĩa vụ của mình vào ngày 5/6 nếu trần nợ không được nâng lên trước thời điểm đó. Ông McCarthy và Nhà Trắng đã rất lạc quan về khả năng dự luật được thông qua, ngay cả khi những người chỉ trích ở cả hai bên đều phản đối dự luật này.

Đạo luật đình chỉ - về bản chất là tạm thời loại bỏ - giới hạn vay của chính phủ liên bang đến hết ngày 1/1/2025, cho phép ông Biden và Quốc hội gạt vấn đề rủi ro chính trị sang một bên cho đến sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 11/2024.

Tuy nhiên đạo luật cũng sẽ hạn chế một số chi tiêu của chính phủ trong hai năm tới, đẩy nhanh quy trình cấp phép cho một số dự án năng lượng, thu hồi các quỹ Covid-19 chưa sử dụng và mở rộng yêu cầu công việc đối với các chương trình viện trợ lương thực cho những người nhận bổ sung.

Đảng Cộng hòa theo đường lối cứng rắn đã muốn cắt giảm chi tiêu sâu hơn và cải cách nghiêm ngặt hơn. Ở cánh tả, các đảng viên Đảng Dân chủ tiến bộ đã chỉ trích ông Biden vì đã đầu hàng các yêu cầu của đảng Cộng hòa.

Dự luật vấp phải sự phản đối của các nhà lập pháp ở cả hai bên cuối cùng cũng được đưa ra Thượng viện, mặc dù cuộc bỏ phiếu của Hạ viện luôn được coi là rủi ro lớn hơn đối với dự luật này.

Thượng viện sẽ tiếp tục xem xét

Tại Thượng viện, các nhà lãnh đạo của cả hai bên cho biết họ hy vọng sẽ tiến hành ban hành luật trước cuối tuần, nhưng khả năng trì hoãn bỏ phiếu sửa đổi có thể làm phức tạp thêm vấn đề.

Cuộc tranh luận và bỏ phiếu tại Thượng viện có thể kéo dài đến cuối tuần, đặc biệt nếu bất kỳ ai trong số 100 thượng nghị sĩ cố gắng trì hoãn việc thông qua.

Các nhà lập pháp Hạ viện Mỹ đã đồng ý để đình chỉ trần nợ của quốc gia trong hai năm, ngăn chặn một vụ vỡ nợ tàn khốc về kinh tế. Ảnh: NYTimes

Chuck Schumer, lãnh đạo đa số Thượng viện của đảng Dân chủ, cho biết ông sẽ đưa ra biện pháp này “càng sớm càng tốt” và kêu gọi các đồng nghiệp “chuẩn bị nhanh chóng thông qua dự luật này khi đến lượt Thượng viện hành động”. Schumer nói thêm: “Hoặc là chúng tôi tiến hành nhanh chóng và gửi thỏa thuận lưỡng đảng này tới bàn của tổng thống, hoặc chính phủ liên bang sẽ vỡ nợ lần đầu tiên”.

Do các đảng viên Cộng hòa kiểm soát Hạ viện với tỷ số rất mong manh và hơn hai chục đảng viên Cộng hòa đã nói trước đó rằng họ sẽ bỏ phiếu chống lại dự luật, ông McCarthy đã dựa vào sự ủng hộ của các đảng viên Dân chủ để thông qua dự luật.

Hakeem Jeffries - đảng viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện, vào sáng thứ Tư cho biết ông sẽ ủng hộ dự luật “không do dự, dè dặt hay lo lắng”, đồng thời nói thêm: “Không phải vì nó hoàn hảo, nhưng trong chính phủ bị chia rẽ, tất nhiên chúng ta không thể cho phép cái hoàn hảo trở thành kẻ thù của cái tốt”.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa theo đường lối cứng rắn Rand Paul, từ lâu đã được biết đến với việc trì hoãn các cuộc bỏ phiếu quan trọng của Thượng viện, đã nói rằng ông sẽ không trì hoãn việc thông qua nếu được phép đưa ra một sửa đổi để bỏ phiếu kín.

Để giành chiến thắng cho đảng Cộng hòa, dự luật sẽ chuyển một số khoản tài trợ ra khỏi Sở Thuế vụ, mặc dù Nhà Trắng nói rằng điều đó không nên cắt giảm việc thực thi thuế.

Thỏa thuận này giữ nguyên cơ sở hạ tầng và luật năng lượng xanh đặc trưng của ông Biden, đồng thời việc cắt giảm chi tiêu và yêu cầu công việc ít hơn nhiều so với những gì đảng Cộng hòa mong đợi.

Các đảng viên Cộng hòa đã lập luận rằng việc cắt giảm mạnh chi tiêu là cần thiết để hạn chế sự gia tăng nợ quốc gia, ở mức 31,4 nghìn tỷ USD, tương đương với sản lượng hàng năm của nền kinh tế.

Theo dự báo của chính phủ, các khoản thanh toán lãi cho khoản nợ đó được dự đoán sẽ chiếm một phần ngày càng tăng trong ngân sách do dân số già hóa đẩy chi phí y tế và hưu trí tăng cao. Thỏa thuận sẽ không làm bất cứ điều gì để kiềm chế các chương trình đang phát triển nhanh chóng đó.

Hầu hết các khoản tiết kiệm sẽ đến từ việc giới hạn chi tiêu cho các chương trình trong nước như nhà ở, giáo dục, nghiên cứu khoa học và các hình thức chi tiêu “tuỳ ý” khác . Chi tiêu quân sự sẽ được phép tăng trong hai năm tới.