PV: Thời gian qua, các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi trong giao nhận hàng hóa để buôn lậu, gian lận thương mại với quy mô lớn hơn, phương thức, thủ đoạn tinh vi hơn. Xin ông chia sẻ những đánh giá về tình hình các hành vi vi phạm trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn?

Ông Vũ Tuấn Bình

Ông Vũ Tuấn Bình: Từ những vụ việc được Cục Hải quan Lạng Sơn phát hiện và xử lý trong thời gian qua, chúng tôi nhận thấy, việc gian lận vẫn còn xảy ra dưới các hình thức lợi dụng quy trình hải quan điện tử, hàng hóa được phân luồng Xanh, luồng Vàng để khai sai về chủng loại hàng hóa, mã số, thuế suất, trị giá dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp mà cơ quan hải quan phát hiện khi kiểm tra trong quá trình làm thủ tục thông quan. Các hành vi vi phạm chủ yếu diễn ra trong hoạt động kinh doanh hàng hóa nhập khẩu qua cửa khẩu.

Đặc biệt, nhiều đối tượng có hành vi cất giấu hàng hóa vi phạm lẫn trong hàng hóa không vi phạm nhằm trốn tránh sự kiểm soát của các cơ quan chức năng; lợi dụng các loại hình tạm nhập tái xuất, vận chuyển hàng hóa để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới...; lợi dụng hoạt động thương mại điện tử, chuyển phát nhanh để kinh doanh hàng cấm, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ…

PV: Vậy những giải pháp nào đã được Cục Hải quan Lạng Sơn triển khai để kiểm soát, thưa ông?

Ông Vũ Tuấn Bình: Trước thực trạng đó, Cục Hải quan Lạng Sơn đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, Đội Kiểm soát hải quan và các chi cục hải quan cửa khẩu tăng cường thực hiện kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ đối với hàng hóa nhập khẩu; đẩy mạnh công tác thu thập, phân tích thông tin về doanh nghiệp (DN) nhằm có biện pháp phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo quy định đối với hành vi gian lận, vận chuyển hàng hóa trái phép qua cửa khẩu.

Công chức hải quan kiểm tra hàng hóa là thiết bị, máy móc nhập khẩu. Ảnh: Hồng Vân

Ngoài ra, để chủ động ngăn chặn, Cục Hải quan Lạng Sơn áp dụng chặt chẽ các giải pháp giám sát hải quan tại các địa điểm kiểm tra, nơi tập kết hàng hóa, các kho chứa hàng hóa nhằm triệt phá các điểm tập kết hàng lậu ngay trong khu vực cửa khẩu.

Với việc thực hiện quyết liệt các giải pháp, biện pháp được các đơn vị triển khai, năm 2022, toàn cục đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ 1.457 vụ vi phạm, giảm 20,51% về số vụ và giảm 23,15% về trị giá so với cùng kỳ năm 2021.

Cục Hải quan Lạng Sơn cũng đã quyết định xử phạt vi phạm hành chính 1.444 vụ, với số tiền phạt nộp ngân sách gần 8,3 tỷ đồng; ra quyết định khởi tố 1 vụ án hình sự.

Từ đầu năm 2023 đến nay, đơn vị đã phát hiện và xử lý 79 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa trên 18 tỷ đồng và 351,5 kg pháo nổ. Con số này giảm 31,89% so với năm 2022 về số vụ nhưng lại tăng 426,37% về giá trị.

PV: Qua trao đổi với lực lượng đóng tại các cửa khẩu, được biết, từ khi nối lại các hoạt động thông quan tại các cửa khẩu, lực lượng chức năng phía Trung Quốc đã rút sâu vào nội địa... Đây là một yếu tố khiến tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa sẽ phức tạp hơn trong thời gian tới. Vậy, Hải quan Lạng Sơn sẽ ứng phó như thế nào, thưa ông?

Ông Vũ Tuấn Bình: Cục Hải quan Lạng Sơn chỉ đạo các đơn vị chủ động, thường xuyên thu thập, phân tích, xử lý thông tin, tiến hành kiểm tra theo phương pháp chọn mẫu hoặc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với các DN, mặt hàng xuất nhập khẩu qua địa bàn. Trong đó, đơn vị chú trọng kiểm tra đối với các mặt hàng có trị giá tính thuế, thuế suất cao, các mặt hàng nhạy cảm, các lô hàng luồng Xanh có nghi vấn.

Chúng tôi cũng đã yêu cầu các đơn vị tăng cường thực hiện rà soát các nhãn hiệu khi tiếp nhận để kiểm tra hồ sơ hải quan khai báo trên phần mềm; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là các lô hàng hóa có thuế suất cao.

Đồng thời, chúng tôi đẩy mạnh kiểm tra, giám sát các phương tiện, container tái nhập; tăng cường công tác thu thập, phân tích thông tin về DN, nhất là những DN đã từng có hành vi vi phạm kê khai sai hàng hóa nhập khẩu…

Đặc biệt, cơ quan hải quan giám sát chặt tại các địa điểm kiểm tra, nơi tập kết hàng hóa; giám sát các kho chứa hàng hóa nhằm triệt phá các điểm tập kết hàng lậu ngay trong khu vực cửa khẩu; tiếp tục đẩy mạnh hoạt động giám sát trực tuyến thông qua hệ thống giám sát từ khu vực kho bãi của bên Việt Nam và phía Trung Quốc; tăng cường giám sát hàng hóa qua cửa khẩu, nhất là hàng NK qua hệ thống máy soi chiếu container tự động tại cửa khẩu.

Ngoài ra, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát chặt các đường mòn, các điểm xung yếu có nguy cơ xảy ra buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

PV: Xin cảm ơn ông!