Hệ thống 39 chuẩn mực: Công cụ hữu hiệu tăng hiệu quả hoạt động Kiểm toán Nhà nước

Duy Thái
(TBTCVN) - Hệ thống 39 chuẩn mực kiểm toán nhà nước (KTNN) được xây dựng trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc các chuẩn mực kiểm toán quốc tế, phù hợp với pháp luật, điều kiện thực tiễn, môi trường hoạt động của Việt Nam sẽ là công cụ hữu hiệu để KTNN tăng cường năng lực.
aa

kiem

Đồng thời phát huy tốt vai trò góp phần xây dựng một nền tài chính quốc gia minh bạch, phát triển bền vững.

Chuyển dịch theo xu thế chung của thế giới

Đại diện KTNN cho biết, so với lịch sử phát triển hàng trăm năm của nhiều cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới, KTNN Việt Nam còn non trẻ, với “tuổi đời” được 22 năm (từ 1994). Do vậy, việc học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và kế thừa các kiến thức nghề nghiệp của các cơ quan kiểm toán các nước (SAI) đi trước, nhất là các kỹ năng nghề nghiệp đã được đúc kết thành các chuẩn mực và hướng dẫn của Tổ chức Quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao (INTOSAI) là thực sự rất cần thiết đối với KTNN Việt Nam.

Đối với ngành Kiểm toán nói chung và KTNN nói riêng, Hệ thống chuẩn mực kiểm toán luôn là kim chỉ nam dẫn đường cho mọi hoạt động kiểm toán. Hệ thống chuẩn mực kiểm toán là tổng thể các nguyên tắc cơ bản, các hướng dẫn tác nghiệp và xử lý các mối quan hệ phát sinh trong hoạt động kiểm toán, mà các đoàn kiểm toán nhà nước, kiểm toán viên nhà nước phải tuân thủ khi tiến hành các hoạt động kiểm toán; đồng thời là căn cứ để kiểm soát chất lượng và đạo đức hành nghề kiểm toán viên nhà nước.

Không thể đứng ngoài xu thế chung của thế giới, với KTNN Việt Nam, việc áp dụng Hệ thống chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISSAIs) là cơ hội, điều kiện thuận lợi để chuẩn hóa và nâng cao chất lượng các hoạt động của KTNN nói chung và hoạt động kiểm toán nói riêng. Điều này góp phần giúp KTNN thực hiện những mục tiêu và nội dung quan trọng nhất trong Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2020.

Cùng với đó, việc áp dụng ISSAIs sẽ nâng cao tính độc lập, tính hiệu lực và hiệu quả trong hoạt động kiểm toán của KTNN, tăng cường năng lực chuyên môn, tính chuyên nghiệp, vị thế, uy tín và hình ảnh của KTNN ở tầm quốc gia cũng như trong cộng đồng INTOSAI. Bằng cách đó, KTNN sẽ rút ngắn khoảng cách phát triển, tiết kiệm thời gian và các nguồn lực nhằm đạt được trình độ chuyên môn nghề nghiệp kiểm toán nhà nước của các nước phát triển. Đây cũng chính là động lực để KTNN xây dựng, hoàn thiện và ban hành Hệ thống 39 chuẩn mực KTNN một cách đồng bộ và bài bản theo hướng tuân thủ các yêu cầu của ISSAIs, cũng như khuôn khổ pháp lý và thực tiễn hoạt động của KTNN Việt Nam.

Khẳng định bước tiến mới của ngành Kiểm toán Nhà nước

KTNN cho biết, Hệ thống chuẩn mực vừa được ban hành bao gồm 39 chuẩn mực và danh mục thuật ngữ sử dụng trong hệ thống chuẩn mực KTNN. Trong đó, Hệ thống đã đưa ra được các chuẩn mực của cả 3 cấp độ (Cấp độ 2 - Các điều kiện tiên quyết để thực hiện chức năng của KTNN; cấp độ 3 - các nguyên tắc kiểm toán cơ bản và Cấp độ 4 - Các hướng dẫn kiểm toán) cho cả 3 loại hình kiểm toán là kiểm toán tài chính, kiểm toán tuân thủ và kiểm toán hoạt động.

Đại diện KTNN cho biết thêm, Hệ thống chuẩn mực KTNN mới ban hành sẽ có ảnh hưởng tích cực và tác động sâu rộng đến 5 nhóm đối tượng chính bao gồm: KTNN, các kiểm toán viên nhà nước, các đơn vị được kiểm toán, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và công chúng.

Theo đó, Hệ thống chuẩn mực KTNN cung cấp những hướng dẫn mang tính nguyên tắc, cốt lõi. Đây là công cụ căn bản phục vụ kiểm toán viên trong quá trình tác nghiệp kiểm toán; đồng thời là công cụ hữu hiệu để KTNN định hướng, kiểm tra, giám sát và đánh giá hoạt động kiểm toán của kiểm toán viên nhà nước và các bên liên quan.

Bên cạnh đó, Hệ thống chuẩn mực KTNN cũng cung cấp thêm thông tin, hướng dẫn cho các đơn vị được kiểm toán để phối hợp trong quá trình kiểm toán; mặt khác, hỗ trợ các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan quản lý nhà nước và công chúng trong công tác giám sát hoạt động kiểm toán của KTNN.

Chính vì vậy, khi Hệ thống chuẩn mực này “ngấm” vào thực tiễn sẽ nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kiểm toán, góp phần đảm bảo tính chính xác, trung thực, khách quan của các ý kiến kiểm toán, củng cố thêm sự tin tưởng vào chất lượng và tác động của hoạt động KTNN. Hơn nữa, việc ban hành Hệ thống chuẩn mực được xây dựng và cập nhật theo hướng tuân thủ các yêu cầu của ISSAI cũng được đánh giá là một sự kiện quan trọng, đánh dấu mốc phát triển về nghiệp vụ của KTNN theo hướng chuyên nghiệp.

Hệ thống chuẩn mực KTNN có một số khác biệt so với hệ thống ISSAI

• Một số chuẩn mực theo ISSAI cấp độ 1 và cấp độ 2, KTNN không ban hành vì đã được cụ thể hóa và quy định trong Luật KTNN hiện hành.
• So với các ISSAI cấp độ 4 về kiểm toán tài chính, hệ thống chuẩn mực KTNN ít hơn một số chuẩn mực, do nội dung những chuẩn mực này không phù hợp với chức năng nhiệm vụ của KTNN nên không quy định, hoặc có nội dung đã được quy định gộp vào các chuẩn mực liền trước
• So với các ISSAI cấp độ 4 về kiểm toán hoạt động, trong quá trình soạn thảo đã gộp các nội dung của ISSAI 3000 và ISSAI 3100 vào một chuẩn mực là CMKTNN 3000 - Hướng dẫn kiểm toán hoạt động để tiện tra cứu và áp dụng vào thực tiễn kiểm toán.
• Về kiểm toán tuân thủ đã gộp các nội dung của ISSAI 4000, ISSAI 4100 và ISSAI 4200 vào một chuẩn mực là CMKTNN 4000 - Hướng dẫn kiểm toán tuân thủ.

Duy Thái

Duy Thái

Đọc thêm

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công: Không đổ lỗi cho điều kiện khách quan

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công: Không đổ lỗi cho điều kiện khách quan

Để đẩy mạnh công tác giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang chỉ đạo các đơn vị tháo gỡ vướng mắc, không đổ lỗi cho điều kiện khách quan.
Điểm chuẩn Học viện Tài chính năm 2025 cao nhất 26,6

Điểm chuẩn Học viện Tài chính năm 2025 cao nhất 26,6

Tối 22/8, Hội đồng tuyển sinh Học viện Tài chính công bố mức điểm chuẩn năm 2025 dao động từ 21 - 26,6 điểm, trong đó, cao nhất là ngành Kiểm toán với 26,6 điểm.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm tiếp lãnh đạo Tập đoàn Dassault Systèmes

Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm tiếp lãnh đạo Tập đoàn Dassault Systèmes

Chiều 22/8/2025, tại trụ sở Bộ Tài chính, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm có buổi tiếp và làm việc với ông Samson Khaou - Phó Chủ tịch thường trực Tập đoàn Dassault Systèmes phụ trách khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Hội nghị lần thứ Nhất, Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính nhiệm kỳ 2025 - 2030

Hội nghị lần thứ Nhất, Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính nhiệm kỳ 2025 - 2030

Ngày 22/8/2025, Ban chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính, nhiệm kỳ 2025 - 2030 tổ chức hội nghị lần thứ Nhất. Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng chủ trì hội nghị.
Quảng Ninh đã giải ngân hơn 4.300 tỷ đồng vốn đầu tư công

Quảng Ninh đã giải ngân hơn 4.300 tỷ đồng vốn đầu tư công

Dù đã đi qua hơn nửa chặng đường của năm 2025, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Quảng Ninh vẫn chưa đạt kỳ vọng. Hiện các cấp, các ngành trong tỉnh đang quyết liệt vào cuộc, nỗ lực tháo gỡ khó khăn để hoàn thành mục tiêu đề ra.
Infographics: Phấn đấu GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030

Infographics: Phấn đấu GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030

Theo Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2025 - 2030, phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 10% mỗi năm trở lên, GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030. Đến năm 2030, phấn đấu có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động.
Ngành Thuế hành động kịp thời để hiện thực hóa chủ trương đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng

Ngành Thuế hành động kịp thời để hiện thực hóa chủ trương đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng

Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, các nghị quyết của Chính phủ và Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, Đảng uỷ Cục Thuế đã ban hành Kế hoạch hành động; triển khai, kiểm tra, giám sát, nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia.
Đại hội Đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính bế mạc, thành công tốt đẹp

Đại hội Đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính bế mạc, thành công tốt đẹp

Sau hai ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, đoàn kết, dân chủ, trí tuệ và trách nhiệm cao, Đại hội Đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra và thành công tốt đẹp.