Các DN đang làm thủ tục kê khai hàng hóa tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3. Ảnh: Hạnh Thảo

Đặc biệt, VASSCM còn được cộng đồng doanh nghiệp (DN) đánh giá cao vì tiết kiệm được nhiều chi phí và thời gian thông quan hàng hóa.

Lợi ích thiết thực với cả Hải Quan và doanh nghiệp

Trao đổi với phóng viên về tính hiệu quả của VASSCM, ông Đàm Minh Nghiệp - Phó Chi cục trưởng Chi cục hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3 đưa ra nhận xét, VASSCM thực sự hiệu quả khi không làm tăng thêm nhân sự, không làm tăng chi phí cho DN nhưng lại cung cấp số liệu nhanh hơn nên giúp hàng hóa được thông quan nhanh hơn.

Ông Nghiệp cho biết, hiện trên địa bàn Hải Phòng có trên 50 DN tham gia VASSCM. Bình quân một ngày tại Chi cục hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3 có 1.824 tờ khai hàng hóa đi qua cảng. Nếu làm thủ công như trước đây, số tờ khai này sẽ phải mất 6 giờ để xử lý. Tuy nhiên, khi thực hiện VASSCM, thời gian để xử lý mỗi tờ khai chỉ còn tính bằng giây nên đã tiết kiệm được rất nhiều thời gian cho cả cơ quan hải quan, DN và cảng biển. Đồng thời, do không phải xuất trình chứng từ giấy tại bộ phận hải quan giám sát nên DN cũng giảm được chi phí in ấn, văn phòng phẩm.

Đặc biệt, với việc giảm được một phần công việc trong thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu đã giúp cơ quan hải quan có thêm nguồn nhân lực (rút từ bộ phận giám sát về) để bố trí, tăng cường các công tác quản lý hải quan ở những khâu trọng yếu khác.

Ngoài ra, theo ông Nghiệp, VASSCM đã giúp hải quan quản lý được toàn bộ tiến trình từ khi hàng hóa đưa vào đến khi ra khỏi khu vực giám sát hải quan và vận chuyển về các địa điểm giám sát khác. Bên cạnh đó, VASSCM còn giúp hải quan kiểm soát được đầy đủ thông tin về tình trạng hàng hóa tại khu vực giám sát giúp công tác quản lý rủi ro, kiểm soát chống buôn lậu, giám sát hải quan được đầy đủ hơn, do có đầy đủ thông tin về vị trí lô hàng, container hạ bãi, số chuyến về tên tàu biển, số hiệu phương tiện vận tải chở hàng hóa ra khỏi khu vực giám sát.

Những lợi ích mà VASSCM mang lại đã thực sự được cộng đồng DN xuất nhập khẩu, DN kinh doanh cảng đánh giá cao. Các DN cho biết, khi chưa có VASSCM, DN muốn lấy hàng phải đến cơ quan hải quan để lấy giấy xác nhận hàng hóa đủ điều kiện qua khu vực giám sát hải quan (đây được coi là vé vào cửa). Nhưng từ khi có VASSCM, hồ sơ, thủ tục để đưa hàng ra khỏi kho bãi cảng đã đơn giản hơn rất nhiều. Theo đó, DN có thể trực tiếp đến DN kinh doanh kho, bãi, cảng để lấy hàng; bỏ hẳn được thủ tục xác nhận của hải quan giám sát tại cổng cảng. Nhờ đó, thời gian đi lại làm thủ tục của DN xuất nhập khẩu được rút ngắn, khắc phục được tình trạng ùn tắc tại cổng cảng/kho bãi, tốc độ giao hàng nhờ đó cũng nhanh lên.

Tăng cường hơn nữa sự kết hợp để nâng chất lượng giám sát

Ông Cao Hồng Phong - Phó giám đốc Cảng Nam Hải Đình Vũ chia sẻ, việc áp dụng hệ thống VASSCM giúp DN thực hiện chế độ quản lý, thống kê, lưu giữ chứng từ chính xác, khoa học và minh bạch. Đồng thời, DN cũng được cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin trên hệ thống về tình trạng cấp phép thông quan từ cơ quan hải quan đối với từng lô hàng, từng container để thực hiện thủ tục giao, nhận hàng theo quy định; qua đó giúp giảm rủi ro trong việc thực hiện bằng chứng từ giấy, đảm bảo minh bạch, công khai thể hiện qua các bước trong quy trình nghiệp vụ được ghi nhận, cập nhật trên hệ thống.

Mặc dù đánh giá cao những lợi ích của VASSCM, nhưng dưới góc độ là một DN cảng, ông Phong cũng mong muốn tới đây, việc kết nối đưa ứng dụng công nghệ thông tin thực hiện giám sát hàng hóa của hải quan nên phát triển thành một vòng tròn khép kín. Theo đó, VASSCM không chỉ kết nối DN cảng mà bước tiếp theo nên kết nối với các DN kinh doanh kho bãi ngoài cảng để tạo được sự đồng bộ về mặt thông tin. Tuy nhiên, để làm được việc này, theo ông Phong, trước hết phải quan tâm đến hạ tầng công nghệ thông tin (máy chủ, đường truyền) để đảm bảo tính liên tục, tránh gián đoạn, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ khách hàng và chất lượng giám sát.

Ông Đàm Minh Nghiệp cho biết, cho đến thời điểm này có thể nói VASSCM đã được triển khai thành công không chỉ tại Hải Phòng mà còn tại nhiều địa phương trên cả nước, mang lại nhiều lợi ích cho cả hải quan và DN. Tuy nhiên, để làm tốt hơn nữa công tác giám sát hàng hóa không thể thiếu sự kết hợp của cả cơ quan hải quan, DN kinh doanh cảng và DN xuất nhập khẩu. Theo đó, thời gian tới, các DN này cần phải chú trọng đến công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ làm công tác hải quan trên VASSCM để đảm bảo công việc được thông suốt hơn.

Vân Hà