Tạo thuận lợi thương mại, tăng thu ngân sách vượt xa dự toán

Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Tiến Thành - Chi cục trưởng Hải quan khu vực IX cho hay, năm 2025, trong bối cảnh thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, bám sát chỉ đạo của Bộ Tài chính, Cục Hải quan, đơn vị đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, sắp xếp nhân sự hợp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Cán bộ Hải quan cửa khẩu Cha Lo thông quan hàng hoá cho doanh nghiệp. Ảnh: CTVAH

Một trong những điểm nhấn nổi bật là kết quả tạo thuận lợi thương mại gắn với cải cách, hiện đại hóa hải quan. Hàng loạt chỉ số về số hóa quy trình đạt mức cao như phân công kiểm tra hồ sơ tự động trên 93%, nộp thuế điện tử và lệ phí 100%, xử lý hồ sơ trực tuyến 100%, dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 đạt gần 90%. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ ứng dụng công nghệ thông tin sâu rộng mà còn cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Cùng với cải cách thủ tục, hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, quá cảnh qua địa bàn quản lý tiếp tục tăng trưởng tích cực. Năm 2025, Hải quan khu vực IX thông quan cho 927 doanh nghiệp, với hơn 91 nghìn tờ khai, trị giá hàng hóa đạt trên 5,15 tỷ USD.

Trên nền tảng đó, công tác thu ngân sách nhà nước ghi nhận kết quả vượt kỳ vọng. Tổng thu năm 2025 đạt hơn 4.286 tỷ đồng, vượt 19,1% chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này đến từ sự phục hồi và mở rộng của nhiều nguồn thu chủ lực như linh kiện, phụ tùng ô tô, máy móc thiết bị dự án, than đá, nước tăng lực, cùng với việc quản lý thu chặt chẽ, chống thất thu hiệu quả.

Không chỉ tập trung tạo thuận lợi và tăng thu, trong năm 2025, trong bối cảnh hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép ma túy qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, Hải quan khu vực IX đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, kiểm soát chặt địa bàn, góp phần giữ vững an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội trên tuyến biên giới miền Trung.

Kết quả, năm 2025, toàn đơn vị phát hiện, xử lý 806 vụ vi phạm, tổng trị giá vi phạm hơn 16,4 tỷ đồng; số tiền phạt và truy thu, ấn định thuế nộp ngân sách đạt 17,47 tỷ đồng. Lực lượng Hải quan cũng phối hợp chặt chẽ với Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển đấu tranh thành công nhiều vụ án ma túy, thu giữ số lượng lớn ma túy tổng hợp, cần sa, heroin, pháo nổ và vũ khí quân dụng.

Chủ động tận dụng cơ hội tăng thu ngân sách

Bên thềm năm mới, khi đề cập đến việc triển khai nhiệm vụ ngay từ ngày đầu tháng đầu năm, ông Phạm Tiến Thành cho hay, năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV và là năm bản lề của giai đoạn 2026 - 2030, Hải quan khu vực IX đứng trước cả thời cơ và thách thức đan xen.

Việc triển khai các dự án hạ tầng lớn như cảng Mỹ Thủy, cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo, cùng sự phát triển của các ngành năng lượng, sản xuất công nghiệp và logistics sẽ tạo dư địa tăng trưởng cho hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, những biến động khó lường của kinh tế thế giới, thiên tai, biến đổi khí hậu và diễn biến phức tạp của buôn lậu, gian lận thương mại tiếp tục đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý hải quan.

Trước bối cảnh đó, Hải quan khu vực IX xác định rõ các nhóm giải pháp trọng tâm sẽ triển khai ngay từ đầu năm. Trong lĩnh vực giám sát quản lý, đơn vị tập trung chuẩn bị các điều kiện để triển khai mô hình thông quan tập trung, từng bước hình thành địa điểm thông quan tập trung tại trụ sở Chi cục; đồng thời mở rộng quản lý hải quan tại các khu vực, dự án mới như cảng Mỹ Thủy, gắn với ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ.

Đối với công tác quản lý thuế, Chi cục sẽ theo dõi sát diễn biến nguồn thu, phân tích kịp thời các yếu tố tác động để có giải pháp điều hành phù hợp; tăng cường tham vấn giá, kiểm tra mã số, xuất xứ, trị giá hải quan nhằm chống thất thu, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách năm 2026 là 4.300 tỷ đồng. Song song với đó là quản lý chặt nợ thuế, kiểm soát các dự án ưu đãi đầu tư, ngăn ngừa gian lận chính sách.

Để có thể hoàn thành được nhiệm vụ thu ngân sách, ngay từ đầu năm 2026, đơn vị quán triệt đến cán bộ công chức tinh thần, cải cách hành chính và hiện đại hóa hải quan tiếp tục được xác định là trụ cột xuyên suốt. Với phương châm đồng hành, chia sẻ cùng doanh nghiệp, Hải quan khu vực IX đặt mục tiêu vừa nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, vừa tạo môi trường thông thoáng, minh bạch, qua đó chuyển hóa thuận lợi thương mại thành động lực tăng thu bền vững trong năm 2026 và các năm tiếp theo./.