Thu ngân sách phân hoá giữa các địa bàn

Tháng 10/2025, tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ hoạt động xuất nhập khẩu của Chi cục Hải quan KV XIV đạt 152,41 tỷ đồng, tăng so với mức 143,86 tỷ đồng tháng 9, tương ứng 105,95%. Lũy kế 10 tháng, số thu đạt gần 1.229 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi đánh giá theo từng địa bàn, mức độ hoàn thành mục tiêu cho thấy sự phân hóa đáng chú ý.

Tại Đắk Lắk, số thu trong kỳ đạt 6,2 tỷ đồng, chỉ bằng 51,47% so với tháng trước. Dù lũy kế đạt 144.6 tỷ đồng, tương đương 99,45% cùng kỳ, mức hoàn thành so với dự toán Chính phủ chỉ đạt 93,29% và mới bằng 68,86% chỉ tiêu Cục Hải quan và Chi cục giao.

Ngược lại, địa bàn Gia Lai duy trì mức thu ổn định khi khoảng 51 tỷ đồng, gần tương đương so với tháng trước. Tuy nhiên, lũy kế khoảng 437 tỷ đồng chỉ đạt 65,04% so với cùng kỳ 2024.

Công chức Hải quan đi kiểm tra thực tế hàng hoá tại cơ sở. Ảnh: Lạc Nguyên

Nhìn toàn Chi cục thu hơn 57 tỷ đồng trong kỳ, bằng 90,80% so với kỳ trước. Lũy kế đạt gần 583 tỷ đồng, tương ứng 71,32% cùng kỳ năm 2024. Mức hoàn thành mới đạt 58,87% dự toán Chính phủ và 55,77% chỉ tiêu của Cục và Chi cục, kết quả này đặt ra yêu cầu điều hành thu quyết liệt hơn trong hai tháng cuối năm.

Cơ cấu sắc thuế tiếp tục cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thuế giá trị gia tăng (GTGT) đạt hơn 43 tỷ đồng, trong khi thuế xuất khẩu hơn 10 tỷ đồng và thuế nhập khẩu khoảng 3,2 tỷ đồng. Ở nhóm mặt hàng, xuất khẩu đóng góp hơn 11 tỷ đồng, chủ yếu từ dăm gỗ, tinh quặng và sản phẩm gỗ. Nhập khẩu hơn 47 tỷ đồng với tỷ trọng lớn đến từ phân bón, máy móc thiết bị, nguyên liệu dược và gỗ, sản phẩm gỗ.

Đẩy mạnh quản lý rủi ro, phân luồng hiệu quả và kiểm tra sau thông quan

Song song với nhiệm vụ thu, Chi cục Hải quan khu vực XIV đặt trọng tâm lớn vào công tác quản lý rủi ro trong tháng 10. Kết quả phân luồng cho thấy có 8.059 tờ khai phát sinh, trong đó luồng xanh chiếm 67,32%, luồng vàng 27,21% và luồng đỏ 5,47%. Tỷ lệ luồng vàng và đỏ tăng nhẹ phản ánh sự điều chỉnh chính sách kiểm soát phù hợp với diễn biến rủi ro.

Chi cục sẽ triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm như: tổng kết kế hoạch thu thập – xử lý thông tin năm 2025, rà soát tiêu chí phân tích rủi ro đang áp dụng, đánh giá hàng hóa thuộc danh mục rủi ro theo Quyết định 758/QĐ-CHQ, tăng cường phân cấp áp dụng tiêu chí phân luồng theo Công văn 8986/CHQ-QLRR.

Công tác phòng chống buôn lậu được chi cục tăng cường triển khai 2 tháng cuối năm. Ảnh: Lạc Nguyên

Hoạt động nhận diện doanh nghiệp trọng điểm và mặt hàng trọng điểm theo Kế hoạch 276/KH-HQKV14 cũng được triển khai, tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ gian lận cao như giả mạo xuất xứ, ghi nhãn, xâm phạm sở hữu trí tuệ và chuyển tải bất hợp pháp. Việc 108 doanh nghiệp được phê duyệt trên hệ thống CRMS, đạt 100% kế hoạch, cho thấy địa bàn đã củng cố nền tảng dữ liệu phục vụ phân tích rủi ro.

Trong công tác hậu kiểm, tháng 10 ghi nhận 1 cuộc kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp và 1 quyết định kiểm tra tại trụ sở hải quan. Lũy kế 10 tháng đã ban hành 14 quyết định kiểm tra, số thu nộp ngân sách qua thanh tra - kiểm tra đạt hơn 1.091 triệu đồng, trong đó 671 triệu đồng từ ấn định thuế. Khoản thu này không lớn so với tổng thu toàn khu vực nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp thất thu và nâng chất lượng tuân thủ.

Các kết quả trên thể hiện sự chuyển hướng từ “kiểm tra trên từng lô hàng” sang “kiểm soát rủi ro theo mô hình quản trị”, phù hợp xu thế hiện đại hóa hải quan và yêu cầu sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Trong bối cảnh hoạt động thương mại có nhiều biến động khó lường, đây là giải pháp căn cơ để hạn chế gian lận và tạo sự công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Bước sang tháng 11, Chi cục Hải quan khu vực XIV cho biết, đơn vị sẽ hướng trọng tâm vào: Chuyển đổi số – cải cách hành chính; tăng cường giám sát – quản lý; và chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Chi cục sẽ thí điểm phòng họp không giấy tờ, phối hợp đo thời gian giải phóng hàng tại Quy Nhơn và kiểm tra công tác công nghệ thông tin tại các đơn vị. Những hoạt động này nhằm nâng chuẩn vận hành nội bộ, rút ngắn quy trình và cải thiện hiệu quả phục vụ doanh nghiệp.

Trong công tác giám sát, chi cục tiếp tục yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, vận hành thông suốt VNACCS/VCIS, dịch vụ công trực tuyến và VASSCM. Việc rà soát các địa điểm kiểm tra hàng hóa, kho bãi ở khu vực biên giới được nhấn mạnh để bảo đảm điều kiện hoạt động theo quy định.

Ở lĩnh vực quản lý thuế, chi cục công bố sẽ tăng cường giải pháp thu trong hai tháng cuối năm; rà soát danh mục miễn thuế tại các tỉnh Kon Tum, Đắk Nông, Lâm Đồng (trước đây), đồng thời theo dõi xử lý các vướng mắc thuế Giá trị gia tăng theo quy định mới. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thu ngân sách./.