Hải quan Hải Phòng tiến hành xử lý hàng phế liệu tồn đọng tại cảng. Ảnh: Hải Anh

Gần 480 container phế liệu được thông quan nhanh chóng

Sau khi có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (tại Công văn 1036/VPCP-TH về việc thay đổi phương thức kiểm tra nhà nước về chất lượng phế liệu nhập khẩu, ngày 1/2), từ ngày 1 đến 18/2/2019, Hải quan Hải Phòng đã thông quan được 50 tờ khai của 479 container phế liệu nhập khẩu. Trong đó có 235 container giấy, 169 container thép và 70 container nhựa… Các lô hàng có đủ hồ sơ, kết quả giám định đạt yêu cầu của cơ quan chức năng.

Đồng thời, trong thời điểm trên, đơn vị còn thông quan được 3 lô hàng rời là sắt thép phế liệu, với tổng trọng lượng khoảng 30.000 tấn.

Tuy nhiên, theo Hải quan Hải Phòng, nếu việc thay đổi phương thức kiểm tra nhà nước về chất lượng phế liệu nhập khẩu được áp dụng sẽ gỡ được những bất cập, vướng mắc mà DN và cơ quan hải quan gặp phải trong quá trình thực hiện Thông tư số 08/2018/TT-BTNMT (TT 08) và Thông tư số 09/2018/TT-BTNMT (TT 09), về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường đối với 6 nhóm phế liệu nhập khẩu được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất, có hiệu lực từ 29/10/2018, như thời gian qua.

Trước đó, ngày 29/1/2019, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng - Tổ trưởng Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ có cuộc kiểm tra thực tế tại cảng Hải Phòng đã chỉ ra vướng mắc trong thông quan phế liệu nhập khẩu, dẫn đến DN phản ánh lên Thủ tướng vì thiếu nguyên liệu phục vụ sản xuất...

Theo quy định tại TT 08 và TT 09, 1 lô hàng phế liệu phải qua 4 cơ quan kiểm tra. Vì sự chồng chéo này khiến 1 container phế liệu phải mất tới 29 ngày để thông quan, trong đó thời gian chờ ở sở TN&MT địa phương chiếm tới 90%.

Chính những bất cập này, ngày 1/2, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo Bộ TN&MT nghiên cứu sửa đổi TT 08 và TT 09 hoàn thành trước 15/2/2019 (Công văn 1036/VPCP-TH).

Công văn nêu rõ, trong khi Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường (thay thế Điều 60 Nghị định số 38/2015/NĐ-CP chưa được ban hành và chưa có hiệu lực thi hành), để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho DN, Chính phủ thống nhất thay đổi phương thức kiểm tra chất lượng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất:

Đơn vị giám định độc lập được Bộ TN&MT chỉ định tổ chức giám định chất lượng phế liệu nhập khẩu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ kết quả giám định, phân tích chất lượng của các lô hàng phế liệu nhập khẩu sử dụng làm nguyên liệu sản xuất và có sự tham gia của cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra, lấy mẫu. Đơn vị này chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ kết quả giám định, phân tích chất lượng của các lô hàng phế liệu nhập khẩu.

Căn cứ vào kết quả kiểm tra, giám định của đơn vị giám định, cơ quan hải quan thực hiện việc thông quan các lô hàng phế liệu nhập khẩu theo quy định của pháp luật.

Gặp vướng mắc do chậm sửa đổi TT 08 và TT 09

Hải quan Hải Phòng cho biết, đang gặp vướng mắc trong thông quan phế liệu cho DN do Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) chậm sửa TT 08 và TT 09 về phế liệu theo chỉ đạo của Thủ tướng tại Công văn 1036/VPCP-TH khi đã qua thời hạn ngày 15/2/2019.

Cũng theo Hải quan Hải Phòng, TT 08 và TT 09 quy định phế liệu nhập khẩu thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ TN& MT và phải kiểm tra nhà nước về chất lượng.

Nhưng tại Công văn 1036/VPCP-TH, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu “căn cứ vào kết quả kiểm tra, giám định của đơn vị giám định độc lập, cơ quan hải quan thực hiện việc thông quan các lô hàng phế liệu nhập khẩu theo quy định của pháp luật”. Căn cứ Công văn 1036/VPCP-TH, hiện một số sở TN&MT không còn tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về phế liệu nhập khẩu và ra thông báo kết quả kiểm tra nhà nước về phế liệu nhập khẩu.

Do việc triển khai thực hiện nội dung trong các văn bản trên chưa có sự thống nhất nên cơ quan hải quan gặp khó. Cụ thể, nếu thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng (theo TT 08 và TT 09) là do cơ quan kiểm tra chuyên ngành thực hiện, trong khi Công văn 1036/VPCP-TH lại yêu cầu cơ quan hải quan căn cứ kết quả kiểm tra, giám định của cơ quan giám định độc lập để thông quan phế liệu.

Để đảm bảo việc thông quan cho các lô hàng phế liệu nhập khẩu đúng thời gian quy định, tránh gây thiệt hại cho DN và ách tắc hàng hóa tại cảng, trong khi chờ Bộ TNMT sửa đổi Thông tư 08 và 09, Hải quan Hải Phòng chỉ đạo các chi cục, trường hợp các sở TN&MT từ chối tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về phế liệu nhập khẩu của DN, các chi cục căn cứ kết quả kiểm tra, giám định của cơ quan giám định độc lập được Bộ TN&MT chỉ định để thông quan cho các lô hàng phế liệu nhập khẩu.

Trước vướng mắc này, Hải quan Hải Phòng đã báo cáo Tổng cục Hải quan kiến nghị Bộ TN&MT khẩn trương sửa đổi, bổ sung TT 08 và TT 09 theo đúng tinh thần chỉ đạo tại Công văn 1036/VPCP-TH, sớm giải tỏa vướng mắc cho cơ quan hải quan và DN./.

Ngọc Linh