Dự án 25 Vũ Ngọc Phan (Hà Nội) - một trong những dự án nằm trong danh sách kiến nghị thanh tra.

Không đấu giá đất khi chuyển đổi mục đích sử dụng

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, sau khi Tổng cục Thuế rà soát việc sử dụng đất của các doanh nghiệp cổ phần hóa (CPH), giai đoạn từ 1/7/2014 đến 30/11/2016, có 60 trường hợp doanh nghiệp nhà nước (DNNN), DNNN cổ phần được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Qua rà soát, Bộ Tài chính nhận thấy, việc CPH DNNN, nhất là các DNNN đang được Nhà nước cho thuê đất ở những vị trí có giá trị thương mại ở trung tâm thành phố, tuy nhiên việc xác định trị giá doanh nghiệp trong thời kỳ chế độ quy định không tính giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị doanh nghiệp để CPH, nhưng không thực hiện đấu giá khi CPH.

Qua rà soát của Bộ Tài chính, hàng loạt các dự án bất động sản lớn tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và nhiều địa phương khác có tên trong danh sách bị kiến nghị thanh tra, điển hình như: Dự án khu nhà ở thấp tầng tại Xa La, quận Hà Đông, Hà Nội; dự án của Công ty TNHH Đầu tư RITM-Mekong (đất do Viện Công nghệ quản lý và sử dụng), có địa chỉ tại 25 Vũ Ngọc Phan, Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội; Công ty CP Công nghiệp cao su miền Nam (dự án cao ốc thương mại dịch vụ và căn hộ), có địa chỉ tại 504 Nguyễn Tất Thành, phường 18, quận 4, TP. Hồ Chí Minh; Công ty CP Phát triển địa ốc Sài Gòn 5 (dự án chung cư thương mại), có địa chỉ tại phường 13, quận 5, TP. Hồ Chí Minh…

Cùng với đó, việc thực hiện sắp xếp lại cơ sở nhà, đất (theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) được UBND tỉnh, thành phố cho chuyển đổi mục đích để xây dựng trung tâm thương mại, văn phòng cho thuê và nhà ở để bán nhưng không thực hiện đấu giá theo quy định của Luật Đất đai năm 2013. Việc xác định giá đất để thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất chủ yếu dựa vào kết quả của doanh nghiệp tư vấn nhưng không đầy đủ và chưa sát với giá thị trường. Đồng thời, việc xác định giá đất làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tại một số địa phương chưa thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định. UBND tỉnh, thành phố phê duyệt giá đất làm căn cứ thu tiền sử dụng đất nhưng chưa xin ý kiến Thường trực HĐND tỉnh, thành phố và không báo cáo HĐND tỉnh, thành phố kỳ họp gần nhất.

Trên cơ sở đó, để chấn chỉnh, xử lý kịp thời các tồn tại trong quản lý và sử dụng đất đai, Bộ Tài chính đã đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Thanh tra Chính phủ đưa vào kế hoạch thanh tra năm 2017 đối với các dự án có dấu hiệu không thực hiện đúng mục đích đầu tư, có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đất đai và xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất chưa sát với giá thị trường, làm thất thu NSNN.

Đề nghị tạm đình chỉ các dự án sai phạm

Bộ Tài chính cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tạm thời đình chỉ thi công các dự án xây dựng nhà cao tầng đang triển khai tại các trung tâm thành phố lớn mà chưa thực hiện đúng thẩm quyền giao sử dụng đất không qua đấu giá và phải tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo đúng thẩm quyền (Điều 118 - Luật Đất đai 2013).

“Trường hợp được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho phép bán chỉ định, UBND các tỉnh, thành phố phải thực hiện định giá đất sát giá thị trường. Việc xác định giá đất làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất mà UBND tỉnh, thành phố chưa xin ý kiến Thường trực HĐND tỉnh, thành phố và chưa báo cáo HĐND tỉnh, thành phố trong kỳ họp gần nhất, phải thực hiện báo cáo HĐND tỉnh, thành phố trước khi thực hiện” - Bộ Tài chính kiến nghị.

Trước đề xuất của Bộ Tài chính, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ. Theo văn bản này, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chuyển toàn bộ danh sách các dự án này cho Thanh tra Chính phủ để tham khảo phục vụ công tác thanh tra về quản lý đất đai theo Kế hoạch thanh tra năm 2017 của Thanh tra Chính phủ đã được Thủ tướng phê duyệt.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi quy định của Luật Đất đai 2013 về bán đấu giá quyền sử dụng đất phù hợp với quy định về thu hồi đất.

Nhật Minh