Hoạt động bốc xếp hàng hóa tại cảng Hải Phòng.

Hải quan Hải Phòng đã triển khai hiệu quả nhiều giải pháp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua cảng, trong đó việc phối hợp với DN kinh doanh cảng biển để giám sát hàng hóa XNK là một điển hình.

Lợi cả 3 bên

Ông Đàm Minh Nghiệp - Trưởng phòng Giám sát quản lý Hải quan Hải Phòng cho biết, trong thời gian qua, Hải quan Hải Phòng đã tập trung vào việc phối hợp giám sát hàng hóa XNK giữa cơ quan hải quan và DN kinh doanh cảng, theo quy định tại Điều 41 Luật Hải quan 2014, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực trong việc rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua cảng. Theo đó, cơ quan hải quan giao cho DN kinh doanh cảng kiểm soát và tự chịu trách nhiệm cho hàng hóa XNK qua cửa khẩu.

Hải quan Hải Phòng xác định, đây đồng thời cũng là chương trình nằm trong Đề án cải cách hoạt động giám sát hải quan ở khu vực cảng biển nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động XNK. Đến nay, đơn vị đã triển khai thực hiện công tác phối hợp giám sát cùng với 9/14 DN kinh doanh cảng. Quá trình triển khai thực hiện đã thể hiện rõ tính ưu việt trong cải cách, đơn giản hóa thủ tục hải quan, giảm chi phí, thời gian và thủ tục cho DN XNK. Việc triển khai này mang lại lợi ích cho cả 3 bên tham gia: DN kinh doanh cảng, DN XNK và cơ quan hải quan.

Ông Đàm Minh Nghiệp phân tích, DN kinh doanh cảng khi kết nối thông tin điện tử với cơ quan hải quan có thể kiểm soát được lượng hàng đến hàng đi với các chủng loại hàng xuất nhập khẩu, hàng có tờ khai, hàng chưa có tờ khai… Đồng thời, DN kinh doanh cảng có thể giải phóng hàng hóa ra khỏi cảng nhanh có nghĩa là hiệu quả kinh doanh của DN cũng được nâng lên… Về mặt chính xác, DN kinh doanh cảng sẽ không gặp rủi ro như thực hiện thủ công (có khả năng phát sinh trường hợp DN cố tình làm giả chứng từ của cơ quan hải quan để đưa hàng ra khỏi cảng).

Lợi ích với DN XNK là không phải xuất trình hồ sơ hàng hóa và làm thủ tục tại hải quan giám sát mà đến thẳng DN kinh doanh cảng làm thủ tục để đưa hàng ra khỏi cảng, (lược bỏ khâu làm thủ tục tại bộ phận giám sát hải quan). Như vậy, rút ngắn được thời gian làm thủ tục đưa hàng ra khỏi cảng từ 3 - 5 phút so với trước đây….

“Cách làm này còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước của cơ quan hải quan. Kết nối thông tin với DN kinh doanh cảng, Hải quan Hải Phòng kịp thời nắm bắt thời điểm lô hàng hay container ra vào cảng, số lượng hàng, container tồn trong cảng đối với từng con tàu, những lô hàng quá hạn làm thủ tục hải quan hay vị trí cụ thể của từng container…; từ đó đưa ra các quyết định xử lý phù hợp… Đồng thời, cơ quan hải quan có thể tiết giảm người làm thủ tục hành chính đóng dấu, dành nhân sự sang công việc khác trọng tâm, trọng điểm hơn”, ông Nghiệp nói.

Tiếp tục động viên các DN cảng nhỏ

Mặc dù việc thực hiện phối hợp giám sát đã mang lại hiệu quả rõ nét, nhưng trên thực tế vẫn có một số DN kinh doanh cảng vẫn chưa hợp tác với cơ quan hải quan trong việc kết nối thông tin thực hiện giám sát hàng hóa. Ông Đàm Minh Nghiệp cho biết, khi triển khai hoạt động này cơ quan hải quan đã nhiệt tình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật, động viên DN kinh doanh cảng tham gia. Đến nay, DN kinh doanh cảng có tần suất hoạt động lớn đều đã tham gia. Số còn lại là những DN nhỏ chưa tham gia do gặp trở ngại như chưa sẵn sàng thay đổi tư duy quản lý, thói quen, nề nếp làm việc, tính toán chi phí đầu tư vào hệ thống với lợi ích kinh tế, nên DN vẫn chọn phương thức thủ công.

“Tại Hải Phòng đến cuối năm 2016, Hải quan Hải Phòng đã thực hiện được các yêu cầu theo quy định của Điều 41, những DN kinh doanh cảng nhỏ cũng sẽ được triển khai. Vấn đề ở đây là thời gian. Bên cạnh nỗ lực của cơ quan hải quan cũng cần sự tích cực tham gia của DN kinh doanh cảng.…”, ông Nghiệp nói.

Để đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa, Cục Hải quan TP. Hải Phòng hiện đang triển khai đề án “Kiểm tra, giám sát hàng hóa qua khu vực kho, bãi, cảng Hải Phòng trên hệ thống điện tử”. Theo đó, cơ quan hải quan xây dựng hệ thống văn bản pháp luật và hướng dẫn hướng dẫn DN kinh doanh cảng thực hiện hết trách nhiệm của mình.

Ông Nghiệp cho biết thêm: “Đề án này sẽ giải quyết bài toán quản lý giữa cơ quan hải quan và DN kinh doanh cảng, xuyên suốt quá trình hàng hóa đi qua cảng từ trước khi hàng hóa đến cảng đối với hàng nhập; trước khi hàng hóa vào cảng đối với hàng xuất; trong quá trình hàng hóa lưu giữ và khi cho ra khỏi cảng vào nội địa; hoặc bốc từ cảng lên tàu để xuất cảnh. Như vậy đề án này đảm bảo cho việc thực thi Luật Hải quan, phân công rạch ròi trách nhiệm của DN kinh doanh cảng".

Hải Linh