Ông Nguyễn Tiến Lộc phát biểu tại cuộc họp báo. Ảnh: Hải Anh

Gia công đơn giản "đội lốt" hàng Việt Nam để xuất khẩu

Chiều ngày 6/7, Tổng cục Hải quan đã tổ chức họp báo chuyên đề thông tin về kết quả hoạt động kiểm tra, điều tra phòng, chống gian lận C/O hàng Việt Nam xuất khẩu với sự chủ trì của lãnh đạo Cục Điều tra chống buôn lậu (ĐTCBL) và Cục Kiểm tra sau thông quan (KTSTQ).

Tại cuộc họp báo ông Trần Mạnh Cường - Phó Cục trưởng Cục KTSTQ, Tổng cục Hải quan cho biết, trong thời gian qua, việc Mỹ đã chính thức áp đặt bổ sung các mức thuế lên nhiều mặt hàng nhập khẩu Trung Quốc dẫn đến sự chênh lệch về thuế giữa hàng hóa từ Trung Quốc với hàng hóa từ Việt Nam sang thị trường Mỹ. Để trốn tránh hàng rào thuế quan và hàng rào kỹ thuật ở các thị trường nêu trên, thời gian qua, xuất hiện hiện tượng hàng Trung Quốc “đội lốt” Việt Nam để tìm đường xuất khẩu sang Mỹ.

Ông Trần Mạnh Cường thông tin về kết quả đầu tranh chống gian lận C/O của ngành Hải quan trong thời gian qua. Ảnh: Hải Anh

Trước tình hình đó, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, lãnh đạo Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo lực lượng KTSTQ và Cục ĐTCBL lậu tiến hành thu thập thông tin, phân tích đánh giá các nguy cơ gian lận xuất xứ và thực hiện công tác điều tra, xác minh.

Theo đó, toàn ngành Hải quan đã thực hiện kiểm tra, điều tra xác minh 76 vụ việc, phát hiện 24 vụ việc vi phạm về C/O hàng xuất khẩu; đặc biệt, phối hợp với Bộ Công an điều tra 1 vụ việc có dấu hiệu làm giả giấy chứng nhận C/O.

Qua đó, đã thực hiện tịch thu 3.590 xe đạp nguyên chiếc, hơn 4.000 bộ linh kiện xe đạp và hơn 12.000 bộ linh phụ kiện lắp ráp tủ bếp là tang vật vi phạm. Đồng thời, đã thu hơn 33 tỷ đồng (bao gồm số tiền thu lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm; xử phạt vi phạm hành chính và trị giá tang vật vi phạm bị tịch thu).

Trong đó, đối với hoạt động KTSTQ, hải quan đã thực hiện kiểm tra 4 DN lắp ráp xe đạp, xe đạp điện xuất khẩu đi Mỹ, phát hiện vi phạm xuất xứ Việt Nam với cả 4 doanh nghiệp (DN).

Vi phạm của DN là nhập khẩu đầy đủ các bộ phận, linh kiện của xe đạp, xe đạp điện ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời về Việt Nam để lắp ráp thành sản phẩm xe đạp, xe đạp điện hoàn chỉnh.

“Cơ quan hải quan đánh giá, toàn bộ linh kiện trực tiếp chuyển hóa thành sản phẩm xe đạp, xe đạp điện hoàn chỉnh không đủ điều kiện đạt C/O “Việt Nam” theo theo quy định. Do đó, cơ quan hải quan đã và đang có biện pháp xử lý hành vi vi phạm của DN”, ông Trần Mạnh Cường nói.

Ông Trần Mạnh Cường cho biết thêm, đối với nhóm mặt hàng pin năng lượng mặt trời, đã thực hiện kiểm tra sau thông quan 5 DN và cả 5 DN đều có vi phạm C/O Việt Nam.

Với nhóm mặt hàng gỗ, đồ gỗ nội thất từ gỗ, thực hiện kiểm tra sau thông quan 12 DN thì cả 12 DN đều vi phạm C/O Việt Nam. Trong đó, DN nhập khẩu (hoặc mua lại từ hàng nhập khẩu) dưới dạng linh kiện rời, đồng bộ hoặc nhập khẩu ở dạng bán thành phẩm về gia công đơn giản (khoan lỗ, chà nhám và sơn) để lắp ghép thành sản phẩm hoàn chỉnh.

Tiếp tục đấu tranh chống gian lận C/O

Tại buổi họp báo, lãnh đạo Cục ĐTCBL và Cục KTSTQ đã trả lời cụ thể những câu hỏi của các phóng viên liên quan đến các vụ việc đã và đang được cơ quan hải quan điều tra xử lý…

Ông Nguyễn Hùng Anh - Cục trưởng Cục ĐTCBL cho biết, qua điều tra cơ quan hải quan còn phát hiện 1 DN không được Bộ Công thương, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cấp ủy quyền để thực hiện việc thẩm định, cấp giấy chứng nhận C/O nhưng vẫn tự phát hành C/O cho nhiều DN thuộc nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Ông Nguyễn Hùng Anh (bên trái) trả lời đại diện cơ quan báo chí. Ảnh: Hải Anh

Thống kê sơ bộ cho thấy, DN này đã nhận thông tin và xuất C/O cho hơn 30 DN khác trên cả nước để xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài. Tổng giá trị hàng hoá xuất khẩu của 30 DN này trên 600 tỷ đồng. Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo Cục ĐTCBL khẩn trương chủ động tiến hành làm rõ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an thực hiện các hoạt động điều tra, làm rõ sai phạm của đối tượng để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Cùng với đó, rà soát, mở rộng điều tra để xử lý đối với các trường hợp tương tự.

Thông tin về vụ việc Công ty TNHH Nhôm Toàn cầu Việt Nam (Bà Rịa- Vũng Tàu) bị Hải quan Mỹ cho rằng gian lận xuất xứ C/O Việt Nam đối với hàng hóa là thép nhập từ Trung Quốc để xuất sang Mỹ, ông Nguyễn Tiến Lộc - Cục trưởng Cục KTSTQ cho biết, thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ, tập đoàn thép của Mỹ đã đề nghị Nhà nước Việt Nam phối hợp với công an Bà Rịa - Vũng Tàu để điều tra suốt từ năm 2017. Tổng cục Hải quan đã thành lập lực lượng hỗn hợp của Cục ĐTCBL và Cục KTSTQ điều tra, xác minh lại vụ việc một lần nữa.

“Đến giờ phút này, chúng tôi đã kết thúc quá trình điều tra, vấn đề vi phạm về xuất xứ của DN này chưa đủ căn cứ kết luận DN vi phạm”, ông Nguyễn Tiến Lộc khẳng định.

Theo ông Nguyễn Tiến Lộc, Công ty TNHH Nhôm Toàn Cầu nhập khẩu nhôm, thậm chí nhôm thành phẩm (nhôm định hình) vào Việt Nam để sản xuất ra hàng xuất khẩu, nhưng các loại nhôm này do điều kiện tiêu chuẩn, quy chuẩn chưa thích hợp để xuất sang Mỹ. Do đó DN thực hiện sản xuất lại. Thành phẩm của công đoạn sản xuất này là nguyên liệu của công đoạn sản xuất khác và vì thế trong quá trình chuyển đổi đó, họ đáp ứng được chuyển đổi mã số.

Với nội dụng này, với tinh thần thận trọng, khẩn trương, đoàn kiểm tra kết luận không đủ căn cứ kết luận DN vi phạm gian lận C/O Việt Nam. “Sắp tới sẽ có báo cáo lên Tổng cục Hải quan để Tổng cục Hải quan thông tin với Hải quan Mỹ về vụ việc”, ông Nguyễn Tiến Lộc nói.

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, ông Lộc cho biết, Tổng cục Hải quan xác định hoạt động KTSTQ, điều tra xác minh hành vi gian lận C/O, chuyển tải bất hợp pháp là hoạt động trọng tâm của ngành trong năm 2020 và các năm tiếp theo. Từ kết quả triển khai giai đoạn 1, Tổng cục Hải quan tiếp tục nghiên cứu, triển khai kế hoạch định hướng giai đoạn 2 để mở rộng kiểm tra, xác minh hành vi gian lận xuất xứ đối với nhiều DN khác./.

Ngọc Linh