Ông Nguyễn Phi Hùng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hải Anh

Đây là phát biểu của ông Nguyễn Phi Hùng, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan tại hội nghị trực tuyến sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2019 của Tổng cục Hải quan tổ chức chiều ngày 15/7/2019.

Khởi tố 9 vụ nhập lậu phế liệu

Ông Nguyễn Phi Hùng cho biết, kể từ đầu năm 2018, cơ quan hải quan đã phát hiện và cảnh báo hiện tượng các đối tượng đầu nậu, người nước ngoài tổ chức đưa phế liệu không đạt tiêu chuẩn, phế thải vào Việt Nam.

Trước tình hình đó, Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng cục Hải quan vào cuộc, chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng hải quan đã phát hiện được sự tăng trưởng đột biến của của hoạt động nhập khẩu phế liệu và có những biện pháp quyết liệt.

Đồng thời, Tổng cục Hải quan đã làm việc với các bộ, ngành liên quan để phân tích, chỉ rõ những thiếu sót, sơ hở trong công tác quản lý nhà nước nói chung để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trên cơ sở báo cáo của Bộ Tài chính, giữa năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt, trong đó tiếp tục giao Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan triển khai các công việc liên quan đến phòng ngừa, xây dựng cơ chế quản lý mới, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Có thể nói, Tổng cục Hải quan đã nỗ lực, đi đầu trong công tác phòng, chống vi phạm trong nhập khẩu phế liệu.

Đáng chú ý, đến nay, cơ quan Hải quan đã khởi tố 9 vụ việc vi phạm liên quan đến nhập khẩu phế liệu. Trong đó, Cục Điều tra chống buôn lậu khởi tố 6 vụ, Cục Hải quan Hải Phòng khởi tố 2 vụ, Cục Hải quan An Giang khởi tố 1 vụ.

Cũng theo ông Phi Hùng, với nỗ lực này, số container phế liệu tồn đọng tại các cảng biển đã giảm gần 8.000 container so với cuối năm 2018.

Đặc biệt, quá trình thực hiện công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động nhập khẩu phế liệu, 6 tháng đầu năm 2019, cơ quan hải quan phát hiện phương thức, thủ đoạn mới là đưa ma túy vào Việt Nam thông qua phế liệu nhập khẩu. Cơ quan hải quan đang tiến hành làm rõ, xử lý triệt để vụ việc và có biện pháp ngăn chặn hành vi phạm pháp mới này.

“Nóng” hàng ngoại nhập giả C/O hàng Việt Nam

Tại hội nghị, ông Nguyễn Phi Hùng đưa ra cảnh báo về vấn nạn hàng ngoại nhập gian lận xuất xứ Việt Nam, gây ra nhiều nguy hại… “Cơ quan hải quan đã phát hiện mặt hàng khóa Việt Tiệp, loa, ván ép… đều nhập từ Trung Quốc, nhưng giả xuất xứ Việt Nam để xuất đi nước khác nhằm hưởng ưu đãi thuế quan và lừa dối người tiêu dùng trong nước…”, ông Hùng nói.

Không chỉ có vậy, ông Hùng còn cho biết, hàng hóa nước ngoài lợi dụng xuất xứ (C/O) Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ 3 nhằm hưởng ưu đãi, có nhiều diễn biến phức tạp.

Cơ quan hải quan đã khoanh vùng 6 doanh nghiệp lớn có kim ngạch nhập khẩu hàng từ Trung Quốc tăng đột biến. Trong đó, mặt hàng chính được nhập là ván ép. Có doanh nghiệp đã nhập trong năm qua tới cả trăm tỷ đồng và có khối lượng xuất đi Mỹ tăng bất thường.

“Qua điều tra, cơ quan hải quan đã xác định sai phạm của các doanh nghiệp này gồm sử dụng hợp đồng mua bán nguyên liệu ký khống; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong hồ sơ giả để chứng minh nguyên liệu được sản xuất ở Việt Nam… Việc ký kết các hợp đồng khống mua nguyên liệu gỗ keo, hợp đồng từ các hộ dân với mục đích xin C/O để xuất đi nước ngoài” - ông Nguyễn Phi Hùng cho biết.

Ông Nguyễn Phi Hùng cho biết thêm, cơ quan hải quan còn phát hiện một số trường hợp có dấu hiệu phạm pháp như Công ty Hiếu Nghĩa (Lạng Sơn) cũng đã nhập hàng nghìn sản phẩm từ Trung Quốc nhưng ghi là sản xuất ở Việt Nam. Công ty Nhật Vượng ở TP Hồ Chí Minh nhập khẩu hàng tỷ đồng mặt hàng loa và âm ly mang một nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ bản quyền tại Việt Nam. Qua điều tra, cơ quan hải quan phát hiện trên nhãn hàng nhập khẩu ghi sản xuất tại Trung Quốc.

Quá trình điều tra, cơ quan hải quan cũng xác định trách nhiệm của một số chính quyền địa phương và một số cơ quan quản lý khác, bởi những người dân có liên quan khẳng định không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trồng rừng nhưng vẫn khai báo đã được cấp để trồng gỗ xuất khẩu...

Đáng báo động, có dấu hiệu một số UBND xã buông lỏng quản lý thông qua việc ký khống đối với một số đơn đề nghị cấp phép khai thác, bản kê lâm sản khai thác...

Cục Điều tra chống buôn lậu đã xác định một số bản kê khai thác lâm sản không ghi ngày tháng, không có chữ ký của chủ rừng, tức là không hợp lệ nhưng cơ quan cấp phép vẫn cấp C/O; thậm chí trong nhiều bảng kê bị thiếu tiêu chí, trùng lắp, khai sai, thậm chí mâu thuẫn nhau nhưng cơ quan cấp phép vẫn cấp phép…

Tới đây, theo ông Hùng, Tổng cục Hải quan sẽ điều tra thêm sai phạm của 6 doanh nghiệp này để làm rõ, xử lý các hành vi vi phạm về gian lận C/O. Ngoài việc xuất hàng hóa đi nước ngoài lợi dụng C/O Việt Nam để hưởng ưu đãi thuế, các doanh nghiệp trên còn gian lận để hoàn thuế giá trị gia tăng với số lượng rất lớn. Thực tế, có doanh nghiệp đã được hoàn thuế 34 tỷ đồng.

Qua các vụ việc nêu trên, ông Hùng nhận định công tác quản lý của các bộ ngành liên quan đến việc cấp C/O còn nhiều bất cập và sơ hở. Để khắc phục tình trạng này, đối với cơ quan hải quan cần sửa đổi lại quy trình nghiệp vụ hải quan đảm bảo chặt chẽ từ khâu mở hồ sơ, tiếp nhận hồ sơ cho đến kiểm tra hàng hóa thông quan và kiểm tra sau thông quan…/.

Ngọc Linh